Οι περισσότεροι άνθρωποι θυμούνται πιο καθαρά δύο σημεία μιας εμπειρίας: την αρχή και το τέλος της. Ό,τι συμβαίνει στη μέση, όσο σημαντικό κι αν είναι, συχνά μένει λίγο πιο θολό στη μνήμη.
Όταν μπαίνεις σε μια καινούργια κατάσταση, ο εγκέφαλός σου ενεργοποιείται αμέσως. Παρατηρεί, συγκρίνει, αξιολογεί και αρχίζει πολύ γρήγορα να σχηματίζει άποψη για το περιβάλλον και τους ανθρώπους που έχεις απέναντί σου. Το ίδιο έντονα καταγράφεται και το φινάλε μιας εμπειρίας, επειδή είναι το πιο πρόσφατο κομμάτι της και άρα αυτό που μένει πιο ζωντανό.
Η τελευταία εντύπωση μετρά περισσότερο απ’ όσο νομίζεις
Γι’ αυτό και δίνουμε τόσο μεγάλη σημασία στην πρώτη εντύπωση. Και σωστά. Ο τρόπος που συστήνεσαι, μπαίνεις σε έναν χώρο, μιλάς στα πρώτα λεπτά ή δείχνεις τον εαυτό σου στην αρχή μιας γνωριμίας μπορεί να επηρεάσει την εικόνα που θα έχουν οι άλλοι για εσένα για πολύ καιρό.
Υπάρχει όμως και κάτι που συχνά υποτιμάμε: η τελευταία εντύπωση. Δεν αρκεί να ξεκινήσεις καλά. Χρειάζεται και να φύγεις με τρόπο που αφήνει πίσω του κάτι θετικό, καθαρό και ευχάριστο.
Ο Daniel Pink, συγγραφέας του When, έχει επισημάνει ότι το τέλος μιας εμπειρίας επηρεάζει δυσανάλογα τον τρόπο με τον οποίο τη θυμόμαστε. Με άλλα λόγια, το πώς κλείνει μια συνάντηση, μια συζήτηση, ένα δείπνο ή μια επαγγελματική επαφή μπορεί να καθορίσει σε μεγάλο βαθμό τη συνολική εντύπωση που θα μείνει.
Το βλέπεις ακόμη και στις online κριτικές. Αν διαβάσεις σχόλια για εστιατόρια, θα παρατηρήσεις ότι πολλοί άνθρωποι κρίνουν ολόκληρη την εμπειρία με βάση αυτό που συνέβη στο τέλος. Ένας λάθος λογαριασμός και μια αγενής αντίδραση μπορούν να χαλάσουν ένα κατά τα άλλα καλό γεύμα. Αντίθετα, ένα δωρεάν γλυκό ή μια ευγενική χειρονομία στο φινάλε μπορεί να κάνει τον πελάτη να φύγει με χαμόγελο.
Αυτό ισχύει και στις προσωπικές και στις επαγγελματικές σχέσεις. Ο τρόπος που ολοκληρώνεις μια επαφή μετράει. Οι άνθρωποι αγαπούν τα κλεισίματα που αφήνουν μια αίσθηση ανόδου. Θυμούνται καλύτερα κάτι που τελειώνει όμορφα, με ζεστασιά, σαφήνεια και θετική ενέργεια, παρά κάτι που απλώς σβήνει άβολα.
Ακολουθούν μερικοί απλοί τρόποι για να βελτιώσεις την τελευταία εντύπωση που αφήνεις, είτε βρίσκεσαι σε επαγγελματικό περιβάλλον είτε σε μια κοινωνική περίσταση.
Κράτησε τα πράγματά σου στο αριστερό χέρι
Αν μια συνέντευξη για δουλειά ή μια επαγγελματική συνάντηση φτάνει στο τέλος της, μάζεψε το σημειωματάριο, τον φάκελο ή την τσάντα σου με το αριστερό χέρι. Έτσι, το δεξί σου χέρι μένει ελεύθερο για τη χειραψία.
Είναι μια μικρή λεπτομέρεια, αλλά σε γλιτώνει από εκείνη την αμήχανη στιγμή που ψάχνεις να αλλάξεις χέρι, να ισορροπήσεις τα πράγματά σου ή να ανταποδώσεις βιαστικά μια χειραψία. Όταν όλα γίνονται φυσικά, δείχνεις πιο οργανωμένος και πιο ήρεμος.
Μην φύγεις χωρίς φυσική επαφή
Η φυσική επαφή, όταν ταιριάζει στην περίσταση, δημιουργεί αίσθηση σύνδεσης. Ακόμη και μια απλή χειραψία μπορεί να κάνει έναν άνθρωπο να σε θυμάται ως πιο ζεστό, πιο ανοιχτό και πιο συμπαθή.
Σε ένα επαγγελματικό πλαίσιο, όπως μια συνέντευξη ή μια συνάντηση με πελάτη, η χειραψία στο τέλος είναι σημαντική. Φρόντισε να είναι σταθερή, καθαρή και σίγουρη, χωρίς να γίνεται υπερβολικά δυνατή. Τα χέρια σου καλό είναι να είναι στεγνά, οπότε, αν χρειάζεται, μπορείς διακριτικά να τα σκουπίσεις πριν σηκωθείς.
Η σωστή χειραψία δεν είναι μηχανική. Η παλάμη πρέπει να ακουμπά κανονικά την παλάμη του άλλου και το κράτημα να μεταδίδει αυτοπεποίθηση και ευγένεια. Δεν χρειάζεται επίδειξη δύναμης. Χρειάζεται παρουσία.
Σε μια κοινωνική περίσταση, ο αποχαιρετισμός μπορεί να είναι μια χειραψία, μια αγκαλιά ή ένα φιλικό άγγιγμα, ανάλογα με τη σχέση και το κλίμα. Το σημαντικό είναι να μην φύγεις σαν να εξαφανίζεσαι. Δώσε στον άλλον την αίσθηση ότι ο αποχαιρετισμός έχει σημασία.
Αν βγαίνει φυσικά, μπορείς να κάνεις αυτή την επαφή δύο φορές: μία όταν σηκώνεσαι από το τραπέζι ή το γραφείο και μία ακόμη στην πόρτα. Χωρίς υπερβολή, χωρίς θεατρικότητα. Απλώς με ανθρώπινη ζεστασιά.
Κοίτα τον άλλον στα μάτια και χαμογέλα
Την ώρα του αποχαιρετισμού, η οπτική επαφή παίζει μεγάλο ρόλο. Κοίτα τον άλλον στα μάτια, χαμογέλα και στάσου στραμμένος προς το μέρος του. Μην αποχαιρετάς ενώ ήδη κοιτάς την έξοδο ή ενώ το σώμα σου δείχνει ότι έχει φύγει πριν από εσένα.
Αυτή η μικρή στιγμή μεταδίδει ειλικρίνεια. Δείχνει ότι είσαι παρών μέχρι το τέλος και ότι δεν αντιμετωπίζεις τον αποχαιρετισμό σαν τυπική υποχρέωση. Ένα καθαρό βλέμμα και ένα φυσικό χαμόγελο μπορούν να αφήσουν πολύ πιο θερμή αίσθηση απ’ όσο φαντάζεσαι.
Πες ευχαριστώ περισσότερες από μία φορές
Ένα σωστά τοποθετημένο "ευχαριστώ" κάνει μεγάλη διαφορά. Σε μια επαγγελματική συνάντηση ή συνέντευξη, μπορείς να ευχαριστήσεις τον άλλον όταν σηκώνεσαι: "Σας ευχαριστώ πολύ για τον χρόνο και την ευκαιρία". Και ξανά στην πόρτα, με κάτι απλό: "Ευχαριστώ και πάλι, το εκτιμώ".
Σε κοινωνικό περιβάλλον, το πρώτο ευχαριστώ μπορεί να είναι πιο συγκεκριμένο. Αν ήσουν καλεσμένος σε δείπνο, πες τι απόλαυσες πραγματικά: το φαγητό, τη φιλοξενία, την παρέα, την ατμόσφαιρα. Στην έξοδο, επανάλαβε ένα απλό και ζεστό "ευχαριστώ ξανά".
Η επανάληψη δεν ακούγεται υπερβολική όταν είναι ειλικρινής. Αντίθετα, δείχνει ότι αναγνωρίζεις τον χρόνο, την προσπάθεια ή τη φιλοξενία του άλλου.
Έλεγξε ότι δεν έχεις ξεχάσει τίποτα
Μπορεί να έχεις φύγει με τον καλύτερο τρόπο, να έχεις κάνει μια ωραία χειραψία, να έχεις χαμογελάσει, να έχεις πει το σωστό ευχαριστώ. Αν όμως δύο λεπτά αργότερα ξαναχτυπήσεις την πόρτα επειδή ξέχασες το κινητό, τα κλειδιά ή τον φάκελό σου, αυτή θα γίνει η νέα τελευταία εικόνα.
Δεν είναι καταστροφή, φυσικά. Συμβαίνει. Αλλά αν θέλεις να αφήσεις μια καθαρή και σίγουρη εντύπωση, κάνε έναν μικρό έλεγχο πριν φύγεις. Κοίτα την καρέκλα, το τραπέζι, το πάτωμα, την τσέπη σου. Είναι μια απλή συνήθεια που σε γλιτώνει από περιττή αμηχανία.
Φύγε με αποφασιστικότητα
Ο αποχαιρετισμός δεν πρέπει να σέρνεται. Όταν μένεις όρθιος, αλλάζεις βάρος από πόδι σε πόδι και λες "λοιπόν… ναι… εντάξει…", δημιουργείται αμηχανία. Ο άλλος δεν ξέρει αν φεύγεις, αν θέλεις να συνεχίσεις ή αν απλώς δεν ξέρεις πώς να κλείσεις τη στιγμή.
Να είσαι ευγενικός, αλλά ξεκάθαρος. Πες αυτό που θέλεις να πεις, ευχαρίστησε, χαιρέτησε και κινήσου προς την έξοδο με ήρεμη αυτοπεποίθηση. Το να ξέρεις πότε και πώς να φύγεις είναι κι αυτό κοινωνική δεξιότητα.
Δεν χρειάζεται βιασύνη. Χρειάζεται πρόθεση. Η διαφορά φαίνεται.
Στείλε ένα μήνυμα μετά
Η τελευταία εντύπωση δεν τελειώνει πάντα τη στιγμή που κλείνει η πόρτα. Μπορείς να την ενισχύσεις αργότερα με ένα σύντομο μήνυμα ή ένα ευχαριστήριο σημείωμα, ανάλογα με την περίσταση.
Μετά από ένα ραντεβού, ένα απλό μήνυμα ότι πέρασες όμορφα μπορεί να αφήσει ζεστή αίσθηση. Μετά από ένα δείπνο, ένα ευχαριστήριο μήνυμα στον οικοδεσπότη δείχνει ευγένεια και εκτίμηση. Μετά από μια συνέντευξη για δουλειά, ένα σύντομο επαγγελματικό note μπορεί να σε ξεχωρίσει από άλλους υποψηφίους.
Δεν χρειάζεται να γράψεις κάτι μεγάλο ή υπερβολικό. Αρκεί να είναι συγκεκριμένο, ευγενικό και ανθρώπινο. Σε μια εποχή που πολλοί δεν μπαίνουν καν στον κόπο, μια τέτοια μικρή κίνηση μετράει πολύ.
Πολλές φορές, όταν νιώθουμε ότι μια συνάντηση δεν πήγε όπως θα θέλαμε, αποσυρόμαστε εσωτερικά. Σκεφτόμαστε ότι η εντύπωση χάθηκε και απλώς περιμένουμε να τελειώσει. Αυτό είναι λάθος.
Ακόμη κι αν το ενδιάμεσο ήταν αμήχανο, ακόμη κι αν είπες κάτι όχι τόσο πετυχημένο, ακόμη κι αν η χημεία δεν ήταν τέλεια, μπορείς να κλείσεις δυνατά. Και επειδή οι άνθρωποι θυμούνται έντονα το τέλος, ένα καλό φινάλε μπορεί να μαλακώσει μια μέτρια εμπειρία.
Η τελευταία εντύπωση δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι η τελευταία εικόνα που αφήνεις στον άλλον να κρατήσει. Και πολλές φορές, αυτή η εικόνα είναι εκείνη που μένει περισσότερο.
Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.