Τα holiday blues είναι γένους αρσενικού

Το Μία Υπέροχη Ζωή (It's a Wonderful Life) θεωρείται μία από τις 10 καλύτερες ταινίες όλων των εποχών και ένα από τα πιο αγαπημένα δραματικά films της festive season. Ίσως η επιτυχία του να οφείλεται στο ότι δεν αποτελεί απλώς μία εξιδανικευμένη απεικόνιση του 'πνεύματος των Χριστουγέννων', αλλά στο ότι, την ίδια στιγμή, διαπραγματεύεται την εποχική κατάθλιψη, αυτό που σε άπταιστα ελληνικά αποκαλούμε 'holiday blues' και που στην (pop) ψυχολογία συνίσταται στην πιο διαδεδομένη περίπτωση της Εποχικής Συναισθηματικής Διαταραχής (Seasonal Affective Disorder, εν συντομία SAD). 

Η SAD αποτελεί μία διαταραχή της διάθεσης που επηρεάζει ανθρώπους με 'νορμάλ' ψυχική υγεία, που μία περίοδο κάθε χρόνο, πάντα την ίδια και συνήθως κατά τη διάρκεια του χειμώνα, παρουσιάζουν συμπτώματα κατάθλιψης.

Σύμφωνα με το story της ταινίας, λοιπόν, κατά τη διάρκεια της νύχτας των Χριστουγέννων, ο George Bailey (James Stewart), που δεν έγινε όλα όσα ήθελε να γίνει στη ζωή του, υπό τον κίνδυνο του να σταλεί στη φυλακή και η εταιρεία του πατέρα του να καταστραφεί, επιχειρεί να αυτοκτονήσει. Τότε, ένας άγγελος, ο Clarence Odbody (Henry Travers), τον αποτρέπει από την αυτοχειρία και τον βοηθάει να διαπιστώσει πόσο χρήσιμος είναι για την οικογένεια και τους συντοπίτες του, πόσο διαφορετικός, χειρότερος, θα ήταν ο κόσμος χωρίς την παρουσία του.

Happy end, λοιπόν, στη μυθοπλασία για τον George Bailey, χάρη σε έναν άγγελο-ψυχοθεραπευτή, αλλά όχι πάντα στην πραγματικότητα. Μάλιστα, στοιχεία από διαφορετικές έρευνες συγκλίνουν στο ότι τα θύματα των holiday blues έχουν φύλο -κυρίως- αρσενικό.

Οι γιορτές ως συναισθηματικό roller coaster

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, ένας στους δύο άντρες αισθάνεται πεσμένος ψυχολογικά κατά τη διάρκεια των διακοπών της εορταστικής περιόδου. Γιατί, όμως; Ένας από τους πιο σημαντικούς λόγους είναι το stress που πολλές φορές συνοδεύει αυτή την περίοδο, καθώς είναι ένας παράγοντας που μπορεί να συμβάλλει στην κατάθλιψη.

iStock

Όταν αισθάνεσαι πίεση από τους άλλους, από τον τραπεζικό σου λογαριασμό ή από τον ίδιο τον εαυτό σου, οι διακοπές, αντί να αποτελούν μία περίοδο χαλάρωσης, καταλήγουν σε ένα συναισθηματικό roller coaster.

Η πίεση μπορεί να πυροδοτηθεί από μία σειρά παραγόντων όπως ο επιβεβλημένος (υπερ-)καταναλωτισμός, η αγορά των δώρων και ο σχεδιασμός των πλάνων διασκέδασης, που δυνητικά φέρνουν στην επιφάνεια ήδη υπάρχουσες οικονομικές δυσκολίες. Ένας σημαντικός παράγοντας πρόκλησης stress είναι και οι συναντήσεις με μέλη της ευρύτερης οικογένειάς μας από τα οποία έχουμε αποξενωθεί.

Ευτυχία με το ζόρι

Οι διακοπές της festive season μπορεί να αποτελέσουν μία περίοδο δοκιμασίας και για όσους, εκ των πραγμάτων, δεν μπορούν να περάσουν αυτές τις ημέρες με αγαπημένα τους πρόσωπα, είτε λόγω απόστασης είτε επειδή αυτά δεν βρίσκονται πια στη ζωή.

Το να διαχειρίζεσαι την απουσία των αγαπημένων σου γίνεται πιο δύσκολο και πιο σπαρακτικό εν μέσω της κοινωνικής επιβολής τού να είσαι χαρούμενος με το ζόρι, 'επειδή είναι γιορτές'. Μάλιστα, μπορεί να προκαλέσει όχι μόνο έντονα συναισθήματα θλίψης, αλλά και σοβαρά επεισόδια κατάθλιψης.

Προσέτι, γενικώς οι άνθρωποι που είναι 'μόνοι', χωρίς υποστηρικτικούς δεσμούς, τείνουν να αισθάνονται περισσότερη μοναξιά κατά τη διάρκεια ημερών που θεσμικά είναι αργίες και που, κατά παράδοση, ξοδεύονται με οικεία πρόσωπα.

> Διάβασε ακόμα: Κατάθλιψη και άγχος λόγω πανδημίας

Festive ψυχική δυσφορία

Πόσο σημαντικό, όμως, είναι το πρόβλημα με τη sui generis 'festive ψυχική δυσφορία'; Αρκετά, αν αναλογιστείς ότι το 2019, κατά την εορταστική περίοδο, η τηλεφωνική γραμμή της φιλανθρωπικής οργάνωσης Samaritans –η οποία παρέχει συναισθηματική βοήθεια σε ανθρώπους που βρίσκονται υπό τον κίνδυνο αυτοκτονίας– απάντησε σε 244.000 κλήσεις από τη Μεγάλη Βρετανία και την Ιρλανδία.

Αν αυτό συνδυαστεί με τα στοιχεία του Γραφείου Εθνικών Στατιστικών του Ηνωμένου Βασιλείου για το 2012, σύμφωνα με τα οποία οι άντρες του ηλικιακού γκρουπ 40-44 έχουν τρεις φορές περισσότερες πιθανότητες από τις γυναίκες στο να διαπράξουν αυτοχειρία, τότε μπορείς εύκολα να διακρίνεις ποιοι είναι οι πιο αδύναμοι κρίκοι.

iStock

Τα πράγματα για τους άντρες τείνουν να έχουν πιο συχνά 'μοιραία' κατάληξη λόγω των κοινωνικών προσδοκιών για το αρσενικό φύλο, που τους οδηγούν στο να καταπνίγουν τα συναισθήματα δυστυχίας. Έτσι, δεν τα αντιμετωπίζουν στα ίσια και αρνούνται να αποκομίσουν τα οφέλη της συμβουλευτικής ή της ψυχοθεραπείας.

> Διάβασε ακόμα: Τρόποι για να αντιμετωπίσεις την κατάθλιψη του χειμώνα

Πώς να διακρίνεις τα holiday blues από την κατάθλιψη

Το να αισθάνεσαι στενοχωρημένος ανά περιόδους είναι ένα φυσιολογικό κομμάτι της ζωής, που μάλλον δεν μπορείς να αποφύγεις το διάβα του, όταν έχεις να αντιμετωπίσεις δύσκολες συνθήκες διαβίωσης ή όταν πενθείς την απουσία οικείων σου προσώπων. Παρ’ όλα αυτά, όταν τα αισθήματα θλίψης που νιώθεις δεν υποχωρούν ή έχεις αρχίσει να νιώθεις ότι βρίσκεσαι σε απόγνωση, μάλλον έχεις περάσει το όριο της κακής διάθεσης και έχεις βρεθεί στην 'πίστα' του 'μαύρου ήλιου' της κατάθλιψης.

Αν όσα νιώθεις παρεμποδίζουν την καθημερινότητά σου, αν δεν μπορείς να αντλήσεις ευχαρίστηση από δραστηριότητες που κάποτε σου έδιναν χαρά ή αν κάνεις σκέψεις αυτοκτονίας, τότε πρέπει να ζητήσεις βοήθεια. Κάτι τελευταίο, κάτι χρήσιμο: Ο τετραψήφιος αριθμός της 24ωρης Γραμμής Παρέμβασης για την Αυτοκτονία της Κλίμακας είναι 1018.

Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.

 

 

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για πολιτικές εξελίξεις, συνεντεύξεις διασήμων, συμβουλές για αντρική μόδα και συνταγές για φαγητό και πότο στο esquire.com.gr