Γιατί οι περισσότεροι άνθρωποι γράφουμε, τρώμε, πετάμε μια μπάλα ή ανοίγουμε μια πόρτα κυρίως με το δεξί χέρι; Είναι από αυτά τα πράγματα που θεωρούμε δεδομένα, μέχρι να αναρωτηθούμε πώς ακριβώς προέκυψαν. Και η απάντηση, όπως φαίνεται, κρύβεται πολύ βαθιά στην εξελικτική μας ιστορία.
Η δεξιοχειρία είναι ένα από τα χαρακτηριστικά που ξεχωρίζουν έντονα τον άνθρωπο από τα υπόλοιπα πρωτεύοντα. Στο ανθρώπινο είδος, η πλειονότητα χρησιμοποιεί κατά βάση το δεξί χέρι, κάτι που δεν εμφανίζεται με την ίδια ένταση και συχνότητα στους πιθήκους.
Το γιατί συμβαίνει αυτό δεν ήταν ποτέ απολύτως ξεκάθαρο. Μια νέα μελέτη από το University of Oxford, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό PLOS Biology, επιχειρεί τώρα να δώσει μια πιο πειστική εξήγηση.
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από περισσότερους από 2.000 ανθρώπους και 41 διαφορετικά είδη πιθήκων, εξετάζοντας μια σειρά από πιθανούς παράγοντες. Ανάμεσά τους ήταν η χρήση εργαλείων, η διατροφή, το μέγεθος του σώματος, η κοινωνική συμπεριφορά και η δομή του εγκεφάλου.
Στην αρχή, οι άνθρωποι έμοιαζαν να αποτελούν μια περίεργη εξαίρεση σε σχέση με τα υπόλοιπα πρωτεύοντα. Όταν όμως οι επιστήμονες πρόσθεσαν στην ανάλυση δύο ακόμη στοιχεία, το μέγεθος του εγκεφάλου και τη σχέση μήκους χεριών και ποδιών, η εικόνα άρχισε να βγάζει περισσότερο νόημα.
Σύμφωνα με τη μελέτη, καθοριστικό ρόλο φαίνεται πως έπαιξε η μετάβαση στη δίποδη βάδιση. Όταν οι πρόγονοί μας άρχισαν να περπατούν στα δύο πόδια, τα χέρια σταμάτησαν σταδιακά να είναι απαραίτητα για τη μετακίνηση.
Αυτό τους έδωσε τη δυνατότητα να εξελιχθούν σε πιο εξειδικευμένα "εργαλεία" για άλλες δραστηριότητες. Στη συνέχεια, όσο ο ανθρώπινος εγκέφαλος γινόταν μεγαλύτερος και πιο σύνθετος, η προτίμηση προς το δεξί χέρι φαίνεται πως ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι πρώιμοι ανθρώπινοι πρόγονοι, όπως οι Australopithecus, πιθανότατα είχαν μόνο μια ήπια τάση προς τη δεξιοχειρία. Αργότερα όμως, σε είδη όπως ο Homo erectus και οι Neanderthals, η κυριαρχία του δεξιού χεριού έγινε πιο έντονη, πλησιάζοντας σταδιακά τη σημερινή ανθρώπινη εικόνα.
Παρόλα αυτά, το μυστήριο δεν έχει λυθεί πλήρως. Οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν ακόμη γιατί η αριστεροχειρία εξακολουθεί να υπάρχει, ούτε πόσο επηρέασε ο πολιτισμός την ενίσχυση της δεξιοχειρίας μέσα στους αιώνες.
Με απλά λόγια, το γεγονός ότι οι περισσότεροι άνθρωποι είμαστε δεξιόχειρες δεν είναι μια τυχαία λεπτομέρεια της καθημερινότητας. Είναι πιθανότατα το αποτέλεσμα μιας μεγάλης εξελικτικής διαδρομής, που ξεκίνησε όταν σηκωθήκαμε στα δύο πόδια και αρχίσαμε να χρησιμοποιούμε τα χέρια μας για κάτι περισσότερο από το περπάτημα.
Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το X και το Instagram.