Έχουμε συνηθίσει να αντιμετωπίζουμε δύο περιόδους του χρόνου ως αφετηρίες για μια καινούργια ζωή. Την 1η Ιανουαρίου, όταν καταρτίζουμε τη γνωστή λίστα με τα resolutions της νέας χρονιάς, και τον Σεπτέμβριο, όταν η επιστροφή από τις διακοπές μοιάζει λίγο με δεύτερη Πρωτοχρονιά.
Θα αρχίσουμε γυμναστήριο. Θα περπατάμε περισσότερο. Θα κοιμόμαστε καλύτερα. Θα τρώμε πιο σωστά. Θα αφήνουμε λίγο περισσότερο το κινητό στην άκρη.
Οι διακοπές είναι η καλύτερη στιγμή για αλλαγές
Μόνο που υπάρχει μια διαφορετική προσέγγιση: αντί να περιμένουμε να τελειώσουν οι διακοπές για να αλλάξουμε τις συνήθειές μας, ίσως οι ίδιες οι διακοπές να είναι η καλύτερη στιγμή για να ξεκινήσουμε.
Αυτό υποστηρίζει και ο καθηγητής Giuseppe Fatati, πρόεδρος του Italian Obesity Network και επιστημονικός διευθυντής του Nestlé Observatory. Η λογική είναι αρκετά απλή. Όταν απομακρυνόμαστε για λίγο από τη συνηθισμένη καθημερινότητα, διακόπτονται και αρκετοί από τους αυτοματισμούς της.
"Οι διακοπές δεν είναι ένα διάλειμμα από την υγεία, αλλά η στιγμή κατά την οποία μπορούμε να την εξασκήσουμε", εξηγεί. "Όταν επιβραδύνουμε τους ρυθμούς μας και έχουμε περισσότερο χρόνο για τον εαυτό μας, είναι πιο εύκολο να εισαγάγουμε μικρές αλλαγές που μπορούν να διατηρηθούν ακόμη και μετά την επιστροφή μας".
Διαβάστε Επίσης
Και αυτή είναι μια ιδέα που αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον και στην Ελλάδα.
Το πρόβλημα δεν είναι πάντα ότι δεν ξέρουμε τι πρέπει να κάνουμε
Οι περισσότεροι γνωρίζουμε πάνω-κάτω τις βασικές αρχές ενός πιο υγιεινού τρόπου ζωής. Περισσότερη κίνηση, καλύτερος ύπνος, ισορροπημένη διατροφή, λιγότερο καθισιό και λίγο περισσότερος χρόνος μακριά από τις οθόνες.
Το δύσκολο είναι να τα κάνουμε όλα αυτά μέρος της καθημερινότητάς μας.
Τα πιο πρόσφατα στοιχεία του OECD είναι αρκετά χαρακτηριστικά. Στην Ελλάδα, το 40% των ενηλίκων δεν πραγματοποιεί επαρκή σωματική δραστηριότητα, έναντι 30% κατά μέσο όρο στις χώρες του OECD. Την ίδια στιγμή, το προσδόκιμο ζωής στη χώρα βρίσκεται στα 81,8 χρόνια, πάνω από τον μέσο όρο του οργανισμού.
Το πρόβλημα της έλλειψης κίνησης δεν είναι καινούργιο. Στο Ευρωβαρόμετρο για τον αθλητισμό και τη σωματική δραστηριότητα, η Ελλάδα βρισκόταν ανάμεσα στις χώρες με τα υψηλότερα ποσοστά ανθρώπων που δήλωναν ότι δεν ασκούνται ποτέ, ενώ σε ευρωπαϊκό επίπεδο η έλλειψη χρόνου καταγραφόταν ως το σημαντικότερο εμπόδιο για περισσότερη άσκηση.
Και κάπου εδώ μπαίνουν στην εξίσωση οι διακοπές.
Για λίγες ημέρες δεν υπάρχει το συνηθισμένο πήγαινε-έλα προς τη δουλειά, δεν υπάρχουν απαραίτητα τα ίδια ωράρια και ένα μέρος των καθημερινών υποχρεώσεων εξαφανίζεται. Ο χρόνος που όλη τη χρονιά υποστηρίζουμε ότι δεν έχουμε, ξαφνικά υπάρχει.
Το ερώτημα είναι τι κάνουμε με αυτόν.
Δεν χρειάζεται να μετατρέψεις τις διακοπές σε bootcamp
Το ζητούμενο φυσικά δεν είναι να φτάσεις σε ένα ελληνικό νησί και να μετατρέψεις τις διακοπές σου σε πρόγραμμα στρατιωτικής εκπαίδευσης.
Το αντίθετο.
Σύμφωνα με τον Fatati, οι αλλαγές που μπορούν πραγματικά να διατηρηθούν δεν χρειάζεται να είναι εντυπωσιακές. Η μακροζωία και η καλύτερη υγεία χτίζονται κυρίως μέσα από μικρές συμπεριφορές που επαναλαμβάνονται με συνέπεια.
Ένα καθημερινό περπάτημα. Ένα γεύμα που δεν καταναλώνεται βιαστικά μπροστά σε μια οθόνη. Περισσότερο νερό. Καλύτερος ύπνος. Λίγες ώρες λιγότερες στο smartphone και περισσότερος χρόνος έξω ή μαζί με άλλους ανθρώπους.
Δεν χρειάζεται δηλαδή να επιστρέψεις από τις διακοπές δέκα κιλά ελαφρύτερος ή να έχεις ξαφνικά αποκτήσει τη φυσική κατάσταση επαγγελματία αθλητή.
Αρκεί να έχεις ανακαλύψει μία ή δύο συνήθειες που μπορούν να επιβιώσουν και μετά τον Αύγουστο.
Η Ελλάδα έχει ένα πλεονέκτημα που συχνά ξεχνάμε
Υπάρχει μάλιστα κάτι αρκετά ενδιαφέρον στην ελληνική περίπτωση.
Οι καλοκαιρινές διακοπές προσφέρουν σχεδόν από μόνες τους αρκετές ευκαιρίες για περισσότερη κίνηση. Περπάτημα, κολύμπι, περισσότερες ώρες σε εξωτερικούς χώρους και λιγότερος χρόνος καθισμένος σε ένα γραφείο μπορούν να κάνουν μια ημέρα σημαντικά πιο δραστήρια χωρίς να χρειαστεί ποτέ να χρησιμοποιήσεις τη λέξη "προπόνηση".
Και ακριβώς αυτό μπορεί να είναι το μυστικό.
Γιατί μια συνήθεια είναι πολύ πιθανότερο να διατηρηθεί όταν δεν αντιμετωπίζεται ως τιμωρία.
Το καθημερινό περπάτημα στις διακοπές μπορεί, για παράδειγμα, να γίνει περπάτημα μετά τη δουλειά όταν επιστρέψεις στην Αθήνα ή στη Θεσσαλονίκη. Το να αφήνεις για μία ώρα το κινητό στο δωμάτιο μπορεί να γίνει μια μικρή καθημερινή περίοδος χωρίς οθόνες. Το να κοιμάσαι λίγο νωρίτερα μπορεί να αποδειχθεί ότι δεν ήταν τελικά τόσο δύσκολο όσο πίστευες.
Δεν χρειάζεται να μεταφέρεις αυτούσια τη ζωή των διακοπών στην πόλη.
Αρκεί να πάρεις μαζί σου ένα μικρό κομμάτι της.
Το πραγματικό σουβενίρ του καλοκαιριού
Η συζήτηση γύρω από τη μακροζωία συχνά καταλήγει να περιστρέφεται γύρω από αριθμούς: πόσα χρόνια μπορούμε να ζήσουμε, ποια τρόφιμα θα μας βοηθήσουν να φτάσουμε τα 90 ή ποια άσκηση είναι η ιδανική.
Όμως το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται μόνο στη διάρκεια.
Βρίσκεται και στην ποιότητα των χρόνων που προηγούνται.
Η Ελλάδα έχει προσδόκιμο ζωής υψηλότερο από τον μέσο όρο του OECD, όμως την ίδια στιγμή αντιμετωπίζει προβλήματα που σχετίζονται με τη σωματική αδράνεια και άλλους παράγοντες κινδύνου. Η πρόκληση, επομένως, δεν είναι απλώς να ζούμε περισσότερο, αλλά να διατηρούμε όσο γίνεται περισσότερο την υγεία, την ενέργεια και την αυτονομία μας.
Και ίσως γι' αυτό δεν υπάρχει λόγος να περιμένουμε την 1η Σεπτεμβρίου.
Οι διακοπές μπορούν να είναι κάτι περισσότερο από ένα διάλειμμα από την πραγματική ζωή. Μπορούν να λειτουργήσουν σαν ένα μικρό εργαστήριο, στο οποίο δοκιμάζουμε πώς θα θέλαμε να είναι η καθημερινότητά μας όταν επιστρέψουμε.
Το καλύτερο σουβενίρ του καλοκαιριού, τελικά, μπορεί να μην είναι κάτι που αγοράσαμε.
Μπορεί να είναι μια συνήθεια που αποφασίσαμε να κρατήσουμε.
Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.
