Το Παγκόσμιο Κύπελλο και το Euro έχουν χαρίσει στο ποδόσφαιρο μερικές από τις πιο αξέχαστες εικόνες του. Το "Γκολ του Αιώνα" του Maradona στο Μεξικό το 1986. Το σουτ του Iniesta στη Νότια Αφρική, που έραψε το πρώτο αστέρι στη φανέλα της Ισπανίας. Κάθε μεγάλη διοργάνωση, όμως, έχει δύο όψεις. Από τη μία, υπάρχει η ομάδα που γράφει ιστορία. Από την άλλη, εκείνη που μένει πίσω με το βάρος της ήττας. Για την Αγγλία, ένα από τα πιο βαθιά ποδοσφαιρικά τραύματα ήρθε στο Euro 1996, μέσα στο ίδιο της το σπίτι. Στον ημιτελικό με τη Γερμανία, το ματς οδηγήθηκε στα πέναλτι. Ο Gareth Southgate, τότε αμυντικός της εθνικής, πήρε την ευθύνη να εκτελέσει. Αστόχησε. Η Αγγλία αποκλείστηκε.
Από εκεί ξεκινά το Dear England, η σειρά που βασίζεται στο επιτυχημένο θεατρικό έργο του James Graham και επιστρέφει σε εκείνη την ιστορία δύο δεκαετίες αργότερα. Τα τέσσερα επεισόδιά της κάνουν πρεμιέρα στις 5 Ιουνίου στο Movistar Plus+ και λειτουργούν σαν ιδανικό pre-game για όσους περιμένουν ήδη το Μουντιάλ του 2026. Η σειρά συναντά την εθνική Αγγλίας σε μια περίοδο όπου η απόσταση από τη διεθνή δόξα μοιάζει μεγαλύτερη από ποτέ. Οι αποτυχίες έχουν συσσωρευτεί, η πίεση έχει γίνει ασήκωτη και ο τελευταίος μεγάλος τίτλος παραμένει το Μουντιάλ του 1966. Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Southgate επιστρέφει στο προσκήνιο και, σχεδόν απρόσμενα, αναλαμβάνει τον πάγκο της ομάδας, κυρίως επειδή οι πραγματικά πειστικές εναλλακτικές δεν είναι πολλές.
Γιατί πρέπει να δεις το Dear England πριν το Μουντιάλ 2026
Η ιστορία της σειράς δεν περιορίζεται στο τι συμβαίνει μέσα στις τέσσερις γραμμές του γηπέδου. Αντίθετα, παρουσιάζει τον Southgate μπροστά σε μια πολύ πιο σύνθετη αποστολή: να ξαναφτιάξει από την αρχή την ψυχολογία και την ταυτότητα μιας εθνικής ομάδας που κουβαλάει δεκαετίες απογοήτευσης. Δεν μπαίνει στα αποδυτήρια ως αυταρχικός ηγέτης ούτε προσπαθεί να εμπνεύσει με εύκολες ατάκες τύπου Ted Lasso. Επιλέγει κάτι πολύ πιο δύσκολο, ειδικά για τον χώρο του επαγγελματικού αθλητισμού: ζητά από τους παίκτες να κοιτάξουν μέσα τους. Να μιλήσουν για τους φόβους τους. Να αναμετρηθούν με παλιά τραύματα. Να αλλάξουν τον τρόπο που σκέφτονται, που επικοινωνούν, που συνυπάρχουν ως ομάδα. Έτσι, το Dear England γίνεται κάτι περισσότερο από μια ποδοσφαιρική σειρά. Είναι μια ιστορία για την ηγεσία, την ευαλωτότητα, το συλλογικό βάρος και την πιθανότητα λύτρωσης.
Ο Joseph Fiennes, γνωστός από το Shakespeare in Love και από τον ρόλο του Commander Fred Waterford στο The Handmaid’s Tale, φορά το χαρακτηριστικό γιλέκο του Southgate και αναλαμβάνει να αποδώσει έναν άνθρωπο χαμηλών τόνων, αλλά μεγάλης εσωτερικής αποφασιστικότητας. Δίπλα του, η Jodie Whittaker υποδύεται την Pippa Grange, την ψυχολόγο που μπήκε στο τεχνικό επιτελείο και βοήθησε τους παίκτες να δουλέψουν πάνω στα ψυχικά εμπόδια που τους κρατούσαν πίσω — από την ατομική πίεση μέχρι το συλλογικό άγχος των πέναλτι. Τον Harry Kane, αρχηγό και κεντρική μορφή εκείνης της Αγγλίας, υποδύεται ο Will Antenbring.
Η πραγματική ιστορία πίσω από το Dear England
"Ο Gareth είναι ένας άνθρωπος που βίωσε μια μεγάλη κρίση το 1996 και κατάφερε να χρησιμοποιήσει εκείνη τη στιγμή για να αντιμετωπίσει τα ψυχολογικά ζητήματα που υπήρχαν μέσα στην εθνική Αγγλίας", έχει πει ο Fiennes για τον Southgate. "Έχει επίσης ενδιαφέρον ότι, την περίοδο που εκείνος βρισκόταν στον πάγκο, στο Ηνωμένο Βασίλειο άλλαζαν διαρκώς πρωθυπουργοί. Η πολιτική σκηνή έμοιαζε χαοτική, ενώ ο Gareth παρέμενε σταθερός, προσφέροντας στους νεότερους παίκτες ένα είδος ηγεσίας που είχαν ανάγκη".
Η πορεία του προς τη θέση του ομοσπονδιακού τεχνικού, πάντως, μόνο προδιαγεγραμμένη δεν ήταν. Ο πρώην προπονητής των Crystal Palace, Aston Villa και Middlesbrough ανέλαβε την εθνική Αγγλίας μετά την απομάκρυνση του Sam Allardyce, ο οποίος έμεινε στον πάγκο μόλις για έναν αγώνα πριν φύγει εξαιτίας σκανδάλου. Ο Southgate ξεκίνησε ως υπηρεσιακή λύση. Δεν μπήκε στη δουλειά ως ο μεγάλος σωτήρας. Κι όμως, παρότι δεν κατέκτησε ποτέ τρόπαιο, οδήγησε την ομάδα στην πιο σταθερή και επιτυχημένη περίοδό της εδώ και πολλές δεκαετίες.
Στο Dear England εμφανίζονται και οι ποδοσφαιριστές της εθνικής ομάδας
Ο Southgate κατάλαβε γρήγορα πως, αν ήθελε να αλλάξει την πορεία της Αγγλίας, δεν αρκούσαν νέες τακτικές ή καλύτερη φυσική κατάσταση. Έπρεπε να αλλάξει η νοοτροπία. Να αντιμετωπιστούν οι αποτυχίες του παρελθόντος όχι σαν κατάρες, αλλά σαν κομμάτια μιας ιστορίας που μπορούσε να ξαναγραφτεί. Γι’ αυτό έφερε ψυχολόγο στην ομάδα, ενθάρρυνε τους παίκτες να κρατούν ημερολόγιο και άνοιξε συζητήσεις για τον φόβο, την πίεση και την προσδοκία. Για εκείνον, το πρόβλημα της εθνικής Αγγλίας δεν ήταν μόνο αγωνιστικό. Ήταν σχεδόν εθνικό. Μια χώρα που απαιτούσε τα πάντα από την ομάδα της, αλλά συχνά την τιμωρούσε όταν δεν τα κατάφερνε. Ο Southgate το είχε ζήσει από πρώτο χέρι. Και γι’ αυτό προσπάθησε να αντικαταστήσει τον φόβο της αποτυχίας με κάτι πιο παραγωγικό: ελπίδα, εμπιστοσύνη και θετική ταυτότητα.
Δεν τελειώνουν όλες οι ιστορίες με τρόπαιο
Όποιος παρακολουθεί ποδόσφαιρο ξέρει ότι, σε μεγάλο βαθμό, το πείραμα πέτυχε. Ο Southgate άλλαξε την εθνική Αγγλίας, αλλά και τη σχέση των Άγγλων φιλάθλων με αυτήν. Μέσα σε δύο χρόνια από την ανάληψη της τεχνικής ηγεσίας, την οδήγησε στα ημιτελικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2018. Στη συνέχεια, έφτασε σε δύο τελικούς Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος. Τον τελευταίο, το 2024, τον έχασε από την Ισπανία, με το γκολ του Mikel Oyarzabal να γράφει τον επίλογο. Οπότε, όποιος περιμένει από το Dear England ένα φινάλε απόλυτης δικαίωσης, με τρόπαιο, κομφετί και εθνική αποθέωση, μάλλον θα πρέπει να προετοιμαστεί για κάτι πιο γλυκόπικρο.
Δύο ημέρες μετά την ήττα στον τελικό του Euro 2024, ο Southgate ανακοίνωσε την παραίτησή του. "Ως περήφανος Άγγλος, ήταν η τιμή της ζωής μου να παίξω για την Αγγλία και να προπονήσω την Αγγλία. Σήμαινε τα πάντα για μένα και έδωσα τα πάντα", δήλωσε τότε. "Είχα το προνόμιο να καθοδηγήσω μια σπουδαία ομάδα παικτών σε 102 αγώνες. Καθένας από αυτούς φόρεσε με υπερηφάνεια τα τρία λιοντάρια στη φανέλα και έκανε τη χώρα του περήφανη με πολλούς τρόπους".
Ήταν το τέλος μιας εποχής χωρίς το μεγάλο τρόπαιο που τόσο πολύ κυνηγούσε η Αγγλία. Αλλά όχι χωρίς σημασία. Ο Southgate, όπως φαίνεται και μέσα από τη σειρά, προσπάθησε να κάνει κάτι πολύ πιο δύσκολο από το να αλλάξει απλώς μια ενδεκάδα. Προσπάθησε να αλλάξει μια κουλτούρα. Και αυτό θυμίζει κάτι που στο ποδόσφαιρο ξεχνιέται εύκολα: το θάρρος, η προσωπικότητα και η σωστή πρόθεση δεν εγγυώνται πάντα τη νίκη.
Η πραγματικότητα του σύγχρονου ποδοσφαίρου είναι συχνά λιγότερο ρομαντική απ’ όσο θα θέλαμε. Οι αγώνες κρίνονται από λεπτομέρειες, τακτικές αποφάσεις, αμέτρητες ώρες προπόνησης και, κάποιες φορές, από την τύχη. Μια μπάλα μπορεί να πάει μέσα. Μπορεί και όχι. Η Αγγλία ίσως καταφέρει να σηκώσει το Παγκόσμιο Κύπελλο 60 χρόνια μετά, στις 17 Ιουλίου στη Νέα Υόρκη, πλέον με έναν πιο προβεβλημένο Γερμανό προπονητή και με διαφορετική αγωνιστική φιλοσοφία. Όμως η ήσυχη επανάσταση που προηγήθηκε θα ανήκει πάντα στον Gareth Southgate. Στον άνθρωπο που προσπάθησε να αποδείξει ότι, για να μάθεις να κερδίζεις, πρέπει πρώτα να πάψεις να φοβάσαι τόσο πολύ την ήττα.
Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.