Είναι το Goodfellas η πιο απολαυστική γκάνγκστερ ταινία όλων των εποχών;

Δεν μπορείς να πεις πως το Goodfellas σε βάζει απλώς στον κόσμο της μαφίας. Μάλλον το πιο σωστό, είναι πως πρόκειται για εμπειρία. Μια εμπειρία που σε βάζει μέσα του με τέτοια ταχύτητα και σιγουριά, που σχεδόν ξεχνάς ότι παρακολουθείς κινηματογράφο.

Από την πρώτη κιόλας στιγμή, ο θεατής δεν αντιμετωπίζει μια "ιστορία εγκλήματος” με την κλασική έννοια, αλλά μια ζωντανή αφήγηση για το πώς η γοητεία της εξουσίας, του χρήματος και της βίας μπορεί να γίνει καθημερινότητα.

Αυτό ακριβώς το στοιχείο είναι που έχει οδηγήσει τόσους θεατές και κριτικούς να τη θεωρούν μία από τις πιο απολαυστικές γκάνγκστερ ταινίες που έγιναν ποτέ.

Ένα καστ που λειτουργεί σαν καλοκουρδισμένη μηχανή

Ένας από τους βασικούς λόγους που η ταινία ξεχωρίζει είναι το κορυφαίο καστ της. Ο Robert De Niro ενσαρκώνει τον James Conway με ψυχραιμία και απειλητική αυτοπεποίθηση, δίνοντας την αίσθηση ενός ανθρώπου που δεν χρειάζεται να φωνάξει για να επιβληθεί. Ο Joe Pesci, από την άλλη, παραδίδει μια από τις πιο εκρηκτικές ερμηνείες στην ιστορία του κινηματογράφου ως Tommy DeVito,  απρόβλεπτος, βίαιος, αλλά ταυτόχρονα μαγνητικός, κλέβει κάθε σκηνή στην οποία εμφανίζεται.

Στο κέντρο όμως βρίσκεται ο Ray Liotta, ο οποίος δίνει στον Henry Hill μια σπάνια ισορροπία ανάμεσα στη γοητεία και την ηθική αποσύνθεση. Δεν είναι ο κλασικός "σκληρός” γκάνγκστερ, είναι κάποιος που παρασύρεται, σχεδόν με ευχαρίστηση, σε έναν κόσμο που σταδιακά τον καταπίνει. Το αποτέλεσμα είναι ένα σύνολο ηθοποιών που δεν απλώς παίζουν ρόλους, αλλά λειτουργούν σαν οργανικό σύστημα μέσα στην αφήγηση.

Η αφήγηση ως είσοδος σε έναν επικίνδυνα γοητευτικό κόσμο

Ένα από τα πιο καθοριστικά στοιχεία της ταινίας είναι η αφήγησή της. Η ιστορία ξετυλίγεται μέσα από τη φωνή του Henry Hill, που λειτουργεί σαν οδηγός σε έναν κόσμο όπου η βία, η προδοσία και η πολυτέλεια συνυπάρχουν με σχεδόν καθημερινή φυσικότητα. Αυτή η επιλογή δημιουργεί μια παράξενη οικειότητα. O θεατής δεν παρακολουθεί απλώς εγκλήματα, αλλά μπαίνει μέσα στη λογική των ανθρώπων που τα διαπράττουν.

Η αφήγηση δεν είναι απλώς πληροφοριακή, είναι ειρωνική, συχνά χαλαρή, σχεδόν σαν να εξηγεί κάποιος μια παλιά ιστορία από τη γειτονιά του. Αυτό το ύφος κάνει την ταινία ακόμη πιο απολαυστική, γιατί αντί να αποστασιοποιεί τον θεατή, τον "τραβάει” μέσα στην καθημερινότητα του οργανωμένου εγκλήματος. Ο Scorsese δεν κρίνει, απλώς παρουσιάζει και αυτή η επιλογή ενισχύει τη γοητεία του κόσμου που χτίζει.

Έχει σκηνοθεσία που μετατρέπει το χάος σε ρυθμό

Η σκηνοθετική ματιά του Martin Scorsese είναι ίσως ο σημαντικότερος λόγος που η ταινία παραμένει τόσο ζωντανή. Το μοντάζ είναι γρήγορο, σχεδόν μουσικό, με σκηνές που εναλλάσσονται σαν ρυθμικά κομμάτια σε ένα έντονο soundtrack. Δεν υπάρχει ποτέ αίσθηση στασιμότητας· ακόμη και οι πιο "ήσυχες” σκηνές κουβαλούν ένταση.

Ο Scorsese χρησιμοποιεί την κάμερα σαν να είναι μέρος της συμμορίας. Kινείται, παρακολουθεί, πλησιάζει τους χαρακτήρες με τρόπο που δημιουργεί αίσθηση συμμετοχής. Οι σκηνές βίας, αντί να είναι απλώς σοκαριστικές, συχνά παρουσιάζονται με μια ωμή, σχεδόν καθημερινή φυσικότητα, κάτι που τις κάνει ακόμη πιο ανησυχητικές. Αυτή η αντίθεση μεταξύ στυλ και περιεχομένου είναι που δίνει στην ταινία τη μοναδική της ταυτότητα.

Γιατί παραμένει τόσο απολαυστική σήμερα

Το ερώτημα αν η ταινία είναι "η πιο απολαυστική” στο είδος των γκάνγκστερς δεν έχει μία αντικειμενική απάντηση. Ωστόσο, αυτό που τη διαφοροποιεί είναι ο τρόπος που συνδυάζει τη γοητεία με την παρακμή. Δεν εξιδανικεύει τον κόσμο των μαφιόζων, αλλά τον παρουσιάζει με τέτοια ζωντάνια που δύσκολα αποστρέφεις το βλέμμα.

Η απολαυστικότητα της ταινίας δεν προέρχεται από το αν οι χαρακτήρες είναι "καλοί” ή "κακοί”, αλλά από την ενέργεια, τον ρυθμό και την αίσθηση ότι παρακολουθείς κάτι που κινείται συνεχώς προς τα εμπρός, χωρίς ανάσα. Είναι μια εμπειρία που ισορροπεί ανάμεσα στη γοητεία και την ανησυχία, αφήνοντας τον θεατή με μια παράξενη αίσθηση θαυμασμού για έναν κόσμο που, στην πραγματικότητα, είναι βαθιά σκοτεινός.

Το Goodfellas δεν είναι απλώς μια ταινία για γκάνγκστερς. Είναι μια μελέτη πάνω στη γοητεία της εξουσίας, της βίας και της φιλοδοξίας, παρουσιασμένη με τέτοια κινηματογραφική δεξιοτεχνία που δύσκολα δεν τη χαρακτηρίζει κανείς απολαυστική.

Και ίσως εκεί να βρίσκεται η ουσία της. Στο ότι σε κάνει να απολαμβάνεις έναν κόσμο που, λογικά, δεν θα έπρεπε να είναι καθόλου ελκυστικός.

Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το X και το Instagram.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για πολιτικές εξελίξεις, συνεντεύξεις διασήμων, συμβουλές για αντρική μόδα και συνταγές για φαγητό και πότο στο esquire.com.gr