Η γοητευτικά παράξενη περίπτωση της Χιλής

Η Χιλή χαρακτηρίζεται συχνά πόλος πολιτικής σταθερότητας και οικονομικού δυναμισμού στη Λατινική Αμερική.

Γράφει: Esquire Editors 16 Μαΐου 2021

Η Χιλή, όπου άρχισε χθες Σάββατο και συνεχίζεται σήμερα Κυριακή η ψηφοφορία για την ανάδειξη μεταξύ 1.373 υποψηφίων των 155 προσώπων, ανδρών και γυναικών εξίσου, που θα καταρτίσουν το νέο Σύνταγμα της χώρας, υπήρξε από την εποχή της δικτατορίας του Πινοτσέτ (1973-1990) νεοφιλελεύθερο εργαστήριο με τεράστιες ανισότητες, μολονότι χαρακτηρίζεται συχνά πόλος πολιτικής σταθερότητας και οικονομικού δυναμισμού στη Λατινική Αμερική.

Από τον Πινοτσέτ στον Πινιέρα

Την 11η Σεπτεμβρίου 1973, ο στρατηγός Αουγκούστο Πινοτσέτ ανατρέπει τον Σαλβαδόρ Αγιέντε, τον πρώτο μαρξιστή που εξελέγη πρόεδρος της Χιλής το 1970. Περικυκλωμένος από τους πραξικοπηματίες, ο Αγιέντε αυτοκτονεί στο προεδρικό μέγαρο.

Η γοητευτικά παράξενη περίπτωση της Χιλής

Ο Πινοτσέτ κυβερνά με σιδηρά πυγμή για 17 χρόνια. Γνωρίζει ήττα στο δημοψήφισμα του 1988 και παραδίδει το 1990 την εξουσία στον χριστιανοδημοκράτη Πατρίσιο Έλβιν, δημοκρατικά εκλεγμένο· παραμένει όμως επικεφαλής των ένοπλων δυνάμεων μέχρι το 1998.

> Διάβασε ακόμη: Η αέναη γοητεία της "ανεξερεύνητης" Ελλάδας

Πεθαίνει το 2006, χωρίς να δικαστεί ποτέ για τα εγκλήματα του καθεστώτος του, που σκότωσε τουλάχιστον 3.200 ανθρώπους και βασάνισε άλλους 38.000. Ανάμεσά τους, η σοσιαλίστρια Μισέλ Μπατσελέτ, η οποία θα γινόταν η πρώτη γυναίκα που ανέλαβε την προεδρία της χώρας (2006-2010). Μετά τη δεύτερη θητεία της (2014-2018), έγινε η επικεφαλής της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα.

Ο συντηρητικός δισεκατομμυριούχος Σεμπαστιάν Πινιέρα τη διαδέχθηκε στην εξουσία.

Νεοφιλελεύθερο εργαστήρι

Ο Πινοτσέτ εφάρμοσε νεοφιλελεύθερες συνταγές, ιδιωτικοποιώντας την υγεία, την παιδεία και τον τομέα των συντάξεων, με αυτόν τον τελευταίο να ανατίθεται στον Χοσέ Πινιέρα, αδελφό του σημερινού προέδρου.

ΧΙΛΗ 2

Η Χιλή, η χώρα που κατατάσσεται πρώτη στον κόσμο στην παραγωγή χαλκού, στράφηκε στις εξαγωγές και έγινε τη δεκαετία του 1980 η χώρα της Λατινικής Αμερικής που προσέλκυε τις περισσότερες άμεσες ξένες επενδύσεις.

Το μοντέλο, οι βασικές αρχές του οποίου παραμένουν αμετάβλητες, προκάλεσε τον φθόνο αρκετών, όπως αναφέρει το ΑΠΕ-ΜΠΕ. Όμως η άλλη πλευρά του νομίσματος του "θαύματος της Χιλής" είναι οι χαοτικές ανισότητες μεταξύ των περίπου 19 εκατομμυρίων κατοίκων της. Αυτές ακριβώς τροφοδότησαν τον κοινωνικό ξεσηκωμό πριν από ενάμισι χρόνο, ο οποίος οδήγησε στις εκλογές αυτού του Σαββατοκύριακου για την ανάδειξη Συντακτικής Συνέλευσης, η οργάνωση των οποίων εγκρίθηκε με δημοψήφισμα.

Το κεφαλαιοποιητικό σύστημα των συντάξεων στη Χιλή επικρίνεται από πολλούς, ενώ το κόστος της περίθαλψης και της εκπαίδευσης είναι πολύ υψηλό, πρακτικά απαγορευτικό για μεγάλο μέρος των πολιτών.

Το 2020 το ΑΕΠ της Χιλής συρρικνώθηκε κατά 5,8% σύμφωνα με την κεντρική τράπεζα, κυρίως εξαιτίας του αντίκτυπου της πανδημίας του νέου κορονοϊού.

Χώρα των σεισμών

Η χώρα των 756.950 τετραγωνικών χιλιομέτρων εκτείνεται στα 4.300 χιλιόμετρα από την έρημο Ατακάμα στον βορρά μέχρι την Ανταρκτική στον νότο, σε μια στενή ζώνη γης (πλάτους 350 χλμ. το μέγιστο) ανάμεσα στον Ειρηνικό Ωκεανό και την οροσειρά των Άνδεων.

Είναι η πιο σεισμογενής χώρα στον κόσμο και έχει χτυπηθεί επανειλημμένα από τσουνάμι. Το 1960, η Βαλδίβια χτυπήθηκε από σεισμό 9,5 βαθμών – τον ισχυρότερο που έχει καταγραφεί ποτέ –, με τουλάχιστον 5.700 ανθρώπους να χάνουν τη ζωή τους.

Την 27η Φεβρουαρίου 2010, ισχυρός σεισμός 8,8 βαθμών, τον οποίο ακολούθησε τσουνάμι, στοίχισε τη ζωή σε πάνω από 520 ανθρώπους.

ΧΙΛΗ 3

Στη Χιλή βρίσκονται εξάλλου αρκετά ενεργά ηφαίστεια.

Αστρονομία και ποίηση

Καθώς ο ουρανός εκεί είναι καθαρός για μεγάλο μέρος κάθε έτους, η βόρεια Χιλή φιλοξενεί τα μεγαλύτερα τηλεσκόπια του κόσμου. Η κατασκευή του ELT, του μεγαλύτερου τηλεσκοπίου στον πλανήτη, άρχισε τον Μάιο του 2017 στην έρημο Ατακάμα, υπό την αιγίδα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Αστρονομικών Ερευνών στο Νότιο Ημισφαίριο (ESO).

> Διάβασε ακόμη: Στο Σαν Μαρίνο για covid-free διακοπές

Η χιλιανή Γαβριέλα Μιστράλ έγινε η πρώτη ποιήτρια που έλαβε βραβείο Νόμπελ λογοτεχνίας το 1945. Ο Πάμπλο Νερούδα θα την ακολουθούσε το 1971.

Ανάμεσα σε άλλους παγκοσμίως γνωστούς συγγραφείς από τη Χιλή ξεχωρίζουν η Ισαμπέλ Αγιέντε και ο Λουίς Σεπούλβεδα, ο οποίος πέθανε εξαιτίας της COVID-19.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για πολιτικές εξελίξεις, συνεντεύξεις διασήμων, συμβουλές για αντρική μόδα και συνταγές για φαγητό και πότο στο esquire.com.gr

ΜΗ ΧΑΣΕΙΣ

H Simone Biles και η μεγαλύτερη υπόθεση σεξουαλικής κακοποίησης στον αθλητισμό

Η κατάθεση της Simone Biles για τις επιθέσεις του γιατρού της αμερικάνικης ομάδας αποκαλύπτει την πατριαρχική δομή της σύγχρονης κοινωνίας.

Ο Joe Biden συγκρούεται κατά μέτωπο με την Κίνα

Η αντιπαράθεση με την Κίνα αναδεικνύεται ως η κορυφαία διεθνής προτεραιότητα του Joe Biden.

Κι αν καταρρεύσουν οι μετοχές όπως το 1987;

H Carrie McCabe του Forbes κρούει τον κώδωνα για μία νέα Μαύρη Δευτέρα μέσα στο 2021.

Εμβόλιο: Ανοιχτό το ενδεχόμενο της τρίτης δόσης για όλους

Θα χρειαστούν τρία με τέσσερα χρόνια μετά τη λήξη της πανδημίας για να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις της νόσου;

Κορονοϊός: 2.322 νέα κρούσματα

Συνολικά 14.354 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους από την πανδημία του κορονοϊού.

Αναλύοντας τη 'μεγάλη απόδραση των έξι' από το Ισραήλ

Η ανησυχία των ισραηλινών αρχών και η ιδιαίτερη περίπτωση του Zakaria Zubeidi.