Μιλώντας με την τεχνητή νοημοσύνη: Ο συναισθηματικός αντίκτυπος του ChatGPT

Η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι πλέον σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Είναι καθημερινότητα. Από πρακτικές πληροφορίες μέχρι δημιουργική έμπνευση και –όλο και συχνότερα– συντροφιά. Μοντέλα όπως το ChatGPT έχουν γίνει ο "ιδανικός συνομιλητής" για πολλούς, όμως τι σημαίνει αυτό για τις ανθρώπινες σχέσεις;

Στη συνέντευξή της στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και στη δημοσιογράφο Αγγέλα Φωτοπούλου, η ψυχολόγος και ψυχοθεραπεύτρια Άννα Καλυμνιού, μέλος της European Association of Behavioral and Cognitive Therapies (EABCT), εξηγεί τον συναισθηματικό αντίκτυπο που μπορεί να έχει η συνομιλία με ένα πρόγραμμα τεχνητής νοημοσύνης.

Ο "ιδανικός συνομιλητής" χωρίς ρίσκο

"Έρευνες δείχνουν ότι οι άνθρωποι τείνουν να προσωποποιούν την τεχνητή νοημοσύνη, ιδίως όταν έχει ανθρωπόμορφη ή "ανθρώπινη" φωνή/γραφή. Μοντέλα όπως το ChatGPT μπορούν να προκαλέσουν αίσθημα συναισθηματικής σύνδεσης και ψυχολογική εξάρτηση", επισημαίνει η κ. Καλυμνιού.

Και συνεχίζει: "Η επικοινωνία με ένα σύστημα όπως το ChatGPT μπορεί συχνά να πάρει τη μορφή μιας ιδανικής σχέσης με έναν "άλλον" που ακούει πάντα, δεν διαφωνεί, δεν απορρίπτει, είναι εκεί όταν τον θέλουμε". Όμως, όπως σημειώνει, αυτή η σχέση είναι φαντασιακή: "Δεν έχει επιθυμία, δεν έχει σώμα, δεν συγκινείται. Όσο θερμή κι αν μοιάζει, στερείται αμοιβαιότητας και της ζωντάνιας της ανθρώπινης συνάντησης".

Η ανάγκη για άμεση ανταπόκριση

Η άμεση απάντηση που προσφέρει το ChatGPT δεν είναι τυχαίο στοιχείο. "Η ανάγκη για άμεση 'τροφή' – πληροφορία, απάντηση, κατανόηση – είναι χαρακτηριστική της σύγχρονης εποχής, αλλά και βαθιά ανθρώπινη", λέει η ψυχολόγος. Η αναμονή μπορεί να δημιουργεί άγχος ή φόβο εγκατάλειψης, κάτι που κάνει τα ψηφιακά μοντέλα συνομιλίας να μοιάζουν πιο "ασφαλή" σε σύγκριση με τις πραγματικές σχέσεις, οι οποίες έχουν αβεβαιότητα και τριβές.

Η μεγάλη πρόκληση της εποχής

Παράλληλα, η κ. Καλυμνιού επισημαίνει: "Η τεχνητή νοημοσύνη είναι εργαλείο και πολλές φορές εξαιρετικό μέσο δημιουργικότητας. Το ερώτημα είναι τι ανάγκες καλύπτει. Μήπως κάποιες φορές ζητάμε από την ΑΙ αυτό που θα θέλαμε να λάβουμε σε μία σχέση;".

Και καταλήγει με μια υπενθύμιση: "Η απάντηση δεν είναι τεχνολογική. Είναι ανθρώπινη. Η μεγαλύτερη πρόκληση της εποχής μας είναι να αξιοποιούμε την τεχνολογία δημιουργικά, χωρίς να ξεχνάμε ότι η αληθινή συνάντηση με τον 'άλλον' παραμένει ουσιαστικό κομμάτι της ύπαρξης μας".

Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για πολιτικές εξελίξεις, συνεντεύξεις διασήμων, συμβουλές για αντρική μόδα και συνταγές για φαγητό και πότο στο esquire.com.gr