Και τελικά, από πού μας ήρθαν τα ξωτικά;

Ο Tolkien έφερε για πρώτη φορά τα ξωτικά στο προσκήνιο, αλλά η προέλευσή τους είναι πολύ παλαιότερη. Το ξωτικό υπήρξε παρόν σε διάφορες εποχές, σε πολλές μορφές και μεγέθη. Ένας από τους πιο συνηθισμένους τύπους ξωτικών, με τους οποίους οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν μεγαλώσει στον 21ο αιώνα, είναι τα ξωτικά (ή καλικάντζαροι) που ζουν με τον Άγιο Βασίλη και τον βοηθούν να ετοιμάσει τα δώρα.

Μεγαλώνοντας, συναντάμε τα ξωτικά του J.R.R. Tolkien, με την αιθέρια ομορφιά και την κομψή εκφορά λόγου. Το ξωτικό είναι ένα μυθικό πλάσμα γερμανικής προέλευσης που εξακολουθεί να ζει στη λαογραφία της βόρειας Ευρώπης. Στη σκανδιναβική μυθολογία, αρχικά αποτελούσαν μια φυλή δευτερευόντων θεών της φύσης και της γονιμότητας.

Τα ξωτικά συχνά απεικονίζονται ως νέα, όμορφα πλάσματα ανεξαρτήτως φύλου, που ζουν σε δάση και άλλα μέρη, ενδεχομένως υπόγεια ή ακόμη και σε πηγάδια και πηγές. Έχουν περιγραφεί ως μακρόβια ή αθάνατα και συχνά έχουν μαγικές δυνάμεις. Μετά την επιτυχία του  Άρχοντα των Δαχτυλιδιών, στο οποίο ένας σοφός και αγγελικόςλαός παίζει σημαντικό ρόλο, έχουν γίνει βασικοί χαρακτήρες της σύγχρονης φαντασίας.

Τι είναι ένα ξωτικό

Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά: Η λέξη elf προέρχεται από την αρχαία αγγλική ælf ή elf- σε σύνθετα όπως ælfadl (=εφιάλτης), ælfsogoða =λόξυγγας), παθήσεις που πιστεύεται ότι προκαλούνται από ξωτικά. Τα όρια μεταξύ των ξωτικών και άλλων πνευματικών όντων, όπως οι θεοί, οι γίγαντες, οι νάνοι και τα πνεύματα της γης, δεν είναι ξεκάθαρα και φαίνεται ότι ποτέ δεν υπήρξε πραγματική διάκριση μεταξύ αυτών των διαφόρων ομάδων.

Τα ξωτικά έχουν πολλές μορφές: Μερικά είναι μικροσκοπικά, άλλα είναι ψηλά και μοιάζουν σχεδόν με άνθρωπο. Αυτά τα υπερφυσικά όντα συναντώνται συχνά στη γερμανική μυθολογία και λαογραφία, πρωτοεμφανίστηκαν σε ορισμένα αρχαία αγγλικά και σκανδιναβικά κείμενα για να εξελιχθούν σε εξέχουσες φανταστικές φιγούρες στη βρετανική και σκανδιναβική λαογραφία.

Τα ξωτικά περιγράφονται ως πλάσματα με μαγικές δυνάμεις, αλλά με την πάροδο του χρόνου γίνονταν όλο και πιο δυσοίωνα, στοχεύοντας να βλάψουν τους ανθρώπους και τα ζώα με διάφορους τρόπους. Στη σύγχρονη λαογραφία συγκρίνονται με τις νεράιδες, ενώ άλλαξαν πρόσωπο τον 20ό αιώνα, κυρίως χάρη στα έργα του JRR Tolkien.

Τα ξωτικά έχουν μια ιδιαίτερη σχέση με τους ανθρώπους. Θεωρητικά μπορούν να αρρωσταίνουν τους ανθρώπους, αλλά και να τους θεραπεύουν επίσης, ειδικά αν τους προσφερθεί αμοιβή.

Το ξωτικό στη γερμανική μυθολογία

Μια οριστική ομαδοποίηση και διαχωρισμό φαινομενικά όμοιων πλασμάτων σε κατηγορίες κάνει ο Jacob Grimm στο έργο του Teutonic Mythology. Ο συγγραφέας αναφέρει ότι σύμφωνα με τη σκανδιναβική μυθολογία υπάρχουν τρεις τύποι ξωτικών: οι Æsir, οι álfar και οι vanir.

   Ο Grimm υποστηρίζει ότι υπάρχει επίσης μια στενή σχέση με τους νάνους, όχι μόνο λόγω της παρόμοιας εμφάνισής τους, αλλά και επειδή πολλοί από αυτούς έχουν ονόματα ξωτικών. Προερχόμενοι από διάφορες σκανδιναβικές γραφές, οι νάνοι είναι επίσης ξωτικά, αλλά είναι τα "σκοτεινά ξωτικά", ενώ τα "φωτεινά ξωτικά" είναι τα κλασικά ξωτικά που έχουν περάσει στην κοινή φαντασία.

Σκανδιναβική μυθολογία

Οι πρώτες γραπτές αναφορές για τα ξωτικά προέρχονται από τη σκανδιναβική μυθολογία: στα αρχαία σκανδιναβικά ονομάζονται álfar. Οι Σκανδιναβοί ισχυρίζονταν ότι ακόμη και οι άνθρωποι μπορούσαν να "ανυψωθούν στο βαθμό των ξωτικών" μετά θάνατον, όπως ο βασιλιάς Olaf Geirstad-Elf. Ένα άλλο παράδειγμα αυτού είναι ο ήρωας Völundr, ο οποίος προσδιορίζεται ως "Κυβερνήτης των ξωτικών" στο ποίημα Völundarkviða.

Αν και τα ξωτικά είναι ανθρωπόμορφα, συνήθως περιγράφονται ως ημι-θεϊκά όντα που συνδέονται με τη γονιμότητα και τη λατρεία των προγόνων. Όπως και τα φαντάσματα, τα ξωτικά δε δεσμεύονται από όλους τους φυσικούς νόμους και μπορούν να περνούν μέσα από τοίχους και πόρτες. 

Τα ξωτικά του Άγιου Βασίλη

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Καναδά, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία, η σύγχρονη λαϊκή παράδοση των Χριστουγέννων θέλει τα ξωτικά ντυμένα στα πράσινα με μυτερά αυτιά, μακριές μύτες και μυτερά καπέλα να είναι οι βοηθοί του Άγιου Βασίλη. Αυτά τα μικρά ξωτικά είναι υπεύθυνα για την κατασκευή παιχνιδιών σε ένα εργαστήριο που βρίσκεται στο Βόρειο Πόλο. Ο ρόλος των ξωτικών ως βοηθών του Άγιου Βασίλη συνεχίζει να είναι δημοφιλής, όπως αποδεικνύεται από την επιτυχία της δημοφιλούς χριστουγεννιάτικης ταινίας Elf.

Το σύγχρονο ξωτικό επιστημονικής φαντασίας

Τα ξωτικά της φαντασίας μετά τον Tolkien τείνουν να είναι πιο όμορφα και σοφά από τους ανθρώπους, με πιο ανεπτυγμένες αισθήσεις. Λέγεται ότι είναι προικισμένα με ιδιαίτερες δυνάμεις, είναι εξαιρετικά έξυπνα και αγαπούν τη φύση, την τέχνη και το τραγούδι. Είναι συχνά επιδέξιοι τοξότες και χαρακτηρίζονται από τα μυτερά τους αυτιά. Το σύγχρονο ξωτικό είναι από κάθε άποψη μια καλύτερη εκδοχή μας.

Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για πολιτικές εξελίξεις, συνεντεύξεις διασήμων, συμβουλές για αντρική μόδα και συνταγές για φαγητό και πότο στο esquire.com.gr