Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να φτιάξει κάποιος μια ταινία, αλλά λίγοι είναι τόσο ιδιαίτεροι όσο αυτός για τον οποίο μιλάμε εδώ. Αυτή τη φορά αξίζει να σταθούμε σε ένα από τα πιο ξεχωριστά φιλμ του ρουμανικού σινεμά.
Το 2007, ο Κριστιάν Μουντζίου έκανε το ρουμανικό σινεμά να ακουστεί σε όλο τον κόσμο, όταν κέρδισε τον Χρυσό Φοίνικα με την ταινία "4 Μήνες, 3 Εβδομάδες και 2 Μέρες". Σχεδόν είκοσι χρόνια μετά, ο ίδιος σκηνοθέτης επέστρεψε στο Φεστιβάλ των Καννών και κέρδισε ξανά το μεγάλο βραβείο με το "Fjord". Αυτή η επιτυχία μάς θυμίζει ότι, στο μεταξύ, κι άλλοι Ρουμάνοι δημιουργοί βρήκαν την ευκαιρία να βγουν προς τα έξω και να κερδίσουν διεθνή αναγνώριση.
Η ταινία που έκανε ένα ματς arthouse σινεμά
Ο Κρίστι Πούιου, ο Ράντου Ζούντε και ο Καλίν Πέτερ Νέτζερ είναι μερικά από τα ονόματα που βοήθησαν το ρουμανικό σινεμά να θεωρείται ένα από τα πιο σημαντικά ευρωπαϊκά κινηματογραφικά ρεύματα του 21ου αιώνα. Ανάμεσά τους, όμως, υπάρχει ένας σκηνοθέτης που ίσως δεν έχει πάρει όσο χώρο του αξίζει: ο Κορνέλιου Πορουμπόιου. Αν θέλει κανείς να καταλάβει γιατί, αρκεί να δει το "The Second Game" του 2014.
Ο Πορουμπόιου είχε ήδη ξεχωρίσει στις Κάννες από το 2006, όταν κέρδισε τη Χρυσή Κάμερα για την πρώτη του ταινία, "12:08 Ανατολικά του Βουκουρεστίου".
Συνήθως, για να κάνεις μια ταινία, παίρνεις μια κάμερα και γυρίζεις κάτι. Μπορεί να είναι μια ιστορία βασισμένη σε σενάριο, μπορεί να είναι ένα ντοκιμαντέρ που καταγράφει την πραγματικότητα ή μπορεί να είναι animation. Το "The Second Game", όμως, λειτουργεί με διαφορετικό τρόπο.
Ανήκει σε μια πιο σπάνια κατηγορία. Χρησιμοποιεί ήδη υπάρχον υλικό και του δίνει νέο νόημα. Είναι μια πολύ ιδιαίτερη μορφή found footage, όπου το παλιό υλικό δεν υπάρχει απλώς για να συμπληρώσει την αφήγηση, αλλά γίνεται η ίδια η ταινία. Ο Πορουμπόιου πήρε ολόκληρη την τηλεοπτική μετάδοση ενός ποδοσφαιρικού αγώνα και την έκανε arthouse φιλμ.
Τώρα που το Παγκόσμιο Κύπελλο έχει ξεκινήσει και πολλοί έχουν ξαναμπεί στη λογική του ποδοσφαίρου, βλέπουμε ξανά λίστες με τις καλύτερες ταινίες γύρω από το άθλημα. Όμως το "The Second Game" δύσκολα συγκρίνεται με πιο γνωστά ποδοσφαιρικά φιλμ, όπως το "Football Days", το "Το Μυστικό στα Μάτια της" ή η "Απόδραση των 11".
Το υλικό της ταινίας είναι ένας αγώνας του 1988 ανάμεσα στην Ντιναμό και τη Στεάουα Βουκουρεστίου. Η ταινία κρατά όσο και η τηλεοπτική μετάδοση, δηλαδή 97 λεπτά μαζί με τους τίτλους τέλους. Το εύλογο ερώτημα είναι πώς μπορεί ένας παλιός ποδοσφαιρικός αγώνας να γίνει καλή ταινία. Η απάντηση βρίσκεται στο πλαίσιο γύρω από αυτόν.
Έναν χρόνο μετά το συγκεκριμένο παιχνίδι, το 1989, ο Νικολάε Τσαουσέσκου ανατράπηκε και εκτελέστηκε. Η δικτατορία του, το τέλος της και οι αλλαγές που ακολούθησαν στη ρουμανική κοινωνία είναι βασικά στοιχεία για να καταλάβει κανείς το σινεμά της χώρας τις τελευταίες δεκαετίες. Το ίδιο ισχύει και για το "The Second Game".
Η ταινία δεν ενδιαφέρεται μόνο για το ποιος κέρδισε ή για το πώς παίχτηκε το ματς. Το σημαντικότερο είναι η συζήτηση ανάμεσα στον Πορουμπόιου και τον πατέρα του, Άντριαν, ο οποίος ήταν ο διαιτητής εκείνης της αναμέτρησης. Οι δυο τους βλέπουν τον αγώνα 25 χρόνια αργότερα και τον σχολιάζουν. Μέσα από αυτή την κουβέντα καταλαβαίνουμε τι σήμαινε το παιχνίδι για τον πατέρα, για τον γιο, για τη σχέση τους, αλλά και για μια χώρα που βρισκόταν λίγο πριν από μια μεγάλη αλλαγή.
Μέσα από την αφήγηση του πατέρα μαθαίνουμε και κάτι ακόμη: πόσο δύσκολο ήταν να είσαι διαιτητής σε ένα καθεστώς όπως εκείνο της Ρουμανίας του Τσαουσέσκου. Οι πιέσεις ήταν μεγάλες και οι αποφάσεις μέσα στο γήπεδο δεν ήταν ποτέ απλώς αθλητικές. Ο ίδιος ο Πορουμπόιου θυμάται ότι, πριν από το ντέρμπι του Βουκουρεστίου, φοβόταν ακόμη και μήπως ο πατέρας του συλληφθεί ή εκτελεστεί.
Και όλα αυτά ακούγονται ενώ στην οθόνη βλέπουμε το ματς. Ένα παιχνίδι σκληρό, νευρικό, μπερδεμένο και πολλές φορές βίαιο, που γίνεται ακόμη πιο παράξενο λόγω της χιονοθύελλας. Η εικόνα μοιάζει σχεδόν ονειρική, αλλά το βάρος της εποχής την κάνει πολύ πραγματική.
Το "The Second Game" είναι ταυτόχρονα μια όμορφη ταινία, ένα κομμάτι ιστορίας και μια διαφορετική εμπειρία για όσους αγαπούν το ποδόσφαιρο. Είναι ιδανικό για εκείνους που θέλουν να μπουν σε έναν παλιό αγώνα όχι απλώς σαν θεατές, αλλά με το πλαίσιο που χρειάζεται για να τον καταλάβουν καλύτερα. Κάπως σαν να ανακαλύπτεις ρετρό ποδόσφαιρο με κάποιον δίπλα σου να σου εξηγεί γιατί αυτό που βλέπεις έχει σημασία.
Ίσως, κάποια στιγμή στο μέλλον, κάποιος να πάρει έναν αγώνα από ένα σημερινό ή επόμενο Παγκόσμιο Κύπελλο και να τον μετατρέψει σε ταινία με τον ίδιο τρόπο.
Μέχρι τότε, το "The Second Game" παραμένει μια από τις πιο ιδιαίτερες ποδοσφαιρικές ταινίες που μπορεί να δει κανείς.
Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.
