Ό,τι χρειάζεται να ξέρεις για να αναγνωρίσεις ένα deepfake

Η τεχνητή νοημοσύνη έχει κάνει τα deepfakes πιο πειστικά από ποτέ. Σήμερα υπάρχουν εφαρμογές που επιτρέπουν σε οποιονδήποτε να δημιουργήσει ψεύτικα βίντεο, εικόνες ή φωνητικά μηνύματα μέσα σε λίγα λεπτά. Αυτό σημαίνει ότι η απειλή δεν αφορά πλέον μόνο διάσημους ή πολιτικούς — μπορεί να στοχεύσει τον καθένα.

Τα σύγχρονα νευρωνικά δίκτυα είναι πλέον ικανά να κλωνοποιήσουν μια ανθρώπινη φωνή από μόλις 3 έως 5 δευτερόλεπτα ήχου, ενώ μπορούν να δημιουργήσουν πειστικά βίντεο χρησιμοποιώντας ελάχιστες φωτογραφίες ενός προσώπου. Με άλλα λόγια, η τεχνολογία που κάποτε έμοιαζε με επιστημονική φαντασία έχει γίνει καθημερινό εργαλείο — και συχνά όπλο στα χέρια απατεώνων.

Πώς δημιουργούνται τα deepfakes

Για να φτιάξουν ένα deepfake, οι απατεώνες χρειάζονται απλώς υλικό από δημόσιες πηγές. Μπορεί να είναι βίντεο από social media, διαδικτυακές παρουσιάσεις, podcasts ή ακόμη και σύντομα αποσπάσματα από online συζητήσεις.

Σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα, προσπαθούν να κρατήσουν κάποιον στη γραμμή όσο το δυνατόν περισσότερο σε μια τηλεφωνική κλήση ώστε να συλλέξουν αρκετά δεδομένα φωνής για να δημιουργήσουν μια πειστική απομίμηση.

Το πραγματικό "χρυσό εισιτήριο" για τους απατεώνες είναι ένας χακαρισμένος λογαριασμός που περιέχει ηχητικά ή βίντεο μηνύματα. Με τέτοιο υλικό μπορούν να δημιουργήσουν ψεύτικα μηνύματα που, σύμφωνα με ειδικούς, το 95% των ανθρώπων δυσκολεύεται να ξεχωρίσει από τα πραγματικά.

Πώς να καταλάβετε ότι βλέπετε ένα deepfake

Αν δείτε ένα γνωστό πρόσωπο με τη σωστή φωνή αλλά η συμπεριφορά του είναι περίεργη ή κάνει ασυνήθιστες ερωτήσεις, υπάρχει πιθανότητα να πρόκειται για deepfake. Ευτυχώς υπάρχουν ορισμένα σημάδια — οπτικά, ακουστικά και συμπεριφορικά — που μπορούν να σας βοηθήσουν να το εντοπίσετε.

Οπτικά σημάδια ενός deepfake

Παράξενος φωτισμός και σκιές

Τα deepfakes συχνά κάνουν λάθη στη φυσική του φωτός. Οι σκιές μπορεί να πέφτουν προς λάθος κατεύθυνση ή το πρόσωπο να φαίνεται υπερβολικά φωτισμένο σε σχέση με το περιβάλλον. Για παράδειγμα, κάποιος μπορεί να κοιτάζει προς το παράθυρο αλλά το πρόσωπό του να φωτίζεται σαν να βρίσκεται σε στούντιο.

Θολά χαρακτηριστικά στο πρόσωπο

Η γραμμή των μαλλιών είναι ένα από τα σημεία όπου εμφανίζονται συχνά προβλήματα. Μπορεί να δείτε θόλωμα, τρεμόπαιγμα ή αφύσικες μεταβάσεις χρώματος, αποτέλεσμα σφαλμάτων στον αλγόριθμο που τοποθετεί το τεχνητό πρόσωπο πάνω στο αρχικό βίντεο.

Αφύσικο ανοιγοκλείσιμο των ματιών

Ένας άνθρωπος ανοιγοκλείνει τα μάτια του περίπου 10 έως 20 φορές το λεπτό. Σε ορισμένα deepfakes το ανοιγοκλείσιμο γίνεται πολύ σπάνια, ενώ σε άλλα υπερβολικά συχνά. Μερικές φορές μάλιστα τα μάτια δεν συγχρονίζονται μεταξύ τους.

Ένα "γυάλινο" ή άδειο βλέμμα είναι επίσης συχνό χαρακτηριστικό. Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί ακόμη και η μία κόρη του ματιού να κινείται τυχαία.

Προβλήματα στον συγχρονισμό των χειλιών

Ακόμη και τα πιο εξελιγμένα deepfakes κάνουν λάθη στο lip-sync. Μια καθυστέρηση μόλις 100 χιλιοστών του δευτερολέπτου είναι αρκετή για να γίνει αντιληπτή. Μπορεί επίσης να παρατηρήσετε περίεργες κινήσεις των χειλιών όταν προφέρονται συγκεκριμένα γράμματα.

Παράξενο ή στατικό φόντο

Συχνά το φόντο στα deepfake βίντεο φαίνεται υπερβολικά θολό ή δεν αντιδρά στις κινήσεις της κάμερας. Μπορεί επίσης να παραμένει σταθερό ακόμη κι όταν το πρόσωπο μετακινείται.

"Παγωμένες" εκφράσεις προσώπου

Η τεχνητή νοημοσύνη δυσκολεύεται ακόμη να μιμηθεί φυσικά συναισθήματα. Τα χαμόγελα μπορεί να φαίνονται αφύσικα ή οι εκφράσεις να μην αλλάζουν κατά τη διάρκεια της συζήτησης.

Ακουστικά σημάδια ενός deepfake

Επίπεδος ή ηλεκτρονικός τόνος

Αν η φωνή ακούγεται ασυνήθιστα επίπεδη ή έχει μια ελαφρώς "ρομποτική" χροιά, υπάρχει πιθανότητα να είναι συνθετική. Η πραγματική ανθρώπινη ομιλία έχει μικρές αλλαγές στον τόνο και φυσικές ατέλειες.

Απουσία αναπνοής

Οι άνθρωποι κάνουν μικρές παύσεις και αναπνέουν μεταξύ των προτάσεων. Οι συνθετικές φωνές συχνά δεν περιλαμβάνουν αυτούς τους ήχους ή τους τοποθετούν σε αφύσικα σημεία.

Ρομποτικός ρυθμός

Η ομιλία μπορεί να κόβεται απότομα ή οι λέξεις να ακούγονται σαν να είναι "κολλημένες" μεταξύ τους.

Έλλειψη προσωπικών χαρακτηριστικών

Κάθε άνθρωπος έχει συγκεκριμένες εκφράσεις, προφορά ή τρόπο ομιλίας. Τα deepfakes συχνά αποτυγχάνουν να μιμηθούν αυτά τα μικρά χαρακτηριστικά.

Για να κρύψουν αυτά τα λάθη, οι απατεώνες συχνά στέλνουν βίντεο ή ηχητικά μηνύματα χαμηλής ποιότητας ή ισχυρίζονται ότι υπάρχει κακή σύνδεση.

Σημάδια στη συμπεριφορά

Ζητήστε να γυρίσει το κεφάλι

Κατά τη διάρκεια μιας βιντεοκλήσης ζητήστε από το άτομο να γυρίσει το κεφάλι του στο πλάι. Πολλά deepfakes δημιουργούνται από στατικές εικόνες και μπορεί να εμφανιστούν παραμορφώσεις.

Ζητήστε μια αυθόρμητη κίνηση

Για παράδειγμα:

• να σηκώσει το χέρι μπροστά στο πρόσωπο
• να πιει από ένα ποτήρι
• να δείξει κάτι στο δωμάτιο

Τα deepfakes συχνά δυσκολεύονται να αποδώσουν τέτοιες κινήσεις.

Ζητήστε κοινή χρήση οθόνης

Αν πρόκειται για επαγγελματική συζήτηση, ζητήστε από τον συνομιλητή να μοιραστεί την οθόνη του και να δείξει κάποιο αρχείο. Αυτό είναι πολύ δύσκολο να πλαστογραφηθεί.

Κάντε προσωπικές ερωτήσεις

Ρωτήστε κάτι που μόνο το πραγματικό άτομο θα γνώριζε — μια πρόσφατη συνάντηση, ένα κοινό γεγονός ή μια προσωπική λεπτομέρεια.

Δημιουργήστε έναν "οικογενειακό κωδικό"

Συμφωνήστε με φίλους ή συγγενείς μια μυστική λέξη για περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης. Αν κάποιος ζητήσει χρήματα, ζητήστε πρώτα τον κωδικό.

Τι να κάνετε αν υποψιάζεστε deepfake

Αν έχετε έστω και την παραμικρή αμφιβολία:

• Κλείστε τη συνομιλία και καλέστε ξανά από άλλο κανάλι.
• Μην στείλετε χρήματα υπό πίεση. Οι απατεώνες δημιουργούν αίσθηση επείγοντος.
• Επικοινωνήστε με το άτομο από άλλο μέσο για να επιβεβαιώσετε την ταυτότητά του.
• Ενημερώστε τον πραγματικό χρήστη αν πιστεύετε ότι ο λογαριασμός του έχει παραβιαστεί.

Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για πολιτικές εξελίξεις, συνεντεύξεις διασήμων, συμβουλές για αντρική μόδα και συνταγές για φαγητό και πότο στο esquire.com.gr