Τι σκεφτόμαστε όταν πεθαίνουμε: Η επιστήμη ξέρει

Πιθανότατα να είναι το τελευταίο πράγμα που θα σε νοιάζει τη στιγμή του... τετέλεσται. Ωστόσο, επιστήμονες μελέτησαν την εγκεφαλική μας δραστηριότητα στις τελευταίες στιγμές της ζωής μάς και τα αποτελέσματα είναι ενδιαφέροντα.

Γράφει: Νίκη Κοντομηνά 03 Σεπτεμβρίου 2025

Όταν κινδυνεύουμε, συνήθως λέμε πως "πέρασε όλη μου η ζωή μπροστά από τα μάτια μου". Βέβαια, επιζούμε για να το πούμε αυτό μετά, οπότε στην προκειμένη περίπτωση δε μπορούμε να γνωρίζουμε τι (και αν) σκεφτόμαστε όταν πεθαίνουμε. Βέβαια, πλέον μάλλον ξέρουμε τι μας συμβαίνει όταν το τέλος πλησιάζει εγγυημένα, διότι επιστήμονες ερεύνησαν και έμαθαν. 

Μέχρι πρόσφατα, οι επιστήμονες πίστευαν ότι ο εγκέφαλος "έσβηνε" τη στιγμή που η καρδιά σταματούσε. Το 2013 όμως, σε έρευνα με αρουραίους, παρατηρήθηκε ότι μετά την καρδιακή ανακοπή ο νους, όχι μόνο δε διακόπτει τη λειτουργία του αμέσως, αλλά εμφανίζει και έκρηξη δραστηριότητας. Αργότερα, καταγράφηκε για πρώτη φορά ανθρώπινος εγκέφαλος στα τελευταία του δευτερόλεπτα. Το αποτέλεσμα; Μέσα στα πρώτα 30, τα κύματα γάμα εκτοξεύτηκαν – εκείνα δηλαδή που συνδέονται με έννοιες όπως η μνήμη, η συγκέντρωση και ο διαλογισμός. Σαν το μυαλό να κάνει ένα τελευταίο μεγάλο ξεκαθάρισμα πριν το απόλυτο σκοτάδι.

Μάλιστα, πολλές μαρτυρίες ανθρώπων που επέζησαν μετά από καρδιακή ανακοπή περιγράφουν το ίδιο μοτίβο: ένα φως στο τέλος ενός τούνελ, ένα γαλήνιο συναίσθημα, πρόσωπα αγαπημένων που έχουν φύγει, ακόμα και ένα "rewind" των σημαντικότερων στιγμών της ζωής. Μέχρι σήμερα τα λέγαμε μεταφυσικά. Η επιστήμη δείχνει πως ίσως έχουν μια βιολογική βάση: ο εγκέφαλος, στην ύστατη του προσπάθεια, ξεφυλλίζει τις αναμνήσεις του σαν παλιά φωτογραφικά άλμπουμ.

Σε έρευνα του Πανεπιστημίου του Michigan παρεμπιπτόντως, δύο ασθενείς έδειξαν έντονη δραστηριότητα στον σωματοαισθητικό φλοιό, την περιοχή του εγκεφάλου που σχετίζεται με τα όνειρα και τις οπτικές ψευδαισθήσεις, λίγο πριν τον θάνατο. Ίσως αυτή να είναι η τελευταία αντίδραση της συνείδησης, μια απόπειρα να αφήσει πίσω της ό,τι βίωσε, προτού σβήσει οριστικά.

Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για πολιτικές εξελίξεις, συνεντεύξεις διασήμων, συμβουλές για αντρική μόδα και συνταγές για φαγητό και πότο στο esquire.com.gr

Ένας 33χρονος παρέμεινε ζωντανός χωρίς πνεύμονες για 48 ώρες

Ένα πρωτόγνωρο σύστημα ιατρικής υποστήριξης κέρδισε χρόνο για έναν ασθενή εκεί που δεν υπήρχε καθόλου. Η ιστορία της επέμβασης αυτής αλλάζει τα δεδομένα.

Γραφει Παυλος Κρουστης

Πώς θα καταλάβεις αν είσαι σε σχέση από επιλογή και όχι από ανάγκη

Τι κρατά πραγματικά μια σχέση όρθια; Όχι οι συνήθειες ούτε ο φόβος της μοναξιάς, αλλά οι μικρές, καθημερινές ενδείξεις που δείχνουν αν είσαι εκεί επειδή το θέλεις.

Γραφει Πωλινα Φραγκου

Moltbook: Το περίεργο κοινωνικό δίκτυο που απευθύνεται αποκλειστικά σε AI

Μια πλατφόρμα που μοιάζει με το Reddit, αλλά δεν γράφουν άνθρωποι εκεί. Bots συζητούν, σχολιάζουν και "συμφωνούν" μεταξύ τους, ενώ εμείς απλώς κοιτάμε. Κάπου εδώ αρχίζουν τα δύσκολα ερωτήματα.

Γραφει Παυλος Κρουστης

Το POCO F8 Pro είναι απ' τα κορυφαία value-for-money κινητά της αγοράς [Tech Review]

Δοκιμάσαμε το νέο smartphone της εταιρείας, POCO F8 Pro, και αυτές είναι οι τελικές μας εντυπώσεις.

Γραφει Παυλος Κρουστης

Αν θέλεις να μετράς θαλάσσιους παπαγάλους και να δουλεύεις, αυτή είναι η ευκαιρία σου

Σε περίπτωση που θες να τα παρατήσεις όλα και να ξεκινήσεις το birdwatching, υπάρχει ένα μέρος στην Ουαλία που η παρατήρηση πουλιών αποτελεί επάγγελμα. Περισσότερες πληροφορίες, διαβάζεις εντός.

Πώς θα αναγνωρίσεις τα ψεύτικα μηνύματα που αναφέρουν την ΑΑΔΕ

Ένας νέος κίνδυνος εξαπλώνεται στα κινητά στην Ελλάδα, καθώς μηνύματα που μοιάζουν επίσημα από την ΑΑΔΕ, αποστέλλονται από επιτήδειους. Τι πρέπει να γνωρίζεις και πώς να προστατευτείς;

Γραφει Παυλος Κρουστης