Τα βεγγαλικά και οι κροτίδες έχουν συνδεθεί εδώ και δεκαετίες με το Πάσχα και ιδιαίτερα με τη στιγμή της Ανάστασης. Σε μικρές κοινωνίες, σε νησιά και επαρχιακές περιοχές όπου ο πληθυσμός ήταν περιορισμένος και οι συνθήκες διαφορετικές, τέτοιες εκδηλώσεις είχαν έναν πιο "ελεγχόμενο" χαρακτήρα.
Λειτουργούσαν ως ένδειξη χαράς, ως ξέσπασμα μετά τη νηστεία και την προσμονή, μέσα σε ένα πλαίσιο όπου οι συνέπειες ήταν πιο εύκολα διαχειρίσιμες. Όμως οι εποχές έχουν αλλάξει. Οι πόλεις έχουν πυκνώσει, οι ανάγκες έχουν διαφοροποιηθεί και αυτό που κάποτε είχε ένα νόημα, σήμερα δείχνει να έχει ξεφτίσει, να επιμένει μηχανικά χωρίς να εξυπηρετεί ουσιαστικά τη σημασία της ημέρας.
Ένα επικίνδυνο "έθιμο" χωρίς δικαιολογία
Πέρα όμως από το ζήτημα της αλλοίωσης του νοήματος, υπάρχει και η σκληρή πραγματικότητα των συνεπειών. Τα βεγγαλικά δεν είναι αθώα. Κάθε χρόνο, τα περιστατικά τραυματισμών επαναλαμβάνονται με ανησυχητική κανονικότητα. Άνθρωποι καταλήγουν στα νοσοκομεία με σοβαρά εγκαύματα, με ακρωτηριασμένα δάχτυλα ή με ανεπανόρθωτες βλάβες στα μάτια. Και όλα αυτά για λίγα δευτερόλεπτα εντυπωσιασμού.
Το πιο ανησυχητικό είναι ότι οι περισσότεροι γνωρίζουν τους κινδύνους, αλλά παρ’ όλα αυτά συνεχίζουν. Η λογική υποχωρεί μπροστά στη συνήθεια και στην ψευδαίσθηση ότι "σε εμάς δεν θα συμβεί". Όμως συμβαίνει, κάθε χρόνο, ξανά και ξανά. Και τότε η "παράδοση" μετατρέπεται σε προσωπική τραγωδία.
Οι σιωπηλοί αποδέκτες του θορύβου
Την ίδια στιγμή, υπάρχουν και εκείνοι που δεν επιλέγουν να συμμετέχουν αλλά υφίστανται τις συνέπειες. Οι έντονοι θόρυβοι προκαλούν σοβαρή δυσφορία σε ηλικιωμένους ανθρώπους, σε όσους αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας ή ευαισθησία στο στρες, αλλά και σε μικρά παιδιά. Για πολλούς, η νύχτα της Ανάστασης δεν είναι γιορτή αλλά μια δοκιμασία αντοχής. Ακόμη πιο έντονα επηρεάζονται τα ζώα.
Κατοικίδια και αδέσποτα βιώνουν πανικό, προσπαθούν να διαφύγουν, τραυματίζονται ή χάνονται. Ο φόβος που προκαλείται από τις εκρήξεις δεν είναι στιγμιαίος, μπορεί να αφήσει διαρκές άγχος και τραύμα. Είναι μια πλευρά που συχνά αγνοείται, αλλά λέει πολλά για το πόσο επιλεκτικά αντιλαμβανόμαστε τις συνέπειες των πράξεών μας. Στο τέλος, το ερώτημα δεν είναι αν τα βεγγαλικά είναι εντυπωσιακά. Είναι αν αξίζουν το τίμημα.
Σε μια εποχή που γνωρίζουμε περισσότερα και μπορούμε να κάνουμε πιο συνειδητές επιλογές, η επιμονή σε επικίνδυνες συνήθειες δεν μπορεί να δικαιολογηθεί ως "παράδοση".
Η Ανάσταση δεν χρειάζεται θόρυβο για να αποκτήσει αξία. Το νόημά της βρίσκεται στην κατάνυξη, στη συλλογική εμπειρία, στη σιωπή της στιγμής λίγο πριν ακουστεί το Χριστός Ανέστη.
Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το X και το Instagram.