Όταν ο Walter White μαθαίνει ότι πάσχει από καρκίνο, η μέχρι τότε ήσυχη ζωή του ως καθηγητή Χημείας ανατρέπεται βίαια, ανοίγοντας ένα απρόσμενο και σκοτεινά συναρπαστικό κεφάλαιο. Από αυτή τη στιγμή αρχιίζει το "Breaking Bad". Η σειρά, δημιουργία του Vince Gilligan, έχει κατακτήσει –σύμφωνα με πλήθος κριτικών και καταλόγων– μια θέση ανάμεσα στις κορυφαίες τηλεοπτικές παραγωγές όλων των εποχών. Ακόμη κι αν κάποιος διατηρεί άλλη αγαπημένη σειρά, δύσκολα μπορεί να αρνηθεί ότι πρόκειται για μία από τις πιο έντονες και καθηλωτικές αφηγήσεις που είδαμε ποτέ στη μικρή οθόνη.
Βέβαια, το Breaking Bad είναι έργο μυθοπλασίας. Ωστόσο, ένα στοιχείο της ιστορίας του έχει συνδεθεί με κάτι που φαίνεται να έχει πραγματική βάση. Πρόκειται για το αποκαλούμενο "φαινόμενο Breaking Bad", έναν όρο που περιγράφει μια συμπεριφορική τάση η οποία ενδέχεται να εμφανιστεί σε ανθρώπους που λαμβάνουν διάγνωση ανίατης ασθένειας. Ίσως ήδη υποψιάζεστε πού οδηγεί αυτή η σκέψη.
Τι σημαίνει, λοιπόν, "φαινόμενο Breaking Bad";
Ο Walter White δεν καταρρέει απλώς επειδή έρχεται αντιμέτωπος με το ενδεχόμενο του θανάτου. Η κρίση του ξεκινά όταν κάνει τον απολογισμό της ζωής του και συνειδητοποιεί ότι δεν διαθέτει τα μέσα για να προστατεύσει τον εαυτό και την οικογένειά του από όσα έρχονται.
Ερευνητές έχουν επισημάνει ότι η πορεία του χαρακτήρα, μετά από αυτή τη σκληρή εσωτερική αναμέτρηση, δεν απέχει τόσο από ορισμένες πραγματικές περιπτώσεις. Το "φαινόμενο Breaking Bad" περιγράφει τη συμπεριφορά που μπορεί να εμφανίσει κάποιος μετά τη διάγνωση μιας σοβαρής ασθένειας: μια αυξημένη ροπή προς την παραβατικότητα.
Τι δείχνουν τα επιστημονικά δεδομένα;
Μελέτη που δημοσιεύτηκε στο American Economic Journal: Applied Economics βασίστηκε σε διοικητικά στοιχεία που αφορούν το σύνολο του πληθυσμού της Δανίας, καταγράφοντας περισσότερες από 300.000 διαγνώσεις καρκίνου την περίοδο 1980–2018. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι μια τέτοια διάγνωση συνδέεται με αύξηση της πιθανότητας διάπραξης εγκλήματος κατά περίπου 14%.
Μάλιστα, η άνοδος στην εγκληματικότητα φαίνεται να εκδηλώνεται περίπου δύο χρόνια μετά τη διάγνωση και να ενισχύεται σταδιακά. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και άτομα χωρίς προηγούμενη εμπλοκή με τον νόμο ενδέχεται να προχωρήσουν σε παράνομες πράξεις.
Πού οφείλεται αυτό;
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι ασθενείς με καρκίνο αντιμετωπίζουν μικρότερο "αναμενόμενο κόστος" τιμωρίας, καθώς η πιθανότητα μακροχρόνιας επιβίωσης μειώνεται. Με απλά λόγια, όταν το προσδόκιμο ζωής συρρικνώνεται, κάποιοι μπορεί να θεωρήσουν πως δεν θα ζήσουν αρκετά ώστε να υποστούν πλήρως τις συνέπειες μιας ποινής – και αυτή η σκέψη ίσως λειτουργήσει ως κίνητρο για παραβατική συμπεριφορά.
Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.