"Πανωλεθρία": το πιο αστείο βίντεο των Πανελληνίων που τελικά δεν ήταν καθόλου αστείο

"Τρίτη δέσμη. Πανωλεθρία, τι να είμαστε".

Πιστεύω πως είναι λίγοι οι άνθρωποι της γενιάς μου που δεν πιάνουν το reference αυτής της φράσης, η οποία πλέον ακούγεται σχεδόν σαν σύνθημα.

Μερικές λέξεις, που ειπώθηκαν από έναν μαθητή λυκείου έξω από ένα εξεταστικό κέντρο το 1997, κατάφεραν να επιβιώσουν περισσότερο απ’ όσο θα πίστευε κανείς. Το βίντεο με τον Βασίλη Γκαραμέτση, τον μαθητή που βγήκε από τις Πανελλήνιες και περιέγραψε με θεατρική, σχεδόν λυρική, απόγνωση τα θέματα της Ιστορίας σε ένα τηλεοπτικό συνεργείο, αποτελεί πλέον αναμφισβήτητα κομμάτι της ελληνικής διαδικτυακής μυθολογίας.

Το πιο αληθινό viral για τις Πανελλήνιες

Σύμφωνα με διάφορα αφιερώματα και άρθρα στο διαδίκτυο, το στιγμιότυπο γυρίστηκε στα Γιάννενα μετά την εξέταση της Ιστορίας της Γ’ Δέσμης και, χρόνια αργότερα, απέκτησε μια δεύτερη ζωή στο ίντερνετ.

Εκ πρώτης όψεως, το βίντεο είναι αστείο. Ο τρόπος που τα περιγράφει ο Βασίλης, η υπερβολή, η αγανάκτηση, το δράμα, οι θρυλικές ατάκες για τα "αντί-SOS" και τους μαθητές "που έχουν φωτοτυπικό μηχάνημα στο μυαλό τους" συνθέτουν ένα σχεδόν κωμικό αποτέλεσμα. Γι’ αυτό και κάθε χρόνο, όταν πλησιάζουν οι Πανελλήνιες, το βίντεο επιστρέφει στα social media και όλο και κάπου θα το πετύχεις. Αυτή η διαρκής επιστροφή του, όμως, είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο. Δεν επιστρέφει απλώς για να γελάσουμε με έναν μαθητή του 1997. "Γελάμε" γιατί, σχεδόν τριάντα χρόνια μετά, η Πανωλεθρία παραμένει επίκαιρη.

Εκφράζει ένα συναίσθημα που εξακολουθεί να είναι ζωντανό. Κάθε χρόνο χιλιάδες μαθητές βιώνουν τις Πανελλήνιες όχι ως απλές εξετάσεις, αλλά ως ένα τελετουργικό απόλυτης κρίσης. Η κοινωνία, η οικογένεια, το σχολείο και συχνά ο ίδιος ο μαθητής φορτώνουν μέσα σε τρεις ώρες εξέτασης ένα τεράστιο βάρος: το μέλλον, τα όνειρα, την επιτυχία, την αποτυχία, την κοινωνική αναγνώριση και την είσοδο στο πανεπιστήμιο. Με αυτή την έννοια, η φωνή του Βασίλη δεν ήταν απλώς η φωνή ενός απογοητευμένου υποψηφίου, αλλά εκείνη μιας ολόκληρης γενιάς μαθητών που αισθάνεται ότι μια κακή μέρα μπορεί να ακυρώσει χρόνια προσπάθειας.

Το πιο προφητικό στοιχείο παραμένει η κριτική στην παπαγαλία. Σχεδόν τριάντα χρόνια μετά, εξακολουθούμε να κάνουμε τις ίδιες συζητήσεις γύρω από τους "πολύ καλούς παπαγάλους". Περιγράφει ένα εκπαιδευτικό σύστημα που συχνά επιβραβεύει περισσότερο την αποστήθιση παρά την κατανόηση. Και, για να είμαι ειλικρινής, ούτε εγώ θα περνούσα στο πανεπιστήμιο αν δεν αποστήθιζα ολόκληρα μαθήματα. Δεν ενδιέφερε κανέναν αν είχα καταλάβει πραγματικά το περιεχόμενο· αρκούσε να μπορώ να το αναπαράγω σχεδόν λέξη προς λέξη.

Όλα αυτά συμβαίνουν στην Ελλάδα του 2026, όπου οι Πανελλήνιες εξακολουθούν να αποτελούν οικογενειακό, κοινωνικό και σχεδόν εθνικό γεγονός. Οι γονείς αγωνιούν στα όρια της λιποθυμίας, τα μέσα ενημέρωσης στήνουν έκτακτα δελτία λες και καλύπτουν πολεμικό μέτωπο, οι ειδικοί αναλύουν αν τα θέματα ήταν εύκολα ή δύσκολα και οι εκπρόσωποι των φροντιστηρίων εμφανίζονται στα πάνελ για να δώσουν λύσεις. Η επιτυχία στις εξετάσεις συνδέεται συχνά με την αξία, την πειθαρχία και την εξυπνάδα. Η αποτυχία, αντίστοιχα, αντιμετωπίζεται από πολλούς ως προσωπική ήττα και κοινωνικό στίγμα. Αυτήν ακριβώς την υπερβολή σκιαγραφεί το βίντεο της Πανωλεθρίας: ένας μαθητής μπορεί να μην έγραψε καλά σε ένα μάθημα και να αισθάνεται ότι βίωσε την απόλυτη καταστροφή.

Εδώ βρίσκεται και η μεγάλη ειρωνεία του γεγονότος. Σύμφωνα με όσα έχουν δημοσιευθεί κατά καιρούς, ο πρωταγωνιστής του βίντεο, ο Βασίλης Γκαραμέτσης, κατάφερε τελικά να περάσει στη Νομική Αθηνών και να ακολουθήσει μια επιτυχημένη επαγγελματική πορεία. Αυτό δεν ακυρώνει την αγωνία που ένιωσε εκείνη τη στιγμή. Φανερώνει, όμως, πόσο συχνά οι Πανελλήνιες παρουσιάζονται ως η Ώρα της Κρίσης, ενώ στην πραγματικότητα αποτελούν μόνο το πρώτο από τα πολλά επεισόδια της ενήλικης ζωής.

Ίσως, τελικά, το βίντεο να είναι αστείο επειδή είναι αληθινό. Ένας μαθητής του 1997 ταξιδεύει από το παρελθόν στο σήμερα και εξομολογείται φωναχτά αυτό που πολλοί μαθητές σκέφτονται σιωπηλά: ότι το σύστημα είναι σκληρό, ότι η προετοιμασία μοιάζει μηχανική και ότι η "αποτυχία" τρομάζει ένα παιδί δεκαεπτά χρονών. Και αυτά τα συναισθήματα, όταν συσσωρεύονται, μπορούν να οδηγήσουν έναν νέο άνθρωπο σε πολύ σκοτεινά μονοπάτια, όπως είδαμε δυστυχώς και στο περιστατικό της Ηλιούπολης.

Η διαχρονικότητα της Πανωλεθρίας δεν οφείλεται μόνο στο χιούμορ της. Οφείλεται και στο ότι λειτουργεί σαν καθρέφτης. Αντανακλά μια κοινωνία που κοροϊδεύει την υπερβολή, αλλά ταυτόχρονα την παράγει. Μας κάνει να γελάμε με έναν μαθητή που δραματοποιεί τις εξετάσεις, ενώ την ίδια στιγμή όλοι γύρω του τις έχουν ήδη δραματοποιήσει πριν από εκείνον. Και αυτό σε βάζει σε σκέψεις.

Γιατί η πραγματική Πανωλεθρία δεν ήταν τα θέματα της Ιστορίας το μακρινό 1997. Είναι η πεποίθηση ότι η αξία ενός ανθρώπου μπορεί να μετρηθεί σε μόρια. Το βίντεο επιβιώνει στον χρόνο επειδή μας υπενθυμίζει κάτι που συχνά ξεχνάμε: οι εξετάσεις μπορεί να είναι σημαντικές, αλλά δεν αξίζουν περισσότερο από μια ολόκληρη ζωή.

Και αυτό είναι ένα μάθημα που, δυστυχώς, το σχολείο απέτυχε να μας διδάξει.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για πολιτικές εξελίξεις, συνεντεύξεις διασήμων, συμβουλές για αντρική μόδα και συνταγές για φαγητό και πότο στο esquire.com.gr