"Είσαι δειλός, ψεύτης και… κλέφτης!"
Ο Μπαζ Όλντριν, ο δεύτερος αστροναύτης στην ιστορία που πάτησε το πόδι του στη Σελήνη, εκείνη τη διάσημη 20ή Ιουλίου του 1969 μετά τον συνάδελφό του Νιλ Άρμστρονγκ, είναι 72 ετών.
Η μέρα που ο Μπαζ Όλντριν έχασε την υπομονή του
Είναι 9 Σεπτεμβρίου 2002 και βρίσκεται στο Luxe Hotel του Μπέβερλι Χιλς για αυτό που πιστεύει ότι θα είναι μια αθώα συνέντευξη για ένα παιδικό πρόγραμμα. Ένα είδος εκδήλωσης στο οποίο συμμετείχε πάντα με ενθουσιασμό, έχοντας βαθιά πίστη στη δύναμη της επιστημονικής επικοινωνίας και στη μαγεία που μπορεί να έχει για τα παιδιά η αφήγηση ενός ανθρώπου που έζησε από πρώτο χέρι ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα της ανθρωπότητας.
Όταν, όμως, φτάνει στο ξενοδοχείο μαζί με την κόρη του, Κρίστα, κάποια πράγματα δεν του κολλάνε.
Δεν υπάρχει κανένα συνεργείο. Ούτε φώτα, ούτε σκηνικό.
Αντί γι' αυτά, εμφανίζεται ξαφνικά ένας από τους μεγαλύτερους πονοκεφάλους του Όλντριν τα προηγούμενα χρόνια: ο Μπαρτ Σίμπρελ, ένας άνθρωπος που οι φίλοι του ίσως θα αποκαλούσαν αντισυμβατικό στοχαστή που αρνείται να ευθυγραμμιστεί με την κυρίαρχη άποψη, αλλά που στην πραγματικότητα είναι ένας από τους πιο ακραίους συνωμοσιολόγους γύρω από την προσελήνωση.
Με την αναπόφευκτη Βίβλο στο χέρι και μια κάμερα να καταγράφει τα πάντα, πλησιάζει τον πρώην αστροναύτη, ο οποίος, με τα αραιά λευκά μαλλιά, το μπλε κοστούμι και την έκπληξη ζωγραφισμένη στο πρόσωπό του, εκείνη τη στιγμή μοιάζει περισσότερο με έναν παππού που συνοδεύει την κόρη του παρά με έναν από τους πιο παρασημοφορημένους εθνικούς ήρωες των ΗΠΑ.
Τα τελευταία λόγια που προλαβαίνει να του πετάξει ο Σίμπρελ είναι εκείνα που διαβάσατε στην αρχή.
Ο Όλντριν είχε υποστεί για χρόνια την παρενόχληση αυτού του ανθρώπου και άλλων σαν εκείνον. Και πλέον είχε φτάσει στα όριά του.
Αυτό που ακολουθεί λίγα δευτερόλεπτα αργότερα είναι μία από εκείνες τις σπάνιες στιγμές αυτοσχέδιας δικαιοσύνης που, τουλάχιστον για μερικούς, έκαναν τον κόσμο στιγμιαία λίγο καλύτερο.
Μπαζ Όλντριν εναντίον συνωμοσιολόγων: Μια μεγάλη ιστορία
Η διάσημη θεωρία συνωμοσίας ότι η προσελήνωση δεν συνέβη ποτέ είναι πλέον γνωστή σχεδόν σε όλους.
Και τα βασικά συστατικά της ιστορίας είναι πάντα πάνω-κάτω τα ίδια.
Ο Στάνλεϊ Κιούμπρικ, ο θρυλικός σκηνοθέτης, είχε ήδη γυρίσει μέχρι το 1969 μερικά από τα σημαντικότερα έργα της καριέρας του, μεταξύ των οποίων και το 2001: A Space Odyssey.
Σύμφωνα με τους υποτιθέμενους "ειδικούς" των θεωριών συνωμοσίας, η NASA, η αμερικανική κυβερνητική υπηρεσία που ήταν υπεύθυνη για το διαστημικό πρόγραμμα των ΗΠΑ, τον προσέλαβε για να σκηνοθετήσει όλες τις εικόνες της προσελήνωσης.
Ο λόγος; Η διαστημική κούρσα ήταν ένας υπερβολικά σημαντικός τεχνολογικός και γεωπολιτικός ανταγωνισμός ώστε οι Ηνωμένες Πολιτείες να διακινδυνεύσουν να φτάσουν δεύτερες μετά τη Σοβιετική Ένωση.
Το 2001: A Space Odyssey συνέβαλε, χωρίς φυσικά να το επιδιώκει, στην εξάπλωση αυτών των θεωριών. Παραδόξως, η ταινία ήταν απλώς υπερβολικά καλή.
Οι σκηνές στο διάστημα και τα διαστρικά ταξίδια ήταν τόσο εντυπωσιακά και πειστικά, ώστε σε αρκετούς ανθρώπους ρίζωσε η ιδέα ότι ο Κιούμπρικ ήταν απολύτως ικανός να αναπαραστήσει με υπερρεαλιστικό τρόπο μια ψεύτικη προσελήνωση.
Σημαντικό ρόλο στην εξάπλωση των θεωριών έπαιξε και ένα βιβλίο του 1976 από τον Μπιλ Κέισινγκ, πρώην αξιωματικό του Πολεμικού Ναυτικού που είχε εργαστεί στη Rocketdyne, την εταιρεία που κατασκεύαζε τους κινητήρες F-1 του πυραύλου Saturn V.
Ο τίτλος του βιβλίου ήταν We Never Went to the Moon: A $30 Billion Scam.
Θεωρείται ένα από τα βιβλία που θεμελίωσαν τη σύγχρονη συνωμοσιολογία γύρω από την προσελήνωση. Ο Κέισινγκ υποστήριζε ότι οι πιθανότητες μιας επιτυχημένης αποστολής στη Σελήνη ήταν ελάχιστες — μόλις 0,0017% — και πως θα ήταν πολύ πιο εύκολο να σκηνοθετηθεί ολόκληρη η επιχείρηση παρά να πραγματοποιηθεί πραγματικά.
Και φυσικά, ποιος άλλος θα μπορούσε να αναλάβει τη σκηνοθεσία εκτός από τον μεγαλύτερο Αμερικανό σκηνοθέτη της εποχής;
Σύμφωνα με τη θεωρία, ο Κιούμπρικ γύρισε τα πάντα μέσα σε ένα μυστικό υπόστεγο της NASA, το οποίο είχε μετατραπεί σε σεληνιακό σκηνικό κάπου στην έρημο της Νεβάδα.
Για τους φίλους του κινηματογράφου υπάρχει ακόμη ένα επεισόδιο στην ίδια ιστορία.
Ως υποτιθέμενη "ανταμοιβή" για την άψογη δουλειά του στην ψεύτικη προσελήνωση, ο σκηνοθέτης φέρεται να πήρε από τη NASA κάποιους ειδικούς φακούς, τους περίφημους Zeiss 50mm f/0.7, προκειμένου να γυρίσει την επόμενη ταινία του, το Barry Lyndon.
Συγκεκριμένα, οι φακοί χρησιμοποιήθηκαν στις διάσημες σκηνές της ταινίας που φωτίζονται σχεδόν αποκλειστικά από κεριά, ένα τεχνικό επίτευγμα που απαιτούσε φακούς με εξαιρετικά μεγάλο διάφραγμα.
Στη δεκαετία που ακολούθησε την προσελήνωση, οι θεωρίες άρνησης άρχισαν να ριζώνουν όλο και περισσότερο στη συλλογική συνείδηση των Αμερικανών.
Το κλίμα δυσπιστίας που προκάλεσε το σκάνδαλο Watergate το 1972, η ταινία Capricorn One του 1978 —η οποία αφηγείται μια πλαστή αποστολή στον Άρη που σκηνοθετεί η κυβέρνηση— και η αυξανόμενη επιρροή της Flat Earth Society συνέβαλαν σε ένα γενικότερο κλίμα καχυποψίας.
Και ο Μπαζ Όλντριν παρακολουθούσε αυτή την εξέλιξη με απογοήτευση και, πολλές φορές, αδυναμία.
Στην άλλη πλευρά, άλλωστε, βρίσκονταν οι ίδιοι οι αστροναύτες. Άνθρωποι που είχαν διακινδυνεύσει τη ζωή τους για να πατήσουν στη Σελήνη και να δημιουργήσουν μία από τις πιο εμβληματικές στιγμές στην ιστορία της ανθρωπότητας.
Θυμάστε;
"Ένα μικρό βήμα για έναν άνθρωπο, ένα τεράστιο άλμα για την ανθρωπότητα".
Ο Νιλ Άρμστρονγκ, απέναντι στις κατηγορίες και στους κάθε είδους αναθεωρητές της ιστορίας, επέλεξε μια στρατηγική σχεδόν απόλυτης σιωπής. Έδωσε ελάχιστες συνεντεύξεις και έκανε σχετικά λίγες δημόσιες εμφανίσεις.
Ο Μπαζ Όλντριν ακολούθησε σχεδόν την αντίθετη διαδρομή.
Έγραψε βιβλία, εμφανίστηκε σε τηλεοπτικές εκπομπές και δεν εγκατέλειψε ποτέ αυτό που θεωρούσε προσωπική του ευθύνη: να μιλά για όσα είχε ζήσει.
Και αρκεί να μπεις για λίγο στη θέση του για να καταλάβεις τη στάση του, το πείσμα του και, γιατί όχι, ακόμη και μια υγιή δόση εγωκεντρισμού.
Γιος στρατιωτικού πιλότου, ο οποίος τον πήρε στην πρώτη του πτήση όταν ήταν μόλις δύο ετών, ο Όλντριν ανέπτυξε από πολύ μικρός ένα τεράστιο πάθος για την αεροπορία. Κατασκεύαζε μοντέλα αεροπλάνων ως παιδί και διέπρεπε στα επιστημονικά μαθήματα στο σχολείο.
Το 1951 αποφοίτησε από τη Στρατιωτική Ακαδημία του West Point με πτυχίο μηχανολόγου μηχανικού.
Από εκεί και πέρα, το ταξίδι προς το διάστημα έμοιαζε σχεδόν θέμα χρόνου.
Πολέμησε στον Πόλεμο της Κορέας ως πιλότος μαχητικού F-86 Sabre και κατέρριψε δύο εχθρικά MiG-15. Αργότερα, το 1963, απέκτησε διδακτορικό στην αστροναυτική από το MIT, με διατριβή με τίτλο Line-of-Sight Guidance Techniques for Manned Orbital Rendezvous.
Και ύστερα ήρθε η 16η Ιουλίου 1969.
Στις 9:32 το πρωί, τοπική ώρα Φλόριντα, από το Kennedy Space Center στο Ακρωτήριο Κανάβεραλ, το Apollo 11 απογειώθηκε για το ιστορικό ταξίδι του.
Στο εσωτερικό του βρίσκονταν ο Όλντριν, ο Άρμστρονγκ και ο πιλότος του σκάφους διοίκησης Μάικλ Κόλινς.
Τέσσερις ημέρες αργότερα, η αποστολή θα έφτανε στη Σελήνη.
Η διαγαλαξιακή γροθιά του Μπαζ
Fast forward στο 2002.
Ο Μπαζ Όλντριν, αμετακίνητος και πεισματάρης, συνέχιζε τη δουλειά του γύρω από την επικοινωνία της επιστήμης χωρίς να κάνει πίσω.
Στις αρχές της νέας χιλιετίας, όμως, η υπομονή του δοκιμαζόταν πλέον από την εξάπλωση του World Wide Web, των μηχανών αναζήτησης και μιας νέας γενιάς πολύ πιο επιθετικών και φανατικών συνωμοσιολόγων.
Σε αυτή την κατηγορία ανήκε ο Μπαρτ Σίμπρελ, ένας άνδρας ύψους περίπου 1,88 μ. και βάρους 110 κιλών, ο οποίος είχε μετατρέψει την αμφισβήτηση των πρωταγωνιστών της προσελήνωσης σε προσωπική αποστολή.
Η μέθοδός του ήταν πάντα σχεδόν ίδια.
Έστηνε περίτεχνες ενέδρες προκειμένου να αιφνιδιάσει το ανυποψίαστο θύμα του και, με τη Βίβλο στο χέρι, απαιτούσε από τους αστροναύτες να ορκιστούν πάνω στο ιερό βιβλίο ότι είχαν πράγματι περπατήσει στη Σελήνη.
Η προσέγγισή του ήταν ενοχλητική, αλαζονική και επαναλαμβανόμενη. Μία αντιπαράθεση δεν του ήταν ποτέ αρκετή. Συνέχιζε να πιέζει, ελπίζοντας ότι κάποια στιγμή το θύμα του θα λύγιζε μπροστά στην κάμερά του.
Ο Μπαζ Όλντριν είχε ήδη συναντήσει τον Σίμπρελ δύο φορές πριν από τις 9 Σεπτεμβρίου 2002.
Εκείνη την ημέρα, όμως, στο ξενοδοχείο του Μπέβερλι Χιλς, η κατάσταση πήρε μια εντελώς απροσδόκητη τροπή.
Η παγίδα της ψεύτικης συνέντευξης είχε οδηγήσει τον Όλντριν στο lobby του ξενοδοχείου. Ο Σίμπρελ εμφανίστηκε πίσω από μια κολόνα και, κρατώντας μπροστά του τη Βίβλο, πλησίασε επιθετικά τον Όλντριν και την κόρη του.
"Εσύ είσαι αυτός που είπε ότι περπάτησε στη Σελήνη ενώ δεν το έκανε!", φώναξε στο πρόσωπο του Μπαζ.
Ο Όλντριν, παρά το ιστορικό που υπήρχε ανάμεσά τους, προσπάθησε αρχικά να παραμείνει ψύχραιμος.
"Θες να απομακρυνθείς από μπροστά μου;"
Ο Σίμπρελ, όμως, δεν σταμάτησε.
"Είσαι δειλός, ψεύτης και… κλέφτης!"
Τριάντα τρία χρόνια μετά την προσελήνωση και έπειτα από τρεις δεκαετίες έξυπνων, ειρωνικών και συχνά κομψών απαντήσεων απέναντι σε κάθε είδους συνωμοσιολόγο, ο Μπαζ Όλντριν είχε πλέον ακούσει αρκετά.
Και παρά τα 72 του χρόνια, εξαπέλυσε μια δυνατή δεξιά γροθιά που βρήκε τον Μπαρτ Σίμπρελ κατευθείαν στο πρόσωπο.
Ο συνωμοσιολόγος, αποσβολωμένος από τη "διαγαλαξιακή" γροθιά του ανθρώπου που λίγα δευτερόλεπτα νωρίτερα προσπαθούσε να στριμώξει, απομακρύνθηκε αμέσως.
Τεχνικό νοκ άουτ στον πρώτο γύρο.
Η αστυνομία εξέτασε το περιστατικό, όμως τελικά δεν απαγγέλθηκαν κατηγορίες στον Όλντριν. Ο ίδιος υποστήριξε ότι αντέδρασε για να προστατεύσει τον εαυτό του και την κόρη του, ενώ το υλικό της κάμερας έδειχνε ολόκληρη την αντιπαράθεση που είχε προηγηθεί.
Ο Μπαζ Όλντριν, από την πλευρά του, δεν επρόκειτο ποτέ να ζητήσει συγγνώμη για μια πράξη που ήταν προορισμένη να γίνει viral.
Το καλύτερο;
Το βίντεο της γροθιάς είχε καταγραφεί από το ίδιο το συνεργείο του Σίμπρελ, το οποίο υποτίθεται ότι περίμενε να αποσπάσει μια "ομολογία" από τον "ψεύτη" αστροναύτη.
Αντί γι' αυτό, κατέγραψε μία από τις πιο διάσημες γροθιές στην ιστορία του internet.
Και κάπως έτσι η ιστορία απέκτησε σχεδόν τέλεια ειρωνική κατάληξη.
Ψάχνατε αποδείξεις σε εικόνες, αγαπητοί συνωμοσιολόγοι;
Ορίστε.
Αυτές τουλάχιστον μοιάζουν αρκετά αληθινές.
Με εκτίμηση, ο Μπαζ.
Post Credits
Μια δημοσκόπηση του 2019 από τις Ipsos/C-SPAN έδειξε ότι το 6% των Αμερικανών εξακολουθούσε να πιστεύει ότι η προσελήνωση ήταν σκηνοθετημένη, ενώ ακόμη ένα 15% δήλωνε ότι "δεν γνωρίζει" αν συνέβη πραγματικά ή όχι.
Δεν είναι σαφές, πάντως, πόσοι από αυτούς θα άλλαζαν γνώμη αν περνούσαν έστω δεκαπέντε λεπτά μόνοι τους σε ένα δωμάτιο με τον Μπαζ Όλντριν.
Με πληροφορίες από το Esquire Italy
Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.
