Πριν από μερικά χρόνια είχε παγιωθεί η αντίληψη ότι όποιος ήθελε να εξασφαλίσει υψηλά εισοδήματα όφειλε να μάθει προγραμματισμό. Ο κώδικας παρουσιαζόταν ως το απόλυτο εισιτήριο επιτυχίας. Η έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης έμοιαζε μάλιστα να ενισχύει αυτή τη λογική: περισσότερα αλγόριθμοι, περισσότερο λογισμικό, περισσότερες ώρες μπροστά σε οθόνες. Ωστόσο, ο Τζένσεν Χουάνγκ, CEO της NVIDIA – μίας από τις πιο ισχυρές εταιρείες στον πλανήτη και βασικό στήριγμα της επανάστασης της AI – διατυπώνει μια άποψη που δεν είναι ούτε βολική ούτε αναμενόμενη για τα επαγγέλματα.
Κατά τον Χουάνγκ, οι πραγματικά εύποροι άνθρωποι του αύριο δεν θα είναι απαραίτητα όσοι γράφουν κώδικα σε γραφεία, αλλά εκείνοι που φορούν κράνη, γάντια και μπότες ασφαλείας και δουλεύουν με εργαλεία. Ηλεκτρολόγοι, υδραυλικοί, ξυλουργοί και άλλοι εξειδικευμένοι τεχνίτες ενδέχεται να αποτελέσουν τη νέα οικονομική ελίτ. Και ο λόγος βρίσκεται σε ένα φαινομενικά αντιφατικό στοιχείο της ίδιας της τεχνητής νοημοσύνης.
Αυτά τα επαγγέλματα φέρνουν χρήμα
Όσο πιο γρήγορα εξελίσσεται η τεχνητή νοημοσύνη, τόσο πιο φανερό γίνεται ότι ο ψηφιακός κόσμος εξαρτάται απόλυτα από τον φυσικό. Τα μοντέλα γλώσσας, το cloud και τα συστήματα αυτοματισμού δεν υπάρχουν αφηρημένα. Φιλοξενούνται σε τεράστια data centers: εγκαταστάσεις που απαιτούν αδιάκοπη παροχή ενέργειας, εξελιγμένα συστήματα ψύξης, πολύπλοκες καλωδιώσεις και υποδομές υψηλής ακρίβειας.
Εδώ ακριβώς εστιάζει ο Χουάνγκ. Για να δημιουργηθεί και να λειτουργήσει αυτή η παγκόσμια υποδομή, χρειάζονται εκατοντάδες χιλιάδες άρτια εκπαιδευμένοι τεχνίτες με πρακτικές δεξιότητες. "Θα χρειαστούμε τεράστιους αριθμούς ηλεκτρολόγων, υδραυλικών και ξυλουργών για να χτίσουμε όλα αυτά τα εργοστάσια", έχει επισημάνει επανειλημμένα σε δημόσιες τοποθετήσεις του.
Η AI μπορεί να αναλύει δεδομένα, να αυτοματοποιεί διαδικασίες και να συντάσσει κείμενα, όμως δεν είναι σε θέση –ούτε σήμερα ούτε στο άμεσο μέλλον– να αντικαταστήσει την τεχνογνωσία που απαιτείται για σύνθετες ηλεκτρικές εγκαταστάσεις, βιομηχανικές λύσεις ψύξης ή κτίρια που πρέπει να λειτουργούν αδιάλειπτα, χωρίς κανένα περιθώριο αστοχίας.
Η νέα έννοια της αξίας
Για δεκαετίες, τα τεχνικά επαγγέλματα αντιμετωπίζονταν ως δεύτερη επιλογή. Σαν λύση ανάγκης για όσους δεν ακολούθησαν ακαδημαϊκή πορεία. Το αποτέλεσμα αυτής της νοοτροπίας είναι σήμερα ξεκάθαρο: υπερπληθώρα πτυχιούχων που διεκδικούν θέσεις γραφείου και ταυτόχρονα σοβαρή έλλειψη ειδικευμένων τεχνικών.
Ο Χουάνγκ το λέει χωρίς περιστροφές: υπάρχει τεράστια απόσταση ανάμεσα στον αριθμό των αποφοίτων πανεπιστημίων και τη ζήτηση για ανθρώπους με πρακτικές, τεχνικές δεξιότητες. Και αυτή η ανισορροπία δημιουργεί όχι μόνο θέσεις εργασίας, αλλά και ισχυρή διαπραγματευτική θέση για όσους κατέχουν αυτές τις γνώσεις. Όταν λίγοι ξέρουν να κάνουν κάτι απολύτως απαραίτητο, η αξία τους ανεβαίνει κατακόρυφα.
Στην πράξη αυτό σημαίνει υψηλότερους μισθούς, περισσότερα έργα και τη δυνατότητα να εξελιχθεί κανείς σε επιχειρηματία, ιδρύοντας εταιρείες εγκατάστασης, συντήρησης ή τεχνικής υποστήριξης.
Δεν είναι μόνο ο Χουάνγκ
Η συγκεκριμένη άποψη δεν εκφράζεται μόνο από τον CEO της NVIDIA. Ο Λάρι Φινκ, επικεφαλής της BlackRock, έχει προειδοποιήσει ότι δεν υπάρχουν αρκετοί ηλεκτρολόγοι για να καλύψουν τις ανάγκες των data centers τεχνητής νοημοσύνης που σχεδιάζονται. Παράλληλα, ο CEO της Ford, Τζιμ Φάρλεϊ, έχει αναδείξει τη σοβαρή έλλειψη εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού μπροστά στα σχέδια επαναφοράς της βιομηχανικής παραγωγής.
Το μήνυμα είναι κοινό: η οικονομία του αύριο δεν μπορεί να στηριχθεί μόνο στη γνώση του software. Χρειάζεται εξίσου ανθρώπους που ξέρουν να δουλεύουν με υλικά, μηχανές και υποδομές.
Οι θέσεις που πιέζονται
Την ίδια ώρα, η τεχνητή νοημοσύνη διεισδύει όλο και περισσότερο σε διοικητικές και γραφειακές εργασίες, κυρίως σε ρόλους με επαναλαμβανόμενο χαρακτήρα. Θέσεις εισαγωγικού επιπέδου σε συμβουλευτικές εταιρείες, διοίκηση, εξυπηρέτηση πελατών, βασική ανάλυση δεδομένων ή λογιστική υποστήριξη βλέπουν ήδη τη ζήτηση να μειώνεται.
Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Εργασίας, περίπου το 25% των θέσεων εργασίας παγκοσμίως είναι δυνητικά εκτεθειμένο στη γενετική AI. Η Microsoft έχει επίσης προειδοποιήσει ότι επαγγέλματα όπως τηλεφωνικά κέντρα, customer service, ταξιδιωτικοί πράκτορες και διοικητικοί βοηθοί συγκαταλέγονται στα πιο ευάλωτα.
Αυτό δεν σημαίνει άμεση εξαφάνιση, αλλά σταδιακή απώλεια αξίας και σταθερότητας, αν δεν υπάρξει προσαρμογή. Σπουδές όπως η Διοίκηση Επιχειρήσεων, για παράδειγμα, δεν αποτελούν πλέον ασφαλή επιλογή αν δεν συνδυαστούν με δεξιότητες που δύσκολα αυτοματοποιούνται.
Τι να επιλέξεις αν ο στόχος είναι το υψηλό εισόδημα
Η απάντηση του Χουάνγκ είναι σαφής: τεχνικές, εξειδικευμένες και πιστοποιημένες καριέρες. Βιομηχανική ηλεκτρολογία, ενεργειακά συστήματα, κλιματισμός, προηγμένες υδραυλικές εγκαταστάσεις, δομική ξυλουργική, συντήρηση κρίσιμων υποδομών. Όχι ως προσωρινές λύσεις, αλλά ως ολοκληρωμένες επαγγελματικές πορείες.
Πρόκειται για επαγγέλματα που προσφέρουν αυτονομία, δυνατότητα ανάπτυξης προσωπικών επιχειρήσεων, διεθνείς προοπτικές και –το σημαντικότερο– αντοχή σε έναν κόσμο που αυτοματοποιείται με ταχύτητα.
Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.