Jeff Koons, ο πρωτοπόρος προβοκάτορας της σύγχρονης τέχνης

Αν ήταν τραγουδίστρια, θα ήταν η Madonna. Αν ήταν πολιτικός, θα ήταν η πρώτη του σύζυγος, η Ilona Staller, γνωστή ως Cicciolina όταν έκανε καριέρα πορνοστάρ. Εκείνος, όμως, ο Jeff Koons, είναι κάτι άλλο: Ο πιο προκλητικός και ο πιο διάσημος εικαστικός καλλιτέχνης της εποχής μας, που συνεχίζει αδιαλείπτως εδώ και σαράντα χρόνια να συναρπάζει, να διχάζει και, φυσικά, να πλουτίζει από τα μπιζάρ γλυπτά του.

Γιατί είναι σημαντικός ο Jeff Koons;

Από τα πρώτα του έργα, που ήταν ready-made φουσκωτά ζωάκια και ηλεκτρικές σκούπες, μέχρι τα κολοσσιαία pop-baroque ανθισμένα magni opi του και τα kitsch 'μπαλονένια' σκυλάκια του από λουστραρισμένο μέταλλο, δεν έχει πάψει στιγμή να αποτελεί τον απόλυτο 'μάγο' –ή 'τσαρλατάνο'– της σύγχρονης τέχνης. Και αυτό βγαίνει προς τα έξω: Η πρώτη ερώτηση που εμφανίζει το Google όταν πληκτρολογείς το όνομά του είναι 'Why is Jeff Koons important?'.

Don Emmert / AFP / Getty Images

Γιατί, λοιπόν, είναι σημαντικός; Θα μιλήσουμε με αριθμούς. Έχει σπάσει δύο φορές το ρεκόρ του πιο ακριβού έργου εν ζωή καλλιτέχνη που πουλήθηκε ποτέ σε δημοπρασία, με δύο δημιουργίες του. Το 2013, το πορτοκαλί Balloon Dog του αγοράστηκε κοντά στα 58,4 εκατομμύρια δολάρια και το 2019 το Rabbit του στα 91,1.

Κάτι το οποίο τον κάνει πλούσιο, άρα σημαντικό. Το κοινό, όμως, είναι μοιρασμένο. Άλλοι θεωρούν ότι όσα φτιάχνει –όχι ακριβώς με τα δικά του χέρια– έχουν ύψιστη καλλιτεχνική αξία και ιστορική σημασία, ενώ άλλοι τα απορρίπτουν. Ο ίδιος θεωρεί ότι τα έργα του 'είναι αυτό που είναι', ανοιχτά στις πολλαπλές ερμηνείες, χωρίς βαθύτερο νόημα.

> Διάβασε ακόμα: Φόρα κι εσύ ένα έργο του Jeff Koons, μπορείς

Από το Γιορκ της Πενσιλβανίας στην κορυφή του κόσμου

Ας ρίξουμε, όμως, μία πιο προσεκτική ματιά στον ίδιο. Το βλέμμα του είναι πανέξυπνο, η μύτη του τέλεια σαν ψεύτικη, το χαμόγελό του τρομακτικό σαν βγαλμένο από τη φαντασία του Stephen King. Γεννήθηκε στο Γιορκ της Πενσιλβανίας το 1955. Ο πατέρας του ήταν έμπορος επίπλων και διακοσμητής και η μητέρα του μοδίστρα.

Tim Graham / Getty Images

Ως παιδί, ζωγράφιζε κόπιες γνωστών πινάκων και πουλούσε από πόρτα σε πόρτα χαρτί περιτυλίγματος και γλυκά για να βγάζει το χαρτζιλίκι του. Καλλιτέχνης και έμπορος από τα γεννοφάσκια του, λοιπόν. Όταν έγινε έφηβος, έπαθε τρέλα με τον Salvador Dalí. Αργότερα, σπούδασε ζωγραφική στη Βαλτιμόρη και το Σικάγο. Μετακόμισε στη Νέα Υόρκη το 1977.

> Διάβασε ακόμα: Τι θα θυμόμαστε από τον κόσμο της μόδας και της τέχνης για το 2021

Όσο προσπαθούσε να κάνει όνομα, δούλεψε στο γραφείο συνδρομών του MoMA και στη συνέχεια στη Wall Street ως χρηματιστής. Η επιτυχία ήρθε στα μέσα της δεκαετίας του 1980. Τότε ίδρυσε το εργαστήριό του –στο πρότυπο του Factory του Andy Warhol– και προσέλαβε έναν σύμβουλο για να του χτίσει το image. Και έγινε σταρ που έβαζε διαφημιστικές καταχωρίσεις σε περιοδικά τέχνης και έδινε συνεντεύξεις αναφερόμενος στον εαυτό του σε τρίτο πρόσωπο.

Σημείο κομβικό στην πορεία του, στις αρχές της δεκαετίας του 1990, αποτέλεσε η σειρά Made in Heaven, που περιλάμβανε έργα με άκρως περιγραφικούς, ως προς το τι απεικόνιζαν, τίτλους: Dirty Ejaculation, Ilonaʼs Asshole. Τα τελευταία χρόνια, αν και αρκετοί εικαστικοί έχουν 'κλέψει' κάτι από τη λάμψη του celebrity status του –δες Takashi Murakami και Damien Hirst–, παραμένει πάντα στην επικαιρότητα. Άλλοτε χάρη στη συνεργασία του με τη Lady Gaga ή τον οίκο Louis Vuitton και άλλοτε με τις εκθέσεις του.

---

Info: Η έκθεση Jeff Koons (Centaur and Lapith Maiden) θα παρουσιάζεται στην Gallerie d'Italia στο Μιλάνο έως τις 7 Νοεμβρίου του 2022, ενώ η Jeff Koons. Shine στο Palazzo Strozzi της Φλωρεντίας έως τις 30 Ιανουαρίου του 2022. Από τις 21 Ιουνίου έως τις 30 Σεπτεμβρίου του 2022, έργα του θα εκτίθενται στον Εκθεσιακό Χώρο του Ιδρύματος ΔΕΣΤΕ στα Σφαγεία Ύδρας.

Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.

 

 

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για πολιτικές εξελίξεις, συνεντεύξεις διασήμων, συμβουλές για αντρική μόδα και συνταγές για φαγητό και πότο στο esquire.com.gr