H Ουκρανία δεν ήθελε ποτέ να γίνει μέρος της Ρωσίας

Το αποκαλούν Γολοντομόρ. Ο Μεγάλος Λιμός της Ουκρανίας. Το Ουκρανικό Ολοκαύτωμα. Πίσω στο 1932, η Ουκρανία αποτελούσε μέρος της Σοβιετικής Ένωσης για μόλις έναν χρόνο, καθώς μετά την επανάσταση των Μπολσεβίκων (1917) υπήρξε για λίγο ένα ελεύθερο κράτος. Ο Ιωσήφ Στάλιν ήταν κάτι παραπάνω από επιφυλακτικός με το λαό της εν λόγω γεωγραφικής περιοχής και ήθελε να θέσει πλήρως υπό τον έλεγχό του τα πράγματα (και) εκεί- αν σου θυμίζει κάτι.

Η κολεκτιβοποίηση που έφερε τη γενοκτονία

Διέταξε έτσι την κολεκτιβοποίηση της αγροτικής παραγωγής, σύμφωνα με την οποία οι αγρότες θα έπρεπε να παραδώσουν στο κράτος τη γη τους και να γίνουν εργάτες σε μεγαλύτερες εκτάσεις. Κοινώς, μετακινούσε αγρότες σε σημεία ενδιαφέροντός του και τις μεγαλύτερες πόλεις, αφήνοντας την ύπαιθρο να ρημάζει. Τι προκλήθηκε από όλο αυτό; 

Μία από τις μεγαλύτερες εθνικές καταστροφές στη σύγχρονη ιστορία της Ουκρανίας που συνοδεύτηκε από το θάνατο πολλών, πάρα πολλών, ανθρώπων. Οι επίσημοι αριθμοί κάνουν λόγο για 4 εκατομμύρια αλλά οι ανεπίσημοι μιλούν για τουλάχιστον τριπλάσιους. 

Η συγκλονιστική φωτογραφία του Pierre Crom της Getty, με τους κατοίκους του Κιέβου να εγκαταλείπουν την ουκρανική πρωτεύουσα, λίγο πριν τις πρώτες επιθέσεις της Ρωσίας.

"Στην περίπτωση του Γολομοντόρ, έχουμε την πρώτη γενοκτονία που σχεδιάστηκε μεθοδικά από μία κεντρική εξουσία και εφαρμόστηκε στερώντας ουσιαστικά την τροφή στους ίδιους τους ανθρώπους που ήταν παραγωγοί τροφίμων. Συνέβη μάλιστα σε μία περιοχή που ήταν γνωστή ως 'το καλάθι του ψωμιού για την Ευρώπη' " αναφέρει σχετική μελέτη του πανεπιστημίου της Μινεσότα.

Αυτό είναι σημαντικό να μπει ως βασική παράμετρος στην τωρινή κατάσταση: Η ρωσική πλευρά έχει μία εμμονή να αναφέρει διαρκώς πως η Ουκρανία είναι παραδοσιακά μέρος της Ρωσίας. Αντιλαμβάνεσαι πως κάτι τέτοιο είναι κάτι παραπάνω από περιφρονητικό και προσβλητικό για τα εκατομμύρια των θυμάτων του Γολομοντόρ, όπως είναι γνωστή η γενοκτονία του 1932-33.

Απαγόρευση αναφορών

Πολλοί αναλυτές έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα πως ο λιμός της Ουκρανίας ήταν ξεκάθαρα αποτέλεσμα της οικονομικής πολιτικής που ακολούθησε η Σοβιετική Ένωση, ενώ χρειάστηκε να περάσουν πολλές δεκαετίες ώστε να αναγνωριστεί επίσημα ως γενοκτονία - μόλις στις 28 Νοεμβρίου 2006 συνέβη αυτό, από το ουκρανικό κοινοβούλιο καθώς και από αρκετές άλλες χώρες μετέπειτα. Ορίστηκε μάλιστα ως ημέρα μνήμης της η 25η Νοεμβρίου.

Οι Σοβιετικοί και αργότερα οι Ρώσοι, όπως και μερικοί ακαδημαϊκοί από την άλλη, κάνουν λόγο για σκοπιμότητες και αντικομμουνιστική προπαγάνδα. Αναφέρουν πως δεν πρόκειται για μία προμελετημένη πράξη αλλά 'έργο' των δυτικών, που επιστράτευσαν κάθε μέσο για να επιβάλλουν μία τέτοια αντίληψη.

Στη Σοβιετική Ένωση βέβαια είχε απαγορευτεί κάθε συζήτηση για το λιμό, με τον Ουκρανό ιστορικό Stanislav Kulchytsky να έχει δηλώσει κατά το παρελθόν πως η κεντρική κυβέρνηση τον είχε διατάξει να παραποιήσει τα ευρήματά του και να αποτυπώσει το λιμό ως αναπόφευκτη φυσική καταστροφή. Κάτι που έβγαζε το  Κομμουνιστικό Κόμμα από το κάδρο των ευθυνών και βοηθούσε στη διατήρηση της κληρονομιάς του Στάλιν.

Παρατηρείται λοιπόν μία ιστορική διαφορά ανάμεσα στις δύο χώρες: Συνεχίστηκε με τη στρατηγική -όπως αποδείχθηκε πρόσφατα- παραχώρηση της Κριμαίας από τη ρωσική επικράτεια στην ουκρανική, το 1954, στιγματίστηκε με την τραγωδία του Τσερνόμπιλ και τη διαχείρισή του από το Σοβιετικό καθεστώς, το 1986, και ουσιαστικά κορυφώθηκε με τη νίκη του Viktor Yanukovych στις προεδρικές εκλογές του 2004 που οδήγησε στη συνέχεια στην Πορτοκαλί Επανάσταση. 

Όχι λοιπόν. Η Ουκρανία δεν υπήρξε παραδοσιακά μέρος της Ρωσίας. Όσο κι αν η αντίθετη πλευρά -αυτή των Ρώσων ολιγαρχών και σε καμία περίπτωση του ρωσικού λάου- εμμένει μονομερώς σε κάτι τέτοιο.

 

Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.

 

 

 

 

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για πολιτικές εξελίξεις, συνεντεύξεις διασήμων, συμβουλές για αντρική μόδα και συνταγές για φαγητό και πότο στο esquire.com.gr