O επιστημονικός λόγος για τον οποίο ο κόσμος ενοχλείται από τους κλόουν

Νέα έρευνα ρίχνει φως στην Coulrophobia, την τόσο διαδεδομένη διαταραχή.

Γράφει: Γιώργος Ρομπόλας 10 Σεπτεμβρίου 2019

O Joker, ο αιώνιος αντίπαλος του Batman που κάνει τους υπόλοιπους villains να μοιάζουν με λυκόπουλα. Ο Pennywise, ο κλόουν-δαίμονας που έχει τρομοκρατήσει δύο γενιές αναγνωστών, τόσο μέσα από εμβληματικό Το Αυτό (εκδ. Κλειδάριθμος) του Stephen King όσο μέσα κι από τις κινηματογραφικές μεταφορές του. Ο Clown, o κρουστός των Slipknot που για αρκετούς από εμάς φορά την πιο ανατριχιαστική από τις ανατριχιαστικές μάσκες της μπάντας. Ο κατάλογος θα μπορούσε να συνεχίσει για αρκετές σελίδες. Οι γελωτοποιοί, με τον άλφα ή τον βήτα τρόπο, πολύ συχνά αντί να προκαλούν γέλια φέρνουν δάκρυα στα μάτια του κοινού.

Τι ακριβώς, όμως, είναι εκείνο που προκαλεί τρόμο; Το υπερβολικό makeup κάνει δυσδιάκριτες τις εκφράσεις τους. Το χαμόγελο φαίνεται χαραγμένο βίαια στα χείλια τους ενώ συνήθως υπάρχει κάποιο δάκρυ ζωγραφισμένο στο πρόσωπό τους που συμβολίζει μία βαθιά θλίψη. Είναι φτιαγμένοι για να διασκεδάζουν τους θεατές, πολύ συχνά όμως οι άνθρωποι -ναι, ακόμα και τα παιδιά- νιώθουν μία αποστροφή απέναντί τους: Σαν να παρακολουθούν ένα άγριο ζώο, δεμένο με αλυσίδα, που όσα κόλπα κι αν κάνει απλά ψάχνει την ευκαιρία ώστε να τιμωρήσει όλους εκείνους που ευθύνονται για το μαρτύριο της γελοιοποίησης που υφίσταται ξανά και ξανά.

O επιστημονικός λόγος για τον οποίο ο κόσμος ενοχλείται από τους κλόουν

O μανιακός δολοφόνος "Killer Clown" είχε σκοτώσει συνολικά 33 ανήλικα αγόρια 

Εύκολα θα μπορούσε να πει κανείς ότι αυτή η οπτική βλέπει το ποτήρι μισοάδειο. Η αλήθεια όμως είναι, ότι και επιστημονικά η φοβία απέναντι στους κλόουν είναι μία διαδεδομένη διαταραχή. Η coulrophobia, όπως είναι γνωστή, ταλαιπωρεί πολύ περισσότερους ανθρώπους από όσους μπορούμε να φανταστούμε. Άλλωστε δεν έχει περάσει καιρός από τότε, ήταν το 2016,  που οι φάρσες τις οποίες έστησαν κάποιοι τύποι ντυμένοι ως evil clowns κοντά σε δάση και δίπλα σχολεία είχαν γίνει πρώτη είδηση στις Η.Π.Α. 

Υπάρχει άραγε φωτιά εκεί όπου φαίνεται ο καπνός; Το 2006 ο διάσημος στη Βόρεια Ελλάδα παρουσιαστής παιδικών εκπομπών και κλόουν, γνωστός ως Φωτούλης, καταδικάστηκε για το αδίκημα της παιδοφιλίας. Το 1994 ο John Wayne Gacy καταδικάστηκε σε θάνατο και εκτελέστηκε. Ο κόσμος τον γνώριζε μέσα από τη διττή του ταυτότητα: Από τη μία ήταν ο "Pogo the Clown" που διασκέδαζε πιτσιρίκια σε παιδικά πάρτι κι από την άλλη ήταν ο μανιακός δολοφόνος "Killer Clown" που πιάστηκε μονάχα από μία αβλεψία του κατά τη διάρκεια της ταφής του τελευταίου θύματός του. Πιο πριν είχε προλάβει να σκοτώσει άλλα 32 ανήλικα αγόρια.

Η ταύτιση του συμβόλου που λέγεται "κλόουν" με τα ειδεχθή εγκλήματα των προαναφερθέντων είναι σχετικά άδικη. Σίγουρα όμως υπάρχει κάποιος συσχετισμός. Kάπου στα βάθη αυτού του συμβόλου φωλιάζουν καταπιεσμένα ένστικτα και κοινωνικές πληγές. Ή με άλλα λόγια μία απειλή που βρίσκει καταφύγιο πίσω από μία μάσκα.

Στο Killing Joke του Alan Moore βλέπουμε την πορεία του Joker προς την τρέλα

Μία πρόσφατη έρευνα σχετικά με την coulrophobia, από τον Καναδό ψυχολόγο Rami Nader, κατέληξε στο ότι τουλάχιστον ένα μέρος της φοβίας οφείλεται στο έντονο makeup, αφού στα μάτια όσων πάσχουν από αυτή λειτουργεί ως ένα πέπλο που μπορεί να κρύψει την πραγματική ταυτότητα του κλόουν. Αντίστοιχα, σε άρθρο του Popular Science αναφέρεται ότι το γεγονός πως δεν γνωρίζουμε με ποιον ακριβώς έχουμε να κάνουμε μας οδηγεί, μοιραία, στο να νιώθουμε βαθιά ευάλωτοι.

Στο Killing Joke του Alan Moore βλέπουμε την πορεία του Joker προς την τρέλα. Πώς δηλαδή από ένας γελωτοποιός καταντά, με καθαρή ευθύνη της κοινωνίας που τον περιβάλλει, σε ένα εγκληματικό τέρας που κάνει τον τίτλο του graphic novel πραγματικότητα. Έτσι, τόσο η τέχνη όσο και η επιστήμη δίνουν άφεση αμαρτιών σε όσους από εμάς τρέφουμε έναν παράλογο (;) φόβο απέναντι στις μάσκες των κλόουν. 

ΜΗ ΧΑΣΕΙΣ

Περισσoτερα για Επικαιρότητα

ΔΙΑΒΑΣΕ ΑΚΟΜΑ

Γιατί η Coca Cola των McDonald's έχει καλύτερη γεύση

Δεν είναι η ιδέα μας. Υπάρχουν κάποιοι πολύ συγκεκριμένοι λόγοι.

Το El Sombrero είναι κάτι παραπάνω από ένα ακόμα ποδοσφαιρικό blog

Ένα από τα κορυφαία ποδοσφαιρικά ιντερνετικά στέκια κλείνει μία ενδεκάδα χρόνια ζωής και οι άνθρωποι πίσω από αυτό μιλούν στο Esquire για -τι άλλο;- την "μπαλίτσα που σαν κι αυτή δεν έχει".