Υπάρχουν φαινόμενα στη φύση που αψηφούν κάθε λογική. Το φυτό που φλέγεται χωρίς να καταστρέφεται είναι ένα από αυτά. Για την ακρίβεια, όταν έρχεται σε επαφή με τη φωτιά, αναφλέγεται για λίγο χωρίς να υποστεί καμία ζημιά. Ο λόγος για το φυτό Δίκταμνος ο Λευκός (Dictamnus albus) ή αλλιώς Ερύσιμος που φυτρώνει στη Μεσόγειο και τις εύκρατες περιοχές της Ευρασίας, και είναι διάσημο για την ασυνήθιστη αυτή ιδιότητά του.
Τα πάντα φυσικά εξηγούνται από την επιστήμη. Ο μηχανισμός που καθιστά δυνατό αυτό το απίστευτο φαινόμενο οφείλεται στη χημεία των αιθέριων ελαίων του. Τις μέρες που κάνει πάρα πολλή ζέστη και έχει λίγο αέρα αυτό το φυτό παράγει μια σειρά από εξαιρετικά εύφλεκτες πτητικές ενώσεις, ανάμεσα στις οποίες ξεχωρίζει το ισοπρένιο, ένας πτητικός υδρογονάνθρακας που εκπέμπεται με φυσικό τρόπο από πολλά φυτά.
Αυτά τα έλαια συσσωρεύονται σε αδένες που βρίσκονται στα άνθη και τα φύλλα και εξατμίζονται στον περιβάλλοντα αέρα. Όταν μια εύφλεκτη πηγή, όπως ένα σπίρτο ή αναπτήρας, πλησιάσει, αυτοί οι ατμοί αναφλέγονται ταχύτατα, δημιουργώντας μια γαλαζωπή λάμψη που διαπερνά το φυτό για λίγα δευτερόλεπτα.
Γιατί όμως τα φύλλα δεν καταστρέφονται; Διότι η φωτιά επηρεάζει μόνο τους ατμούς των πτητικών ελαίων, που καταναλώνονται σχεδόν ακαριαία, και όχι τα πραγματικά μέρη του φυτού, διατηρώντας το ανέπαφο.
Το ισοπρένιο που απελευθερώνει διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην προστασία του φυτού από περιβαλλοντικές συνθήκες όπως οι υψηλές θερμοκρασίες και η οξειδωτική βλάβη. Αυτός ο πτητικός υδρογονάνθρακας παράγεται στους χλωροπλάστες και απελευθερώνεται από τα φύλλα, ιδίως σε συνθήκες έντονης ζέστης και ήρεμου αέρα. Μελέτες του CNR-IBAF δείχνουν ότι το ισοπρένιο λειτουργεί ως μια πραγματική χημική ασπίδα. Αντιδρά με αντιδραστικά είδη οξυγόνου (ROS), μειώνοντας τη βλάβη στις κυτταρικές μεμβράνες και προστατεύοντας τη φωτοσύνθεση και άλλες ζωτικές λειτουργίες.
Έρευνες που διεξήχθησαν επίσης σε διαγονιδιακά φυτά αποδεικνύουν ότι η απελευθέρωση ισοπρενίου αυξάνει την ανοχή στη θερμότητα, βελτιώνοντας την επιβίωση από θερμικό σοκ και προάγοντας μεγαλύτερη ανάπτυξη.
Η "καύση" που παρατηρείται στους ατμούς που εκπέμπονται από το Dictamnus albus είναι επομένως μια ορατή αλλά ακίνδυνη παρενέργεια, συνδεδεμένη με μια εξελιγμένη εξελικτική στρατηγική άμυνας ενάντια σε ακραίες περιβαλλοντικές συνθήκες, που εξασφαλίζει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα του φυτού.
Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.