Η γήρανση συνήθως μοιάζει με κάτι που συμβαίνει αργά, σχεδόν αθόρυβα. Μερικές ρυτίδες εδώ, λίγη λιγότερη ενέργεια εκεί, μια παραπάνω ανάγκη για ύπνο μετά από μια δύσκολη εβδομάδα. Μόνο που, σύμφωνα με νέα επιστημονικά δεδομένα, το σώμα μας ίσως δεν γερνά τόσο γραμμικά όσο νομίζαμε.
Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature Aging δείχνει ότι ο ανθρώπινος οργανισμός περνά από δύο περιόδους έντονων βιολογικών αλλαγών: περίπου στα 44 και ξανά γύρω στα 60 χρόνια. Δεν μιλάμε φυσικά για μια ξαφνική μεταμόρφωση από τη μια μέρα στην άλλη, αλλά για φάσεις στις οποίες πολλές μοριακές διεργασίες φαίνεται να αλλάζουν ρυθμό.
Οι ερευνητές από το Stanford University παρακολούθησαν 108 ενήλικες, ηλικίας από 25 έως 75 ετών, συλλέγοντας βιολογικά δείγματα σε βάθος χρόνου. Στο μικροσκόπιο μπήκαν περισσότερα από 135.000 βιολογικά χαρακτηριστικά, όπως RNA, πρωτεΐνες, λιπίδια και στοιχεία του μικροβιώματος, δημιουργώντας έναν τεράστιο όγκο δεδομένων.
Το ενδιαφέρον εύρημα είναι ότι περίπου το 81% των μορίων που εξετάστηκαν παρουσίασαν αισθητές αλλαγές σε μία ή και στις δύο αυτές ηλικιακές περιόδους. Με απλά λόγια, το σώμα δεν φαίνεται να πατά σταθερά το ίδιο "γκάζι" στη γήρανση. Υπάρχουν σημεία όπου οι αλλαγές πυκνώνουν.
Στα μέσα της δεκαετίας των 40, οι μεταβολές που εντοπίστηκαν σχετίζονταν κυρίως με τον μεταβολισμό των λιπιδίων, της καφεΐνης και του αλκοόλ, αλλά και με παράγοντες που συνδέονται με την καρδιαγγειακή υγεία, το δέρμα και τους μυς. Στις αρχές των 60, οι αλλαγές φάνηκε να αγγίζουν επιπλέον το ανοσοποιητικό σύστημα, τη λειτουργία των νεφρών και τον μεταβολισμό των υδατανθράκων.
Ένα εύλογο ερώτημα είναι αν η πρώτη "κορύφωση" γύρω στα 44 συνδέεται κυρίως με την εμμηνόπαυση. Οι επιστήμονες, όμως, παρατήρησαν αντίστοιχες αλλαγές και στους άνδρες, κάτι που δείχνει ότι πιθανότατα υπάρχουν βαθύτεροι βιολογικοί μηχανισμοί πίσω από το φαινόμενο.
Βέβαια, η ίδια η μελέτη έχει τα όριά της. Το δείγμα ήταν σχετικά μικρό και οι ερευνητές τονίζουν ότι χρειάζονται μεγαλύτερες και πιο εκτεταμένες έρευνες για να κατανοηθεί καλύτερα το πώς αλλάζει το σώμα με την ηλικία.
Το σίγουρο είναι πως η γήρανση δεν μοιάζει πια με μια απλή ευθεία γραμμή. Περισσότερο θυμίζει διαδρομή με στροφές, ανηφόρες και δύο σημεία όπου καλό είναι να αρχίσουμε να ακούμε λίγο πιο προσεκτικά το σώμα μας.
Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το X και το Instagram.