Η εξαντλητική προπόνηση των οδηγών της F1

Η σεζόν της F1 του 2026 πλησιάζει γρήγορα, με την αυλαία να ανοίγει στις 8 Μαρτίου στο Albert Park της Μελβούρνης, όταν τα πέντε κόκκινα φώτα θα σβήσουν για την εκκίνηση του πρώτου αγώνα. Παρότι και οι 22 οδηγοί θα βρίσκονται εκεί έτοιμοι να πατήσουν γκάζι, η πραγματική προετοιμασία τους ξεκινά πολύ νωρίτερα. Τα προγράμματα προπόνησης αρχίζουν μήνες πριν, πολύ πριν από τις χειμερινές δοκιμές που πραγματοποιούνται στην Ισπανία και το Μπαχρέιν.

Η σκληρή προετοιμασία των οδηγών της F1

Για να καταλάβει κανείς πώς οι οδηγοί φτάνουν σε τόσο υψηλό επίπεδο φυσικής κατάστασης, αξίζει να ρίξει μια ματιά στη δουλειά του Αυστραλού δημοσιογράφου της F1 Stewart Bell. Με περισσότερα από 20 χρόνια εμπειρίας στην κάλυψη του σπορ, ο Bell παρουσιάζει στο νέο του βιβλίο Formula One: The World’s Most Brutal Sport μια ολοκληρωμένη εικόνα για το τι πραγματικά σημαίνει να βρίσκεται κανείς μέσα στον κόσμο της Formula 1 — πολύ πέρα από όσα δείχνει η δημοφιλής σειρά του Netflix Formula 1: Drive to Survive.

Η φυσική κατάσταση πριν από την εκκίνηση

Για έναν οδηγό που θέλει να είναι έτοιμος για τη "μάχη" της σεζόν, η φυσική κατάσταση αποτελεί βασικό πυλώνα. Κάθε περίοδος προετοιμασίας πριν από τη νέα χρονιά είναι εξαντλητική, ανεξάρτητα από το αν πρόκειται για έναν rookie ή για έναν έμπειρο πρωταθλητή.

"Αν καταφέρουμε να κάνουμε την προπόνηση στο γυμναστήριο εξίσου δύσκολη ή ακόμη πιο δύσκολη από ό,τι θα βιώσουν μέσα στο μονοθέσιο, τότε όταν μπουν στο αυτοκίνητο θα τους φαίνεται πιο εύκολο", εξηγεί ο Phil Young, που έχει δουλέψει με παγκόσμιους πρωταθλητές όπως ο Jenson Button και ο Fernando Alonso.

"Μεγάλο μέρος της δουλειάς μας βασίζεται σε προπονήσεις υψηλής έντασης με διαστήματα. Αυτές περιλαμβάνουν επαναλήψεις με μεγάλα βάρη και πολύ μικρά διαλείμματα ανάμεσα. Υπάρχει επίσης η μέθοδος Tabata: 20 δευτερόλεπτα έντονης προσπάθειας και 10 δευτερόλεπτα ξεκούρασης, επαναλαμβανόμενο οκτώ φορές. Είναι μια εξαιρετική μορφή προπόνησης που προσομοιώνει την ένταση που αντιμετωπίζει ένας οδηγός κατά τη διάρκεια ενός Grand Prix."

Η έντονη αυτή προετοιμασία ξεκινά λίγο μετά τα Χριστούγεννα, όταν οι οδηγοί πρέπει πρώτα να απαλλαγούν από τα κιλά που ενδεχομένως πήραν κατά τη διάρκεια των γιορτών.

"Συνήθως αρχίζουμε να δουλεύουμε σοβαρά πάνω στη φυσική κατάσταση από τον Ιανουάριο και στη συνέχεια περνάμε σε έντονη προπόνηση αντοχής. Ο στόχος είναι να τους επαναφέρουμε σε αγωνιστική κατάσταση. Κάνουμε πολλή ποδηλασία — ξεκινώντας περίπου από 60 έως 80 χιλιόμετρα και σταδιακά φτάνοντας μέχρι και τα 120. Στη συνέχεια αυξάνουμε τη δυσκολία με περισσότερες ανηφόρες και χτίζουμε πάνω σε αυτή την αερόβια προπόνηση."

Στη συνέχεια, οι οδηγοί περνούν αρκετές ώρες στο γυμναστήριο, συνδυάζοντας καρδιοαναπνευστική άσκηση με προπόνηση δύναμης.

"Στα περισσότερα μηχανοκίνητα σπορ η αντοχή είναι το βασικό στοιχείο. Οι οδηγοί κάνουν μέγιστες προσπάθειες για πολλές επαναλήψεις — κάτι πολύ παρόμοιο με αυτό που κάνουν μέσα στο μονοθέσιο. Σε έναν αγώνα, ένας γύρος μπορεί να διαρκεί από λίγο περισσότερο από ένα λεπτό μέχρι και πάνω από δύο. Προσπαθούμε λοιπόν να αναπαράγουμε αυτή την ένταση στο γυμναστήριο με πολλές επαναλήψεις και ελάχιστο χρόνο ξεκούρασης. Παράλληλα, χρησιμοποιούμε αρκετά και την κολύμβηση."

Όλο αυτό το πρόγραμμα σχεδιάζεται με ακρίβεια, ώστε όταν φτάσει ο πρώτος αγώνας της χρονιάς ο οδηγός να βρίσκεται στην καλύτερη δυνατή φυσική κατάσταση — έτοιμος να ξεκινήσει από την pole position και να διεκδικήσει τη νίκη, εφόσον έχει και το κατάλληλο μονοθέσιο.

"Η περίοδος από το τέλος μιας σεζόν μέχρι την αρχή της επόμενης χωρίζεται σε τρία στάδια", εξηγεί ο Young. "Ο πρώτος μήνας είναι κυρίως για αποκατάσταση, ενώ ο δεύτερος και ο τρίτος επικεντρώνονται στο χτίσιμο της φυσικής κατάστασης. Σε μια τυπική εβδομάδα μπορεί να προπονούνται τέσσερις ή πέντε ώρες κάποιες ημέρες και δύο με τρεις άλλες, ανάλογα με το πρόγραμμα. Είναι δύσκολο να κρατήσεις κάποιον τόσες ώρες στο γυμναστήριο, γι’ αυτό προσπαθούμε να κάνουμε μεγάλο μέρος της δουλειάς έξω, με δραστηριότητες όπως η ποδηλασία."

Οι οδηγοί της F1 θεωρούνται αθλητές κορυφαίου επιπέδου — πολλοί μάλιστα σε επίπεδο αντίστοιχο με εκείνο των Ολυμπιακών αθλητών — και η προετοιμασία τους περιλαμβάνει πολύ πιο προηγμένες μεθόδους από το απλό γυμναστήριο.

"Χρησιμοποιούμε επίσης έναν θάλαμο προσομοίωσης υψομέτρου, ο οποίος μπορεί να φτάσει μέχρι και τα 4.500 μέτρα, αν και συνήθως τον ρυθμίζουμε γύρω στα 3.000 με 3.500. Αυτό προσφέρει σημαντικά οφέλη στην προετοιμασία των αθλητών."

Η συγκεκριμένη μέθοδος χρησιμοποιείται συχνά σε αθλήματα αντοχής όπως η ποδηλασία ή το τρίαθλο, καθώς βοηθά το σώμα να μεταφέρει περισσότερο οξυγόνο στο αίμα.

"Όταν κάποιος βρίσκεται σε περιβάλλον με χαμηλότερα επίπεδα οξυγόνου, το σώμα αναγκάζεται να δουλέψει πιο σκληρά και να προσαρμοστεί παράγοντας περισσότερα ερυθρά αιμοσφαίρια. Είναι μια μέθοδος που χρησιμοποιούμε συχνά στην προετοιμασία πριν από τη σεζόν."

Εξίσου σημαντικά είναι και τα αντανακλαστικά. Οι οδηγοί πρέπει να αντιδρούν σε κλάσματα δευτερολέπτου, είτε πρόκειται για μάχη στην πίστα είτε για αλλαγές στις ρυθμίσεις του τιμονιού.

"Τους βάζουμε να παίζουν squash ή παρόμοια αθλήματα", λέει ο Young. "Ο στόχος είναι να επαναφέρουμε τον συντονισμό χεριού και ματιού και να κάνουμε τον εγκέφαλο να λειτουργεί γρήγορα ξανά."

Οι δοκιμές συνεχίζονται ακόμη και σε συνθήκες έντονης κόπωσης.

"Μπορεί να τους βάλουμε σε ένα κωπηλατικό μηχάνημα και να τους πιέσουμε σχεδόν μέχρι τα όριά τους. Μόλις κατέβουν, πρέπει αμέσως να χρησιμοποιήσουν μια μηχανή αντίδρασης BATAK και να διατηρήσουν το ίδιο σκορ που είχαν πριν από την προπόνηση."

Όλη αυτή η σκληρή δουλειά είναι απαραίτητη για να αντέξουν τα τεράστια σωματικά και πνευματικά φορτία που δέχονται μέσα στο μονοθέσιο — ιδιαίτερα σε αγώνες όπως εκείνοι στο Κατάρ και τη Σιγκαπούρη, όπου η ζέστη και η υγρασία δοκιμάζουν τα όρια των οδηγών.

Ο Daniel Ricciardo, που πλέον έχει αποσυρθεί από τη Formula 1, θυμάται χαρακτηριστικά την πρώτη του εμπειρία στη Σιγκαπούρη.

"Το 2011, στον πρώτο μου αγώνα εκεί με την HRT, δεν είχα ιδέα τι να περιμένω. Ήταν σωματικά το πιο δύσκολο πράγμα που έχω κάνει ποτέ."

Από τότε φρόντιζε να προετοιμάζεται πολύ διαφορετικά.

"Δεν ήθελα να ξαναζήσω κάτι τέτοιο. Έκανα πολλή προπόνηση σε συνθήκες ζέστης και όταν φτάνεις στον αγώνα γνωρίζοντας ότι είσαι πλήρως έτοιμος, αυτό σε βοηθά και στην οδήγηση."

Η προετοιμασία του για τη Σιγκαπούρη περιλάμβανε εννέα συνεχόμενες ημέρες προπόνησης στο γυμναστήριο φορώντας επτά στρώσεις ρούχων και με τη θερμοκρασία στο μέγιστο, ώστε να "συνηθίσει το άβολο".

Υπάρχει άλλωστε σοβαρός λόγος για αυτή την εξαντλητική προετοιμασία. Σε τέτοιους αγώνες η θερμοκρασία στο κόκπιτ μπορεί να φτάσει τους 60 βαθμούς Κελσίου, ενώ οι οδηγοί δέχονται δυνάμεις έως και 4,7G στις στροφές και στο φρενάρισμα. Σε έναν αγώνα σχεδόν δύο ωρών μπορεί να χάσουν δύο έως τρία κιλά υγρών από τον ιδρώτα.

Το Grand Prix του Κατάρ το 2023 θεωρείται από πολλούς ως ένας από τους πιο δύσκολους αγώνες στην ιστορία της Formula 1. Η ακραία ζέστη και υγρασία έφεραν αρκετούς οδηγούς στα όριά τους.

Η θερμοκρασία της πίστας τη νύχτα δεν έπεσε ποτέ κάτω από τους 36 βαθμούς, ενώ νωρίτερα μέσα στη μέρα είχε ξεπεράσει τους 40.

Η κατάσταση έγινε ακόμη πιο δύσκολη όταν η Pirelli ανακάλυψε ότι τα kerbs της πίστας του Lusail προκαλούσαν μικροσκοπικές φθορές στα ελαστικά. Η FIA επέβαλε όριο 18 γύρων για κάθε σετ ελαστικών, μετατρέποντας τον αγώνα σε μια σειρά από μικρά, εξαιρετικά έντονα σπριντ.

Παρά τις δυσκολίες, ο Max Verstappen της Red Bull κατάφερε να πάρει τη 14η νίκη του εκείνη τη χρονιά.

Άλλοι οδηγοί δυσκολεύτηκαν πολύ περισσότερο. Ο Oscar Piastri της McLaren χαρακτήρισε τον αγώνα "τον πιο δύσκολο της ζωής του", ο Esteban Ocon έκανε εμετό μέσα στο κράνος του κατά τη διάρκεια της κούρσας και ο Logan Sargeant εγκατέλειψε λόγω θερμοπληξίας.

"Το σημαντικό είναι ότι εγώ και ο Alex είμαστε καλά", δήλωσε ο Sargeant μετά τον αγώνα. "Δεν ένιωθα καλά όλη την εβδομάδα και η αφυδάτωση σε αυτή τη ζέστη το έκανε χειρότερο. Δεν ήθελα να εγκαταλείψω, αλλά έπρεπε να βάλω την υγεία μου πρώτη."

Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για πολιτικές εξελίξεις, συνεντεύξεις διασήμων, συμβουλές για αντρική μόδα και συνταγές για φαγητό και πότο στο esquire.com.gr