Ας βάλουμε κάτι σε σωστή βάση από την αρχή: ναι, τα γονίδια επηρεάζουν το σώμα σου. Επηρεάζουν το πόσο εύκολα βάζεις μυς, το πόσο επίμονο είναι το λίπος σου και τον τρόπο που αντιδρά ο οργανισμός σου στη γυμναστική και τη διατροφή. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι όλα είναι προαποφασισμένα και πως αν δεν γεννήθηκες με "καλά" γονίδια, δεν έχει νόημα να προσπαθείς.
Η αλήθεια είναι πιο απλή και πολύ λιγότερο δραματική.
Η επιστήμη έχει αποδείξει ότι κάποιοι άνθρωποι έχουν μεγαλύτερη προδιάθεση για μυϊκή ανάπτυξη. Μπορεί να διαθέτουν περισσότερες μυϊκές ίνες ταχείας συστολής, να ανταποκρίνονται καλύτερα στην προπόνηση με βάρη ή να έχουν φυσικά υψηλότερα επίπεδα τεστοστερόνης. Το ίδιο ισχύει και για το λίπος. Ο μεταβολισμός, η όρεξη και τα σημεία όπου αποθηκεύει λίπος το σώμα είναι σε έναν βαθμό γραμμένα στο DNA.
Η βασική λέξη όμως είναι μία: προδιάθεση.
Υπάρχουν άνθρωποι που μοιάζουν να χτίζουν σώμα μόνο κοιτώντας μπάρα; Ναι. Υπάρχουν και άλλοι που δυσκολεύονται να κρατήσουν διατροφή χωρίς να πεινάνε συνεχώς; Επίσης ναι. Αυτό όμως απέχει πολύ από το να σημαίνει ότι κάποιος είναι "καταδικασμένος" να μην αλλάξει ποτέ το σώμα του.
Τα γονίδια επηρεάζουν, αλλά δεν αποφασίζουν
Μελέτες σε διδύμους έχουν δείξει ότι η γενετική μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ανταπόκριση του σώματος στην προπόνηση. Παρ’ όλα αυτά, τεράστιο κομμάτι του αποτελέσματος εξαρτάται από παράγοντες που ελέγχεις ο ίδιος: τη συνέπεια, την ένταση της προπόνησης, τη διατροφή και την αποκατάσταση.
Με λίγα λόγια, μπορεί να μην επέλεξες το σώμα με το οποίο ξεκίνησες, αλλά επιλέγεις καθημερινά τι θα κάνεις με αυτό.
Στα γυμναστήρια υπάρχει εδώ και χρόνια η εύκολη δικαιολογία των "κακών γονιδίων". Αν κάποιος δεν μεγαλώνει αρκετά ή δεν χάνει εύκολα λίπος, συχνά ρίχνει όλη την ευθύνη στη φύση. Στην πραγματικότητα, όμως, οι περισσότεροι άνθρωποι που θεωρούν τον εαυτό τους hard gainers απλώς δεν τρώνε αρκετά, δεν κοιμούνται σωστά ή δεν προπονούνται με συνέπεια.
Και κάπου εκεί η δικαιολογία γίνεται παγίδα.
Η μυϊκή ανάπτυξη δεν γίνεται σε λίγες εβδομάδες. Θέλει βάρη με προοδευτική αύξηση δυσκολίας, σωστή ποσότητα πρωτεΐνης, ξεκούραση και κυρίως χρόνο. Πολύ χρόνο.
Αν περιμένεις να αλλάξει εντυπωσιακά το σώμα σου μέσα σε δύο μήνες, δεν φταίνε τα γονίδιά σου. Φταίει ότι έχεις μάθει να ζητάς γρήγορα αποτελέσματα σε κάτι που χτίζεται χρόνια.
Πολλές φορές το πρόβλημα είναι ο τρόπος ζωής
Το ίδιο ισχύει και με το λίπος. Για κάποιους η διαδικασία είναι πιο δύσκολη, ειδικά όταν το σώμα τους αποθηκεύει πιο εύκολα ενέργεια. Παρ’ όλα αυτά, οι βασικοί κανόνες παραμένουν ίδιοι: θερμιδικό έλλειμμα, υπομονή και συνέπεια.
Κάποιοι χρειάζεται να προσπαθήσουν περισσότερο για να διατηρήσουν αυτό το έλλειμμα. Άλλοι βλέπουν συγκεκριμένα σημεία του σώματος να "κρατάνε" περισσότερο. Όμως το σώμα ακολουθεί πάντα τους ίδιους νόμους.
Η γενετική επηρεάζει επίσης και το πώς δείχνουν οι μυς πάνω σου. Η ίδια ποσότητα μυϊκής μάζας φαίνεται εντελώς διαφορετικά πάνω σε διαφορετικούς σωματότυπους. Υπάρχουν άνθρωποι που γεμίζουν εύκολα χέρια ή στήθος και άλλοι που παλεύουν χρόνια με τις γάμπες τους χωρίς μεγάλη αλλαγή.
Είναι σαν δύο διαφορετικά μπαλόνια. Το σχήμα μπορεί να αλλάζει, αλλά αν συνεχίσεις να τα φουσκώνεις, θα μεγαλώσουν.
Υπάρχουν εξαιρέσεις, αλλά είναι λίγες
Προφανώς υπάρχουν και ακραίες περιπτώσεις όπου η γενετική παίζει τεράστιο ρόλο. Ορισμένες σπάνιες καταστάσεις ή ορμονικά προβλήματα μπορούν να κάνουν τη μυϊκή ανάπτυξη και την απώλεια λίπους πολύ πιο δύσκολη.
Αν αισθάνεσαι ότι κάνεις τα πάντα σωστά και παρ’ όλα αυτά δεν βλέπεις καμία αλλαγή, τότε ίσως αξίζει να μιλήσεις με γιατρό και να κάνεις εξετάσεις.
Για τους περισσότερους όμως, το βασικό πρόβλημα δεν είναι το DNA. Είναι η έλλειψη σταθερότητας, η υπερβολική πληροφορία από το διαδίκτυο και η ανάγκη για άμεσα αποτελέσματα.
Οπότε ναι, τα γονίδια μετράνε. Αλλά όχι όσο νομίζεις. Στο τέλος της ημέρας, το σημαντικότερο δεν είναι τι σου έδωσε η φύση. Είναι τι αποφασίζεις να κάνεις εσύ με αυτό.
Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.