Για δεκαετίες, η ιατρική επικεντρωνόταν κυρίως στη διάγνωση και την αντιμετώπιση των ασθενειών. Η νέα γενιά της βιοτεχνολογίας επιχειρεί, όμως, να μετατοπίσει τη συζήτηση προς ένα πολύ πιο φιλόδοξο ερώτημα: όχι μόνο πώς μπορούμε να θεραπεύσουμε μια ασθένεια, αλλά και αν είναι δυνατόν να επιβραδύνουμε την ίδια τη διαδικασία της γήρανσης.
Γύρω από αυτή την αναζήτηση διαμορφώνεται μια νέα επενδυτική κατηγορία, γνωστή ως οικονομία της μακροζωίας ή longevity economy. Πρόκειται για έναν κλάδο που προσελκύει ολοένα περισσότερα κεφάλαια από τη Silicon Valley, επενδυτικά funds, φαρμακευτικές εταιρείες και ισχυρούς επιχειρηματίες που αναζητούν το επόμενο μεγάλο τεχνολογικό και επενδυτικό κύμα μετά την τεχνητή νοημοσύνη.
Η αγορά μακροζωίας γίνεται το νέο μεγάλο στοίχημα
Όπως ανέφερε σε πρόσφατη εκδήλωση του Theti Club ο Όμηρος Σαρίκας, Managing Partner της Brookstreet Equity Partners, η ανθρωπότητα κατάφερε μέσα στα τελευταία 120 χρόνια να αυξήσει το μέσο προσδόκιμο ζωής κατά περίπου 30 χρόνια. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται στην πρόοδο της ιατρικής, των εμβολίων, της γονιδιωματικής, των φαρμάκων και των σύγχρονων τεχνολογιών διάγνωσης.
Η μεγάλη πρόκληση για την επιστήμη δεν είναι πλέον μόνο να προσθέσει περισσότερα χρόνια στη ζωή, αλλά να αυξήσει τα χρόνια κατά τα οποία ένας άνθρωπος παραμένει υγιής, δραστήριος και λειτουργικός.
Διαβάστε Επίσης
Μια αγορά που μπορεί να ξεπεράσει τα 273 δισ. ευρώ
Η αγορά της κλινικής μακροζωίας, γνωστή διεθνώς ως clinical longevity, παρουσιάζει ήδη υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στην εκδήλωση, το μέγεθός της εκτιμάται ότι αυξήθηκε από περίπου 56,6 δισ. ευρώ το 2023 σε 78,4 δισ. ευρώ το 2025. Για το 2026 υπολογίζεται ότι θα πλησιάσει τα 88,8 δισ. ευρώ, ενώ έως το 2030 μπορεί να φτάσει τα 191,6 δισ. ευρώ.
Σε μεγαλύτερο βάθος χρόνου, η συγκεκριμένη αγορά εκτιμάται ότι μπορεί να ξεπεράσει τα 273 δισ. ευρώ έως το 2035.
Ο προβλεπόμενος ρυθμός ανάπτυξής της είναι πολύ υψηλότερος από εκείνον της ευρύτερης αγοράς υγείας, η οποία εκτιμάται ότι θα αναπτύσσεται με μέσο ετήσιο ρυθμό περίπου 4,5% έως το 2030.
Η διαφορά αυτή αποτυπώνει μια βαθύτερη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται η υγεία. Το ενδιαφέρον μετακινείται σταδιακά από τη θεραπεία μιας ασθένειας αφού αυτή εμφανιστεί προς την πρόληψη, την έγκαιρη διάγνωση και τις παρεμβάσεις που επιχειρούν να επηρεάσουν τους βιολογικούς μηχανισμούς της γήρανσης.
Στα 2,18 τρισ. ευρώ η ευρύτερη οικονομία της μακροζωίας
Η αγορά των περίπου 273 δισ. ευρώ αφορά ειδικότερα την κλινική μακροζωία, δηλαδή τον πυρήνα των ιατρικών και βιοτεχνολογικών εφαρμογών που στοχεύουν στην επιβράδυνση της γήρανσης και στην αντιμετώπιση των ασθενειών που συνδέονται με αυτήν.
Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονται εταιρείες βιοτεχνολογίας που αναπτύσσουν νέες θεραπείες, εξειδικευμένες κλινικές μακροζωίας, προηγμένα διαγνωστικά εργαλεία, βιοδείκτες, βιολογικά ρολόγια και τεχνολογίες που επιδιώκουν να αυξήσουν τη διάρκεια της υγιούς ζωής. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που παρουσιάστηκαν, ο συγκεκριμένος τομέας μπορεί να καταγράψει μέσο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 25,2%.
Διαβάστε Επίσης
Η οικονομία της μακροζωίας, ωστόσο, είναι ένας πολύ ευρύτερος όρος. Περιλαμβάνει το σύνολο της οικονομικής δραστηριότητας που συνδέεται με την αύξηση του προσδόκιμου ζωής και τη βελτίωση της ποιότητας της ζωής στις μεγαλύτερες ηλικίες.
Εκτός από τις κλινικές και τις βιοτεχνολογικές εφαρμογές, περιλαμβάνει προϊόντα αντιγήρανσης, υπηρεσίες υγείας και ευεξίας, διατροφή, άσκηση, υποδομές φροντίδας ηλικιωμένων, ασφαλιστικές υπηρεσίες και χρηματοοικονομικά προϊόντα που σχετίζονται με τη γήρανση του πληθυσμού.
Με αυτή την ευρύτερη προσέγγιση, η οικονομία της μακροζωίας εκτιμάται ότι μπορεί να ξεπεράσει τα 2,18 τρισ. ευρώ έως το 2029, καταγράφοντας μέσο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 43,5%.
Οι επενδύσεις στη μακροζωία επιταχύνονται
Το αυξανόμενο ενδιαφέρον για τη μακροζωία έχει αρχίσει να μεταφράζεται σε σημαντικές εισροές επενδυτικών κεφαλαίων.
Οι επενδύσεις στη βιοτεχνολογία της μακροζωίας εκτιμάται ότι θα κινηθούν μεταξύ 7 και 7,8 δισ. ευρώ το 2026, έναντι περίπου 5 δισ. ευρώ το 2025.
Μόνο κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, οι χρηματοδοτήσεις στον κλάδο υπολογίζεται ότι έφτασαν περίπου τα 3,2 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση 56% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο της προηγούμενης χρονιάς.
Η δυναμική του τομέα αποτυπώνεται και στην παρουσία περισσότερων από 100 venture capital funds που έχουν αποκτήσει έκθεση στη μακροζωία. Παράλληλα, στον χώρο δραστηριοποιούνται πλέον ορισμένοι από τους μεγαλύτερους τεχνολογικούς και επενδυτικούς ομίλους διεθνώς.
Ανάμεσά τους βρίσκεται η Calico, που ανήκει στην Alphabet και μελετά τη βιολογία της γήρανσης και τις ασθένειες που σχετίζονται με αυτήν. Μεγάλο ενδιαφέρον έχει προσελκύσει επίσης η Altos Labs, η οποία συνδέεται επενδυτικά με τον Jeff Bezos και επικεντρώνεται στον κυτταρικό επαναπρογραμματισμό.
Στην ίδια αγορά δραστηριοποιείται και η Unity Biotechnology, αναπτύσσοντας θεραπείες για παθήσεις που συνδέονται με τη γήρανση.
Πού κατευθύνονται τα μεγάλα κεφάλαια
Η επιτάχυνση των επενδύσεων αποτυπώνεται και στις μεγάλες χρηματοδοτήσεις εταιρειών του κλάδου.
Η Retro Biosciences, η οποία συνδυάζει τη βιοτεχνολογία με εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, είχε θέσει ως στόχο την άντληση περίπου 871 εκατ. ευρώ για την ανάπτυξη τεχνολογιών που αποσκοπούν στην επιμήκυνση της υγιούς ζωής. Η εταιρεία αναπτύσσει, μεταξύ άλλων, προγράμματα κυτταρικών θεραπειών, αναγέννησης ιστών και σχεδιασμού πρωτεϊνών με τη βοήθεια AI.
Η Function Health συγκέντρωσε περίπου 259,5 εκατ. ευρώ, φτάνοντας σε αποτίμηση περίπου 2,18 δισ. ευρώ. Το επιχειρηματικό της μοντέλο βασίζεται στην ανάλυση διαγνωστικών βιοδεικτών, εργαστηριακών εξετάσεων και δεδομένων υγείας, με στόχο την έγκαιρη αναγνώριση πιθανών προβλημάτων.
Η NewLimit αναπτύσσει τεχνολογίες κυτταρικού επαναπρογραμματισμού, επιχειρώντας να επαναφέρει ηλικιωμένα κύτταρα σε πιο νεανική και λειτουργική κατάσταση.
Σημαντικά κεφάλαια έχουν επίσης προσελκύσει η Minovia Therapeutics, η οποία εστιάζει στις μιτοχονδριακές θεραπείες, και η Juvenescence, που δραστηριοποιείται σε εφαρμογές σχετικές με τη γήρανση και τη γνωστική υγεία.
Στον χώρο έχουν κάνει αισθητή την παρουσία τους και πρωτοβουλίες όπως το Blueprint του Bryan Johnson, αλλά και η Loyal, η οποία αναπτύσσει φαρμακευτικές εφαρμογές μακροζωίας για σκύλους. Η τελευταία περίπτωση δείχνει ότι οι σχετικές τεχνολογίες δεν περιορίζονται αποκλειστικά στον άνθρωπο, αλλά μπορούν να επεκταθούν και στην κτηνιατρική.
Από τη μέτρηση της γήρανσης στην παρέμβαση
Από επενδυτικής πλευράς, η αγορά της μακροζωίας διαμορφώνεται γύρω από διαφορετικούς άξονες.
Ο πρώτος αφορά την κατανόηση και τη μέτρηση της γήρανσης. Ο δεύτερος επικεντρώνεται στις νέες διαγνωστικές τεχνολογίες, ενώ ο τρίτος περιλαμβάνει παρεμβάσεις που φιλοδοξούν να επιβραδύνουν ή ακόμη και να αντιστρέψουν συγκεκριμένες βιολογικές διαδικασίες.
Ένας ακόμη άξονας αφορά τις υπηρεσίες που αναπτύσσονται γύρω από το healthspan, δηλαδή τα χρόνια ζωής κατά τα οποία ο άνθρωπος διατηρεί καλή υγεία και λειτουργικότητα.
Ο Όμηρος Σαρίκας επισήμανε ότι, παρά τον ενθουσιασμό που έχει δημιουργηθεί γύρω από τον κλάδο, δεν βρίσκονται όλες οι εφαρμογές στο ίδιο επίπεδο επιστημονικής ωριμότητας.
Για ορισμένες θεραπείες και παρεμβάσεις υπάρχουν ήδη ισχυρά επιστημονικά δεδομένα. Άλλες τεχνολογίες παραμένουν σε πρώιμο ή πειραματικό στάδιο και θα χρειαστούν χρόνια κλινικών δοκιμών προτού αποδειχθεί αν μπορούν να χρησιμοποιηθούν με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα.
Από τα GLP-1 στα πεπτίδια
Ανάμεσα στις θεραπείες που προσελκύουν έντονο ενδιαφέρον βρίσκονται τα φάρμακα GLP-1, τα οποία χρησιμοποιούνται ήδη για την αντιμετώπιση του διαβήτη και της παχυσαρκίας.
Η συμβολή τους στον έλεγχο του σωματικού βάρους και στη βελτίωση συγκεκριμένων μεταβολικών δεικτών έχει οδηγήσει αρκετούς επενδυτές και ερευνητές να εξετάσουν τον πιθανό ρόλο τους στη μακροχρόνια διατήρηση της υγείας.
Τα πεπτίδια αποτελούν επίσης έναν από τους δημοφιλέστερους τομείς της αγοράς μακροζωίας. Παρά το μεγάλο εμπορικό ενδιαφέρον, πολλές από τις εφαρμογές που προωθούνται γύρω από αυτά δεν έχουν ακόμη υποστηριχθεί από επαρκή κλινικά δεδομένα.
Η εξατομικευμένη ιατρική θεωρείται ένα από τα επόμενα μεγάλα βήματα. Η καλύτερη κατανόηση των διαφορών ανάμεσα στους ανθρώπινους οργανισμούς μπορεί να επιτρέψει την ανάπτυξη παρεμβάσεων προσαρμοσμένων στο γενετικό προφίλ, στους βιοδείκτες, στον τρόπο ζωής και στις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε ανθρώπου.
Τα όργανα του σώματος δεν γερνούν με τον ίδιο ρυθμό
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η ανάλυση της βιολογικής ηλικίας σε επίπεδο οργάνων.
Ο ανθρώπινος οργανισμός δεν γερνά απαραίτητα με ενιαίο και ομοιόμορφο τρόπο. Ένας άνθρωπος μπορεί να εμφανίζει μικρότερη βιολογική ηλικία στην καρδιά ή στο ήπαρ, αλλά ταυτόχρονα μεγαλύτερη ηλικία σε κάποιο άλλο όργανο.
Η δυνατότητα να εντοπίζεται ποιο σημείο του οργανισμού γερνά ταχύτερα θα μπορούσε να οδηγήσει σε πιο στοχευμένες προληπτικές παρεμβάσεις. Αντί να αντιμετωπίζεται η γήρανση ως μία ενιαία κατάσταση, οι γιατροί θα μπορούσαν να επικεντρώνονται στα συστήματα που παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη επιβάρυνση.
Lifespan και healthspan: Δύο διαφορετικές έννοιες
Στον πυρήνα της νέας προσέγγισης βρίσκεται η διάκριση ανάμεσα στο lifespan και στο healthspan.
Το lifespan περιγράφει τη συνολική διάρκεια της ζωής ενός ανθρώπου. Το healthspan αφορά το διάστημα κατά το οποίο ο άνθρωπος ζει χωρίς σοβαρές χρόνιες παθήσεις, διατηρώντας την αυτονομία και τη λειτουργικότητά του.
Η αύξηση του προσδόκιμου ζωής δεν σημαίνει αυτομάτως ότι οι άνθρωποι απολαμβάνουν περισσότερα χρόνια καλής υγείας. Ένα μεγάλο μέρος των τελευταίων ετών της ζωής μπορεί να συνοδεύεται από χρόνιες ασθένειες, περιορισμένη κινητικότητα, μειωμένη ποιότητα ζωής και αυξημένες ανάγκες φροντίδας.
Το νέο ζητούμενο της επιστήμης δεν είναι, επομένως, να παρατείνει απλώς την ανθρώπινη ζωή. Είναι να περιορίσει το χρονικό διάστημα της ασθένειας και της εξάρτησης, προσθέτοντας περισσότερα υγιή χρόνια.
Από τη χρονολογική στη βιολογική ηλικία
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές στον χώρο της μακροζωίας είναι η μετάβαση από τη μέτρηση της χρονολογικής ηλικίας στην εκτίμηση της βιολογικής.
Η χρονολογική ηλικία δείχνει απλώς πόσα χρόνια έχουν περάσει από τη γέννηση ενός ανθρώπου. Η βιολογική ηλικία επιχειρεί να αποτυπώσει την πραγματική κατάσταση του οργανισμού και τον ρυθμό με τον οποίο αυτός γερνά.
Δύο άνθρωποι της ίδιας ηλικίας μπορεί να παρουσιάζουν εντελώς διαφορετική καρδιαγγειακή, μεταβολική και μυοσκελετική κατάσταση. Ο ένας μπορεί βιολογικά να εμφανίζεται νεότερος και ο άλλος αρκετά μεγαλύτερος από την ηλικία που αναγράφεται στην ταυτότητά του.
Η επιστήμη διαθέτει πλέον εργαλεία που επιχειρούν να υπολογίσουν τη βιολογική ηλικία μέσα από βιοδείκτες, αναλύσεις αίματος, γενετικά και επιγενετικά δεδομένα, ιατρικές συσκευές και προηγμένες διαγνωστικές τεχνολογίες.
Το επόμενο μεγάλο βήμα είναι να αποδειχθεί αν η βιολογική ηλικία μπορεί όχι μόνο να μετρηθεί, αλλά και να τροποποιηθεί με ασφαλείς και αποτελεσματικές παρεμβάσεις.
Μπορεί ο άνθρωπος να ζήσει μέχρι τα 150;
Το ερώτημα αν η επιστημονική πρόοδος μπορεί να οδηγήσει σε δραματική επέκταση της ανθρώπινης ζωής παραμένει ανοικτό.
Ο Όμηρος Σαρίκας αναφέρθηκε στην εκτίμηση του καθηγητή του Harvard David Sinclair, σύμφωνα με την οποία ο πρώτος άνθρωπος που θα φτάσει σε ηλικία 150 ετών ενδέχεται να βρίσκεται ήδη ανάμεσά μας.
Πρόκειται, πάντως, για μια εξαιρετικά αισιόδοξη υπόθεση, η οποία δεν έχει αποδειχθεί επιστημονικά. Η ανθρώπινη μακροζωία επηρεάζεται από ένα σύνθετο σύνολο γενετικών, περιβαλλοντικών και κοινωνικών παραγόντων, ενώ πολλές από τις τεχνολογίες που φιλοδοξούν να αλλάξουν τα σημερινά όρια βρίσκονται ακόμη στα πρώτα στάδια ανάπτυξης.
Οι λεγόμενες blue zones, περιοχές του κόσμου στις οποίες καταγράφεται μεγάλος αριθμός ανθρώπων που φτάνουν σε πολύ προχωρημένη ηλικία, υποδεικνύουν ότι ο τρόπος ζωής εξακολουθεί να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο.
Ο επαρκής ύπνος, η ισορροπημένη διατροφή, η συστηματική άσκηση, η διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους και οι ισχυρές κοινωνικές σχέσεις συνδέονται με καλύτερη υγεία κατά τη γήρανση. Παράλληλα, πρακτικές όπως ο θερμιδικός περιορισμός και η διαλειμματική νηστεία συνεχίζουν να αποτελούν αντικείμενο επιστημονικής μελέτης.
Μέχρι να αποδειχθεί ότι η ανθρώπινη ζωή μπορεί πράγματι να φτάσει τα 150 χρόνια, η μεγαλύτερη υπόσχεση της αγοράς της μακροζωίας βρίσκεται κάπου αλλού: στη δυνατότητα να ζούμε όχι απλώς περισσότερο, αλλά καλύτερα για μεγαλύτερο μέρος της ζωής μας.
Με πληροφορίες του Forbes Greece
\Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.
