Η turbo-folk ζει και βασιλεύει και την Εurovision κυριεύει

Πώς το 'soundtrack του πολέμου' κατέκτησε ένα παγκόσμιο μουσικό ακροατήριο μέσω της Eurovision.

Γράφει: Παναγιώτης Κούστας 14 Μαΐου 2022

Στην Ελλάδα, κανείς δεν μιλάει για την turbo-folk με το όνομά της. Κι όμως, μάλλον όλοι μπορούμε να αναγνωρίσουμε το μουσικό είδος-ομπρέλα που έγινε πραγματικά mainstream μέσω Eurovision και που συνδέει τα φολκλόρ ηχοχρώματα με τη δυτικότροπη μουσική. Με την pop, τη rock, τη house, την electronica (folktronica) ή με το hip-hop, όπως στην περίπτωση της συμμετοχής της Ουκρανίας στη φετινή Eurovision. Πώς, όμως, αυτό το genre που κάποτε εθεωρείτο trash αναδείχθηκε σε #1 'συνταγή επιτυχίας' στον μουσικό διαγωνισμό με το πιο φανατικό cult following στον κόσμο;

To soundtrack των πολέμων

Ο όρος turbo-folk επινοήθηκε από τον Μαυροβούνιο Rambo Amadeus, που ξεκίνησε την καριέρα του στη Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας στα τέλη της δεκαετίας του 1970. Μάλιστα το 2012, δηλαδή πολλά χρόνια αργότερα, συμμετείχε και ο ίδιος στη Eurovision, με το Euro Neuro και στόχο 'να πάρει μια κακή θέση'. Στόχο που τον πέτυχε.

Ενώ ο Μαυροβούνιος αρτίστας, που είναι και χιουμορίστας, χρησιμοποίησε τον συγκεκριμένο όρο για να περιγράψει, περιπαικτικά, το δικό του στυλ, τη δεκαετία του 1990 τη λέξη turbo-folk την υιοθέτησαν πολλοί κριτικοί μουσικής για να περιγράψουν τη μίξη της folk με τα ηλεκτρονικά beats, τη Eurodance, το hip-hop και άλλα μη-παραδοσιακά μουσικά είδη.

> Διάβασε ακόμα: Πώς είναι να μεγαλώνεις βλέποντας Eurovision

Κάπως έτσι, λοιπόν, προέκυψε μια νέα 'μουσική παράδοση', με την Ceca και τη Jelena Karleuša να αποτελούν τις δύο μεγαλύτερες stars της. Βέβαια, ως genre, η turbo-folk υπήρξε αμφιλεγόμενη. Για παράδειγμα, μεγάλο τμήμα της σερβοκροάτικης αριστεράς τη θεωρούσε πρόστυχη και πορνογραφικά kitsch, ενώ ο θεωρητικός του πολιτισμού Alexei Monroe συνδύασε την turbo-folk ως φαινόμενο με τον πορνοεθνικισμό.

Σε κάθε περίπτωση, κατά τη διάρκεια των πολέμων της δεκαετίας του 1990 στη 'γειτονιά μας', η turbo-folk έγινε δημοφιλής ανάμεσα σε όλα τα νοτιοσλαβικά έθνη, λόγω των κοινών πολιτισμικών καταβολών, 'κερδίζοντας' τον χαρακτηρισμό του 'soundtrack των πολέμων'. Η επιρροή της, όμως, υπήρξε ισχυρή και σε άλλες χώρες των Βαλκανίων, στην Ανατολική Ευρώπη, την Τουρκία και το Ισραήλ.

Η Eurovision, η Sertab, η Ruslana και η κατάκτηση της Δύσης 

Τραγούδια που θα μπορούσαν να περιγραφούν ως turbo-folk ακούγαμε επί πολλά χρόνια στη Eurovision. Ο δρόμος για την αποδοχή της όμως άνοιξε το 2003, με 'πλάγιο' τρόπο, μέσω της τουρκικής pop. Tότε τον διαγωνισμό τον κέρδισε η Sertab, που ήταν ήδη γνωστή σε πολλές χώρες της Ευρώπης, με το Everyway that I can, το πρώτο μη-δυτικότροπο νικητήριο τραγούδι.

Την επόμενη χρονιά άνοιξε ο ασκός του Αιόλου με τη νίκη της Ruslana, που κέρδισε τον διαγωνισμό για την Ουκρανία με το Wild Dances, ένα τραγούδι βασισμένο σε παραδοσιακή μελωδία, διανθισμένο με πολεμικές ιαχές.

Η turbo-folk ζει και βασιλεύει και την Εurovision κυριεύειGetty Images

Έκτοτε η turbo-folk ζει και βασιλεύει και την Eurovision κυριεύει, με πολλά υποψήφια τραγούδια να μπλέκουν τον παραδοσιακό ήχο με τα beats και να τα πηγαίνουν εξαιρετικά, όπως π.χ. έγινε το 2007 με το τραγούδι Water που ερμήνευσε η Elitsa Todorova (5η θέση για τη Βουλγαρία).

Άλλες φορές, τα turbo-folk Euro-άσματα έχουν χλιαρή αντιμετώπιση στη Eurovision αλλά μετά γίνονται επιτυχίες σε πολλές χώρες. Αυτό συνέβη π.χ. το 2021 με την Αζέρα Efendi και τη Mata Hari της που δεν κατάφερε να διαγωνιστεί στον τελικό αλλά τα πήγε μια χαρά στα ραδιόφωνα, τουλάχιστον της Ελλάδας.

Σε κάθε περίπτωση, φέτος η Ουκρανία με τη Stefania των Kalush Orchestra μάλλον θα επαναλάβει τον θρίαμβο της Ruslana. Εδώ είμαστε και θα το δούμε.

 

Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.

 

 

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για πολιτικές εξελίξεις, συνεντεύξεις διασήμων, συμβουλές για αντρική μόδα και συνταγές για φαγητό και πότο στο esquire.com.gr

ΜΗ ΧΑΣΕΙΣ

Όλα όσα γνωρίζουμε για το She-Hulk: Attorney at Law

Πρώτο trailer και πληροφορίες για το νέο τηλεοπτικό πρότζεκτ της Marvel.

Γραφει Ραφαελλα Ραλλη

Η δίκαιη οργή του Malcolm X

97 χρόνια μετά τη γέννησή του, ο λόγος του παραμένει πιο επικίνδυνος από ποτέ.

Γραφει Γιαννης Σπανος

Το απροσποίητο coolness της Tina Fey

Η σπουδαία Αμερικανίδα κωμικός κλείνει σήμερα τα 52 της χρόνια. Γι' αυτούς τους λόγους την λατρεύουμε.

Γραφει Τιμος Σαλαμες

Τι γνωρίζουμε έως τώρα για την 6η σεζόν του Black Mirror

Όπως όλα δείχνουν, μία πιο κινηματογραφική εκδοχή της σειράς είναι στα σκαριά.

Γραφει Ραφαελλα Ραλλη

Οι Dead Can Dance και το πρώτο διεθνές sold-out του καλοκαιριού

Οι ισχυροί δεσμοί των Αυστραλών με το ελληνικό κοινό παραμένουν ακατάλυτοι παρά το κολοσσιαίο πρόγραμμα του φετινού καλοκαιριού.