Ο Μανώλης Χιώτης ήταν ένας παγκόσμιος Έλληνας

Η άγνωστη ιστορία του σπουδαίου συνθέτη που γεννήθηκε και πέθανε σαν σήμερα.

Γράφει: Esquire Editors 21 Μαρτίου 2023

Είναι ένα πρωινό τέλη Φλεβάρη, αρχές Μάρτη του 1970. Ο Μανώλης Χιώτης μετά την επιστροφή του από την Αμερική χωρισμένος από την Μαίρη Λίντα και παραγκωνισμένος από τις εξελίξεις στην ελληνική δισκογραφία, αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας και προτιμά να περνά τον καιρό του στο εξοχικό του στον Ωρωπό. Την ίδια στιγμή ο επί χρόνια συνεργάτης και φίλος Μίκης Θεοδωράκης είναι κρατούμενος στις παρακείμενες φυλακές για τις πολιτικές του πεποιθήσεις.

Ο Χιώτης, άνθρωπος ελεύθερος και δημοκρατικός, αποφασίζει μια παράτολμη πράξη που θα τον βάλει σε περιπέτειες. Με μια παρέα μουσικών παρελαύνει αργά σε ρυθμό ιεροτελεστίας κατά μήκος της προκυμαίας δίπλα στα συρματοπλέγματα της φυλακής παίζοντας και τραγουδώντας το "Ροδόσταμο" του Μίκη. Η ενέργειά του αυτή, καταφανώς αντικαθεστωτική, γίνεται αντιληπτή από τους φύλακες. Κάποιος από αυτούς ξυπνά τον κρατούμενο Θεοδωράκη ο οποίος σπεύδει στα συρματοπλέγματα και αναγνωρίζει τον συνεργάτη του. Ένας ενωμοτάρχης σπεύδει να μιλήσει στον ταραξία Χιώτη. Το περιστατικό φαίνεται να λήγει κάπου εκεί, όμως θα έχει και συνέχεια με τον ξυλοδαρμό του Χιώτη από τα όργανα της Χούντας και την απομόνωσή του σε δωμάτιο του Ευαγγελισμού.

Λέγεται, ότι το ξύλο ο Χιώτης εξαιτίας της απείθειάς του επέσπευσαν το τέλος του. Σε κάθε περίπτωση η στάση του Χιώτη σε μια από τις πιο τολμηρές αντιδικτατορικές ενέργειες αποτυπώνει τον κώδικα τιμής στον οποίο υπάκουαν οι παλιοί ρεμπέτες και οι δημιουργοί που έχτισαν λιθαράκι-λιθαράκι τον λαϊκό μας πολιτισμό.

Ποιος ήταν ο μεγάλος βιρτουόζος του μπουζουκιού;

Γεννήθηκε στις 21 Μαρτίου του 1920 στη Θεσσαλονίκη, όπου είχε μετακομίσει η οικογένειά του από το Ναύπλιο. Κατά τη διάρκεια των μαθητικών του χρόνων πήρε μαθήματα κιθάρας, μπουζουκιού και ούτι από τον διάσημο μουσικοδιδάσκαλο της εποχής Γεώργιο Λώλο. Το 1935 επέστρεψε με την οικογένειά του στο Ναύπλιο και σε ηλικία μόλις 15 ετών έκανε τις πρώτες εμφανίσεις του σε μαγαζιά της περιοχής.

Η αλήθεια είναι ότι ο Μανώλης Χιώτης δεν έζησε δύσκολα παιδικά χρόνια. Η οικογένειά του ήταν ευκατάστατη (η μητέρα του μάλιστα διατηρούσε ένα από τα πλέον αριστοκρατικά μπαρ της εποχής) και αυτό το αρχοντικό στυλ στο πάλκο διατήρησε και ο ίδιος στη μετέπειτα πορεία του.

Το 1936 κατέβηκε στην Αθήνα. Εμφανίστηκε για λίγες ημέρες στα "Παγώνια" (στη Σωκράτους και Αγίου Κωνσταντίνου γωνία) και αμέσως μετά στο "Δάσος", πλάι στον μεγάλο Στράτο Παγιουμτζή. Ήταν ακόμα 16 χρονών, ωστόσο ο διακρίνοντας το ταλέντο του, τον παρουσίασε στην Columbia, με την οποία υπέγραψε το πρώτο του συμβόλαιο, ως "διευθύνον πρίμο όργανο", το χειμώνα του 1936.

Την επόμενη χρονιά φωνογράφησε και το πρώτο του τραγούδι "Γιατί δεν λες το ναι" (Το χρήμα δεν το λογαριάζω), με εκτελεστή τον Στράτο Παγιουμτζή. Λίγο αργότερα γνωρίζεται με τον Μπαγιαντέρα και παίζει μαζί του στις κλασικές εκτελέσεις των προπολεμικών επιτυχιών του, "Νυχτερίδα", "Μ' έχεις μαγεμένο", "Ζούσα μοναχός χωρίς αγάπη" κ.ά.

Αμέσως μετά την απελευθέρωση, ο Μανώλης Χιώτης χρησιμοποιεί για πρώτη φορά τον ενισχυτή στις εμφανίσεις του και η καριέρα του εκτινάσσεται απότομα, όταν ηχογραφεί σε δεύτερη εκτέλεση το ήδη επιτυχημένο τραγούδι του "Ο πασατέμπος" (1946). Σε αυτό το τραγούδι κάνει -σύμφωνα με την κυρίαρχη άποψη- την πρώτη του εμφάνιση το τετράχορδο μπουζούκι, μία καινοτομία που εκτιμάται ότι πρώτος ο Χιώτης χρησιμοποίησε, αν και φαίνεται ότι τελικά το τετράχορδο μπουζούκι υπήρχε και νωρίτερα. Στο πάλκο, χρησιμοποιεί δύο μπουζούκια, ένα κλασικό, με μεταλλικές χορδές, κι ένα με χορδές από έντερα, ώστε η χροιά του να μοιάζει με το ούτι.

Η συνέχεια στο WomanToc.gr

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για πολιτικές εξελίξεις, συνεντεύξεις διασήμων, συμβουλές για αντρική μόδα και συνταγές για φαγητό και πότο στο esquire.com.gr

Ο Τιμ Κουκ πιστεύει (ακόμα) στις τρελές ιδέες

Ο εμβληματικός (απερχόμενος) CEO της Apple μιλά αποκλειστικά στο Esquire για τα πενήντα χρόνια ιστορίας της εμβληματικής εταιρείας καθώς και για το μέλλον που η ίδια συνεχίζει να δημιουργεί.

10 μεγάλοι headliners του Release Athens που δεν θα ξεχάσουμε ποτέ

Καλοκαίρι στην Αθήνα δεν υπάρχει χωρίς το Release Athens. Όσο περιμένουμε τα φετινά μεγάλα ονόματα, ρίχνουμε μια ματιά σττους μεγάλους headliners. Εκείνους που ήρθαν και εκείνους που περιμένουμε.

Μπορείς να φανταστείς τον Keanu Reeves να παίζει τον Superman;

Μπορεί να γελάς ακόμη, αλλά κάποια στιγμή ο διάσημος ηθοποιός έφτασε πολύ κοντά να φορέσει την κάπα του Καλ-Ελ.

Γραφει Τιμος Σαλαμες

Η punk μπάντα που είναι η "επιτομή του coolness"-Σύμφωνα με τον David Grohl

Ο Dave Grohl εξηγεί τι σημαίνει πραγματικά cool στο punk. Πώς η απλότητα, η ενέργεια και η στάση ζωής διαμόρφωσαν μια ολόκληρη εποχή στη μουσική.

Γραφει Τιμος Σαλαμες

Path Tracing σε κονσόλες - Η νέα τεχνολογία της EA αλλάζει τα γραφικά στα video games

Όταν το φως παύει να είναι εφέ και γίνεται εμπειρία, οι κονσόλες πλησιάζουν πιο επικίνδυνα από ποτέ την πραγματικότητα.

Γραφει Τιμος Σαλαμες

Το HUAWEI MatePad 12 X έφτασε στην Ελλάδα και θέλει να γίνει κομμάτι της καθημερινότητάς σου

Με πρωτοποριακή οθόνη PaperMatte, πληκτρολόγιο και δώρο το νέο M-Pencil Pro για απολαυστική αίσθηση ανάγνωσης και γραφής, το Matepad 12 X δεν είναι "ένα ακόμη tablet". Είσαι έτοιμος να το γνωρίσεις;

Γραφει Κωστας Χρηστου