Τι σκεφτόμαστε όταν πεθαίνουμε: Η επιστήμη ξέρει

Πιθανότατα να είναι το τελευταίο πράγμα που θα σε νοιάζει τη στιγμή του... τετέλεσται. Ωστόσο, επιστήμονες μελέτησαν την εγκεφαλική μας δραστηριότητα στις τελευταίες στιγμές της ζωής μάς και τα αποτελέσματα είναι ενδιαφέροντα.

Γράφει: Νίκη Κοντομηνά 03 Σεπτεμβρίου 2025

Όταν κινδυνεύουμε, συνήθως λέμε πως "πέρασε όλη μου η ζωή μπροστά από τα μάτια μου". Βέβαια, επιζούμε για να το πούμε αυτό μετά, οπότε στην προκειμένη περίπτωση δε μπορούμε να γνωρίζουμε τι (και αν) σκεφτόμαστε όταν πεθαίνουμε. Βέβαια, πλέον μάλλον ξέρουμε τι μας συμβαίνει όταν το τέλος πλησιάζει εγγυημένα, διότι επιστήμονες ερεύνησαν και έμαθαν. 

Μέχρι πρόσφατα, οι επιστήμονες πίστευαν ότι ο εγκέφαλος "έσβηνε" τη στιγμή που η καρδιά σταματούσε. Το 2013 όμως, σε έρευνα με αρουραίους, παρατηρήθηκε ότι μετά την καρδιακή ανακοπή ο νους, όχι μόνο δε διακόπτει τη λειτουργία του αμέσως, αλλά εμφανίζει και έκρηξη δραστηριότητας. Αργότερα, καταγράφηκε για πρώτη φορά ανθρώπινος εγκέφαλος στα τελευταία του δευτερόλεπτα. Το αποτέλεσμα; Μέσα στα πρώτα 30, τα κύματα γάμα εκτοξεύτηκαν – εκείνα δηλαδή που συνδέονται με έννοιες όπως η μνήμη, η συγκέντρωση και ο διαλογισμός. Σαν το μυαλό να κάνει ένα τελευταίο μεγάλο ξεκαθάρισμα πριν το απόλυτο σκοτάδι.

Μάλιστα, πολλές μαρτυρίες ανθρώπων που επέζησαν μετά από καρδιακή ανακοπή περιγράφουν το ίδιο μοτίβο: ένα φως στο τέλος ενός τούνελ, ένα γαλήνιο συναίσθημα, πρόσωπα αγαπημένων που έχουν φύγει, ακόμα και ένα "rewind" των σημαντικότερων στιγμών της ζωής. Μέχρι σήμερα τα λέγαμε μεταφυσικά. Η επιστήμη δείχνει πως ίσως έχουν μια βιολογική βάση: ο εγκέφαλος, στην ύστατη του προσπάθεια, ξεφυλλίζει τις αναμνήσεις του σαν παλιά φωτογραφικά άλμπουμ.

Σε έρευνα του Πανεπιστημίου του Michigan παρεμπιπτόντως, δύο ασθενείς έδειξαν έντονη δραστηριότητα στον σωματοαισθητικό φλοιό, την περιοχή του εγκεφάλου που σχετίζεται με τα όνειρα και τις οπτικές ψευδαισθήσεις, λίγο πριν τον θάνατο. Ίσως αυτή να είναι η τελευταία αντίδραση της συνείδησης, μια απόπειρα να αφήσει πίσω της ό,τι βίωσε, προτού σβήσει οριστικά.

Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για πολιτικές εξελίξεις, συνεντεύξεις διασήμων, συμβουλές για αντρική μόδα και συνταγές για φαγητό και πότο στο esquire.com.gr

10 ρήσεις του Επίκτητου για να γίνεις καλύτερος

Ένας από τους σημαντικότερους εκφραστές του Στωικισμού, μπορεί να επηρεάσει την ζωή σου θετικα μέχρι σήμερα.

Γραφει Τιμος Σαλαμες

Πώς δεν θα έχεις στη ζωή σου ποτέ τοξικούς ανθρώπους

Γιατί το να λες "φτάνει" είναι η πιο ώριμη απόφαση που θα πάρεις.

Γραφει Πωλινα Φραγκου

Κάθε άντρας πρέπει να υιοθετήσει αυτή τη σοκ-συνήθεια στη ζωή του

Μια συνήθεια που στην αρχή θα μισήσεις, αλλά μπορεί να γίνει το πιο δυνατό ξεκίνημα της μέρας σου.

Γραφει Νικη Κοντομηνα

Οι άντρες δεν είναι μόνοι επειδή δεν προσπαθούν, αλλά επειδή προσπαθούν λάθος

Ή μοναξιά στους άντρες είναι και επίσημα ανησυχητικό φαινόμενο. Το θέμα όμως είναι πως το χειρίζονται και οι ίδιοι.

Γραφει Πωλινα Φραγκου

Το "ωραίος τύπος" δεν είναι αρκετό και δεν ήταν ποτέ

Γιατί η ευγένεια και η καλή πρόθεση δεν αρκούν για να ξεχωρίσεις.

Γραφει Τιμος Σαλαμες

Η συνήθεια που κάθε άντρας πρέπει να κάνει το πρωί

Πέντε λεπτά διαλογισμού αρκούν για να αυξήσεις ενέργεια, συγκέντρωση και έλεγχο της μέρας σου.

Γραφει Νικη Κοντομηνα