Η gothic μαεστρία του Robert Eggers

Από το The Witch και το The Lighthouse μέχρι το The Northman, το Nosferatu και το νέο Werwulf, ο Robert Eggers έχει δημιουργήσει ένα κινηματογραφικό σύμπαν όπου η Ιστορία, η λαογραφία και ο τρόμος γίνονται ένα.

Πρόσθεσε το esquire ως προτεινόμενη πηγή στην Google

Το πρώτο teaser του Werwulf δεν χρειάστηκε να αποκαλύψει πολλά. Δεν βασίστηκε σε εκρήξεις, γρήγορο μοντάζ ή εντυπωσιακά οπτικά εφέ για να τραβήξει την προσοχή.

Λίγες εικόνες, μια βαριά ατμόσφαιρα και η υπόσχεση ενός ακόμη ταξιδιού στον σκοτεινό κόσμο του Robert Eggers ήταν αρκετές για να δημιουργήσουν προσδοκίες. Γιατί, πλέον, όταν βλέπεις το όνομά του στους τίτλους, ξέρεις ακριβώς τι σε περιμένει. Ή μάλλον, ξέρεις πώς θα αισθανθείς.

Σε μια εποχή όπου το horror βασίζεται συχνά στα jump scares και στα υπερφυσικά θεάματα, ο Eggers ακολουθεί μια εντελώς διαφορετική διαδρομή. Δεν σκηνοθετεί απλώς ταινίες τρόμου. Δημιουργεί κόσμους στους οποίους το ίδιο το περιβάλλον προκαλεί δυσφορία. Το σκοτάδι δεν είναι εργαλείο. Είναι ο πρωταγωνιστής.

Ο τρόμος γεννιέται μέσα από την Ιστορία

Είναι εντυπωσιακό ότι καμία από τις ταινίες του δεν μοιάζει πραγματικά με την προηγούμενη, κι όμως όλες δείχνουν να ανήκουν στο ίδιο κινηματογραφικό σύμπαν.

Στο The Witch μάς μεταφέρει στη Νέα Αγγλία του 17ου αιώνα, εκεί όπου η θρησκευτική παράνοια και ο φόβος για το άγνωστο γίνονται πιο τρομακτικά από την ίδια τη μάγισσα. Στο The Lighthouse, δύο άνδρες απομονώνονται σε έναν φάρο και η μοναξιά μετατρέπεται σε ψυχολογικό εφιάλτη, όπου η πραγματικότητα και οι παραισθήσεις παύουν να ξεχωρίζουν.

Με το The Northman, ο Eggers αποδεικνύει ότι μπορεί να σκηνοθετήσει ένα επικό blockbuster χωρίς να εγκαταλείψει την αισθητική του. Οι Βίκινγκς του δεν είναι οι εξιδανικευμένοι πολεμιστές της ποπ κουλτούρας. Είναι βίαιοι, βρόμικοι, δεισιδαίμονες και βαθιά δεμένοι με τους μύθους τους. Και έπειτα ήρθε το Nosferatu, ίσως η πιο ολοκληρωμένη έκφραση της gothic αισθητικής του μέχρι σήμερα. Η σκιά, η σιωπή, οι άδειοι χώροι και η σχεδόν αποπνικτική φωτογραφία αποδεικνύουν ότι ο τρόμος δεν χρειάζεται να φωνάζει. Αρκεί να σε κάνει να αισθάνεσαι άβολα.

Το ίδιο φαίνεται πως θα επιχειρήσει και με το Werwulf, το οποίο επιστρέφει ακόμη πιο πίσω στον χρόνο, στη μεσαιωνική Αγγλία. Δεν πρόκειται απλώς για άλλη μία ιστορία λυκανθρώπων. Αν κρίνει κανείς από όσα γνωρίζουμε μέχρι στιγμής, ο Eggers ενδιαφέρεται περισσότερο για το πώς οι άνθρωποι του Μεσαίωνα αντιλαμβάνονταν το υπερφυσικό παρά για το ίδιο το τέρας.

Κανείς δεν κινηματογραφεί το παρελθόν όπως ο Robert Eggers

Αυτό που κάνει τον Robert Eggers να ξεχωρίζει δεν είναι μόνο η αισθητική του. Είναι η εμμονή του με την ιστορική αυθεντικότητα.

Οι διάλογοι βασίζονται σε πραγματικές διαλέκτους της εποχής. Τα κοστούμια, τα όπλα και τα σκηνικά προκύπτουν από εξαντλητική ιστορική έρευνα. Η λαογραφία αντιμετωπίζεται με τον ίδιο σεβασμό που ένας άλλος σκηνοθέτης θα προσέγγιζε ένα ιστορικό γεγονός.

Αυτός είναι και ο λόγος που οι ταινίες του μοιάζουν τόσο διαφορετικές. Δεν αισθάνεσαι ότι παρακολουθείς ανθρώπους του 21ου αιώνα ντυμένους με μεσαιωνικά ή αποικιακά ρούχα. Έχεις την αίσθηση ότι βρίσκεσαι πραγματικά εκεί. Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο επίτευγμά του.

Οι κόσμοι του Eggers δεν είναι όμορφοι. Είναι κρύοι, λασπωμένοι, γεμάτοι υγρασία, καπνό, αίμα και σκοτάδι. Οι χαρακτήρες του δεν λειτουργούν με τη σύγχρονη λογική, αλλά με τις δεισιδαιμονίες, τις θρησκευτικές πεποιθήσεις και τους φόβους της εποχής τους. Έτσι, ακόμη και το πιο υπερφυσικό στοιχείο αποκτά μια παράξενη αληθοφάνεια.

Ίσως γι' αυτό οι ταινίες του σε στοιχειώνουν περισσότερο αφού τελειώσουν, παρά την ώρα που τις παρακολουθείς. Δεν βασίζονται στον στιγμιαίο τρόμο. Σε κάνουν να αναρωτιέσαι πώς θα ήταν να ζεις σε έναν κόσμο όπου το σκοτάδι δεν έκρυβε μόνο κινδύνους, αλλά και κάτι πραγματικά ανεξήγητο.

Με το Werwulf, ο Robert Eggers φαίνεται έτοιμος να συνεχίσει αυτή τη μοναδική πορεία. Και αν υπάρχει ένας σκηνοθέτης που έχει αποδείξει ότι μπορεί να μετατρέψει τη λαογραφία, την Ιστορία και το gothic στοιχείο σε υψηλή κινηματογραφική τέχνη, αυτός είναι ο ίδιος. Δεν δημιουργεί απλώς ταινίες τρόμου. Δημιουργεί εμπειρίες που μοιάζουν με παλιούς θρύλους, ξεχασμένους μέσα στους αιώνες, οι οποίοι ζωντανεύουν ξανά μπροστά στα μάτια μας.