Όταν ο Έρνεστ Χέμινγουεϊ δούλευε πάνω σε ένα βιβλίο για το σαφάρι του στην Αφρική, βρέθηκε κάποια στιγμή να γράφει μια λίστα με όλα όσα αγαπούσε στη ζωή. Το συγκεκριμένο απόσπασμα δεν δημοσιεύτηκε ποτέ, όμως παραμένει ένας από τους πιο αποκαλυπτικούς τρόπους για να καταλάβει κανείς τι πραγματικά αναζητούσε από την ύπαρξή του.
Το μυστικό του Έρνεστ Χέμινγουεϊ για μια ζωή γεμάτη εμπειρίες
Η καταγραφή ξεκινούσε από τα βασικά: να βλέπει, να ακούει, να τρώει, να πίνει, να κοιμάται και να διαβάζει. Να κοιτάζει πίνακες, πόλεις, ωκεανούς και ψάρια. Να σκέφτεται, να παρατηρεί, να συμμετέχει. Να βρίσκεται σε βάρκες, σε μάχες ή πάνω στη σέλα ενός αλόγου, εκεί όπου ένιωθε ότι η ζωή αποκτά μεγαλύτερη ένταση.
Στη συνέχεια η λίστα γινόταν όλο και πιο προσωπική:
"Να παρακολουθώ το χιόνι, τη βροχή, το γρασίδι, τις σκηνές, τους ανέμους, τις αλλαγές των εποχών. Να συζητώ, να επιστρέφω και να βλέπω τα παιδιά μου. Μία γυναίκα, άλλη μία γυναίκα, πολλές γυναίκες, αλλά στην πραγματικότητα μία μόνο γυναίκα. Λίγους φίλους, την ταχύτητα, τα ζώα, το θάρρος, τον συντονισμό, τις μετακινήσεις των ψαριών, τα ποτάμια, το ψάρεμα, τα δάση, τα χωράφια, όλα τα πουλιά που πετούν, τους σκύλους, τους δρόμους, κάθε σπουδαίο βιβλίο και κάθε σπουδαίο πίνακα."
Παρότι η λίστα ήταν ήδη τεράστια, ο Χέμινγουεϊ δεν ένιωθε πως είχε καταφέρει να χωρέσει μέσα της όλα όσα τον συγκινούσαν. Έτσι επιχείρησε να το κάνει ξανά:
"Να μένω σε μέρη και να τα εγκαταλείπω. Να εμπιστεύομαι και να αμφιβάλλω. Να σταματώ να πιστεύω και να ξαναβρίσκω την πίστη μου. Να νοιάζομαι για τα ψάρια, για τους διαφορετικούς ανέμους, για τις αλλαγές των εποχών. Να βλέπω τι συμβαίνει. Να βρίσκομαι σε βάρκες, να κάθομαι στη σέλα ενός αλόγου, να παρακολουθώ το χιόνι να έρχεται και να φεύγει, να ακούω τη βροχή να χτυπά τη σκηνή και να ξέρω πού μπορώ να βρω αυτό που αναζητώ."
Ο βιογράφος του, Κάρλος Μπέικερ, είχε παρατηρήσει ότι αυτές οι λίστες δεν ήταν απλώς ένας κατάλογος αγαπημένων πραγμάτων. Ήταν η προσπάθεια ενός ανθρώπου να περιγράψει τι σημαίνει να ζεις ολοκληρωτικά. Ο Χέμινγουεϊ δεν αναζητούσε απλώς εμπειρίες. Αναζητούσε μια ζωή που να βιώνεται με όλες τις αισθήσεις.
Και δύσκολα θα βρει κανείς κάποιον που να το πέτυχε σε τέτοιο βαθμό.
Ο Αμερικανός συγγραφέας δεν περιορίστηκε ποτέ στον ρόλο του παρατηρητή. Ήθελε να βρίσκεται στο επίκεντρο των γεγονότων. Υπήρξε πολεμικός ανταποκριτής, κυνηγός, ψαράς, ταξιδιώτης, ναυτικός, ερασιτέχνης πυγμάχος και ένας άνθρωπος που αναζητούσε συνεχώς νέες εμπειρίες. Ήθελε να δοκιμάζει, να ταξιδεύει, να αποτυγχάνει, να κερδίζει και να βλέπει τον κόσμο από κοντά.
Αυτό που προκαλεί εντύπωση, όμως, είναι πως η γεμάτη περιπέτειες ζωή του δεν ήταν αποτέλεσμα τύχης ή αυθορμητισμού. Αντιθέτως, βασιζόταν σε μια πειθαρχία που λίγοι συνδέουν με το όνομά του.
Συνήθως φανταζόμαστε τον Χέμινγουεϊ σαν έναν άνθρωπο που ζούσε αποκλειστικά με το ένστικτο. Σαν κάποιον που ξυπνούσε το πρωί χωρίς σχέδιο και ακολουθούσε ό,τι του έφερνε η μέρα. Οι μαρτυρίες των ανθρώπων που τον γνώρισαν δείχνουν κάτι διαφορετικό.
Ο στενός του φίλος Α. Ε. Χότχνερ έγραφε ότι ο Χέμινγουεϊ αντιμετώπιζε την απόλαυση της ζωής σχεδόν σαν αποστολή. Δεν περίμενε να συμβούν καλές στιγμές. Τις σχεδίαζε. Πίστευε ότι η χαρά, η διασκέδαση και οι εμπειρίες άξιζαν την ίδια προσοχή που αφιέρωνε κανείς στη δουλειά του.
Για εκείνον, μια καλή μέρα δεν ήταν κάτι που προέκυπτε τυχαία. Ήταν αποτέλεσμα πρόθεσης.
Είχε συνήθως ξεκάθαρη εικόνα για το πού ήθελε να πάει, ποιον ήθελε να συναντήσει, σε ποιο μπαρ ή εστιατόριο ήθελε να βρεθεί και ποιες δραστηριότητες ήθελε να κάνει. Δεν άφηνε τον χρόνο του να τον παρασύρει. Φρόντιζε ο ίδιος να του δίνει κατεύθυνση.
Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι δεν υπήρχε χώρος για αυθορμητισμό. Ένα ταξίδι που είχε σχεδιαστεί για δύο ημέρες μπορούσε να εξελιχθεί σε παραμονή εβδομάδων. Όμως πάντα υπήρχε μια αρχική ιδέα. Ένα σημείο εκκίνησης.
Ίσως αυτό να είναι και το πιο χρήσιμο μάθημα που αφήνει πίσω του.
Οι περισσότεροι άνθρωποι οργανώνουν εξαντλητικά τη δουλειά τους, αλλά σπάνια αφιερώνουν την ίδια ενέργεια στον ελεύθερο χρόνο τους. Το αποτέλεσμα είναι συχνά να φτάνει η Δευτέρα και να νιώθουν πως άλλο ένα Σαββατοκύριακο πέρασε χωρίς να συμβεί κάτι πραγματικά αξιομνημόνευτο.
Ο Χέμινγουεϊ φαίνεται πως καταλάβαινε κάτι που πολλοί από εμάς ξεχνάμε: οι καλές στιγμές δεν εμφανίζονται πάντα μόνες τους. Πρέπει να δημιουργήσεις τον χώρο για να συμβούν.
Δεν χρειάζεται να γεμίσεις το πρόγραμμά σου μέχρι ασφυξίας ούτε να μετατρέψεις τις διακοπές σου σε στρατιωτική επιχείρηση. Αρκεί να γνωρίζεις τι αγαπάς και να φροντίζεις να το βάζεις πιο συχνά στη ζωή σου.
Ίσως γι’ αυτό αξίζει να κάνουμε κι εμείς τη δική μας εκδοχή της λίστας του. Να καταγράψουμε όσα μας ενθουσιάζουν, όσα μας γεμίζουν και όσα συνεχώς αναβάλλουμε για ένα αόριστο μέλλον.
Και ύστερα να βρούμε έναν τρόπο να τα πραγματοποιήσουμε.
Γιατί οι καλύτερες αναμνήσεις σπάνια προκύπτουν από τύχη.
Και γιατί, όπως έλεγε και ο ίδιος ο Χέμινγουεϊ:
"Ποτέ δεν μετάνιωσα για κάτι που έκανα. Μετανιώνω μόνο για όσα δεν έκανα".
Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.