Πριν αρχίσει η σεζόν, η Μπαρτσελόνα είχε ένα πρόβλημα που στο χαρτί έμοιαζε προφανές. Είχε Λαμίν Γιαμάλ, Πέδρι, Ντάνι Όλμο, Φερμίν Λόπεθ, είχε προσθέσει τον Άντονι Γκόρντον, είχε ταχύτητα, δημιουργία και παίκτες που μπορούν να παίξουν ανάμεσα στις γραμμές. Αυτό που δεν είχε ήταν εκείνος που, θεωρητικά τουλάχιστον, θα έπρεπε να τελειώνει όλη αυτή τη δουλειά.
Ο Ρόμπερτ Λεβαντόφσκι είχε αποχωρήσει μετά από τέσσερα χρόνια και 120 γκολ, ο Φεράν Τόρες είχε πάει στην Παρί Σεν Ζερμέν και ο Χουλιάν Άλβαρες, ο παίκτης που θα έλυνε σχεδόν ιδανικά το πρόβλημα, παρέμεινε στην Ατλέτικο Μαδρίτης.
Γιατί η Μπαρτσελόνα δεν χρειάζεται κλασικό "9άρι"
Η εύκολη αντίδραση θα ήταν να βρεθεί κάποιος άλλος φορ. Ένας λίγο χειρότερος Άλβαρες, επειδή απλώς υπήρχε ένα κενό στο ρόστερ και κάποιος έπρεπε να το γεμίσει.
Ο Χάνσι Φλικ προτίμησε κάτι πιο ενδιαφέρον. Αντί να αναρωτηθεί ποιος θα γίνει ο νέος Λεβαντόφσκι, κοίταξε τον Ραφίνια και ουσιαστικά αποφάσισε ότι δεν υπήρχε λόγος να υπάρχει νέος Λεβαντόφσκι.
Και μέχρι στιγμής, έχει δίκιο.
Ο Ραφίνια δεν έγινε ξαφνικά σέντερ φορ
Αν κοιτάξεις μόνο την αρχική διάταξη, μπορείς εύκολα να πεις ότι ο Ραφίνια παίζει πλέον στην κορυφή. Σωστό, αλλά όχι ιδιαίτερα χρήσιμο.
Γιατί μέσα στο παιχνίδι δεν συμπεριφέρεται σχεδόν ποτέ σαν παραδοσιακό "9".
Δεν περιμένει ανάμεσα στα δύο στόπερ, δεν ζητά συνεχώς μπάλα με πλάτη και δεν υπάρχει για να αποτελεί σταθερό σημείο αναφοράς. Αντίθετα, κάνει ακριβώς αυτό που έκανε πάντα καλά ως εξτρέμ, απλώς τώρα το κάνει από διαφορετική αφετηρία.
Διαβάστε Επίσης
Βγαίνει από τη ζώνη του φορ, κατεβαίνει προς την μπάλα, εμφανίζεται στο αριστερό half-space, αλλάζει θέση με τους παίκτες πίσω του και μετά επιτίθεται ξανά στην περιοχή. Το σημαντικό δεν είναι πού ξεκινά τη φάση. Είναι πού βρίσκεται όταν αυτή τελειώνει.
Και εδώ βρίσκεται όλη η ουσία.
Ο Ραφίνια μπορεί να αφήσει τη θέση του χωρίς η Μπαρτσελόνα να αδειάσει την περιοχή, επειδή γύρω του υπάρχουν αρκετοί παίκτες που καταλαβαίνουν πότε πρέπει να την καταλάβουν. Ο Γιαμάλ μπορεί να έρθει μέσα, ο Φερμίν μπορεί να επιτεθεί κάθετα, ο Γκόρντον μπορεί να χτυπήσει την πλάτη της άμυνας και ο ίδιος ο Ραφίνια μπορεί να επιστρέψει στη φάση από σημείο όπου το στόπερ έχει ήδη χάσει την επαφή μαζί του.
Αυτό είναι πολύ πιο δύσκολο να αντιμετωπίσεις από έναν φορ που ξέρεις ότι θα βρίσκεται μόνιμα μπροστά σου.
Με τα δύο γκολ απέναντι στη Φέγενορντ στην πρεμιέρα του Champions League, ο Βραζιλιάνος έφτασε τα οκτώ γκολ στα πρώτα πέντε παιχνίδια. Το εντυπωσιακό, όμως, δεν είναι μόνο ότι σκοράρει. Είναι πόσα διαφορετικά πράγματα κάνει πριν φτάσει στη θέση από την οποία θα σκοράρει.
Η Μπαρτσελόνα δεν παίζει χωρίς φορ, παίζει χωρίς σταθερό φορ
Αυτή είναι μια αρκετά σημαντική διαφορά.
Όταν λέμε ότι μια ομάδα παίζει "χωρίς 9άρι", δημιουργείται εύκολα η εικόνα ενός false nine που εγκαταλείπει την περιοχή και αφήνει τα πάντα στους εξτρέμ. Αυτό που κάνει η Μπαρτσελόνα του Φλικ είναι πιο ρευστό.
Η θέση υπάρχει. Απλώς δεν ανήκει συνέχεια στον ίδιο άνθρωπο.
Σε μια επίθεση μπορεί να βρίσκεται εκεί ο Ραφίνια. Στην επόμενη να επιτεθεί στον χώρο ο Φερμίν. Ο Γιαμάλ μπορεί να ξεκινήσει έξω και να καταλήξει σχεδόν δεύτερος επιθετικός, ενώ ο Γκόρντον έχει την ταχύτητα για να κάνει την κίνηση από την αδύνατη πλευρά όταν η άμυνα έχει ήδη μετακινηθεί προς την μπάλα.
Αυτό δημιουργεί ένα πρόβλημα στους στόπερ που δεν φαίνεται σε κανέναν πίνακα στατιστικών.
Ποιον ακριβώς μαρκάρεις;
Αν ακολουθήσεις τον Ραφίνια όταν κατεβαίνει χαμηλά, ανοίγεις χώρο πίσω σου. Αν μείνεις στη θέση σου, μπορεί να πάρει μπάλα ελεύθερος ανάμεσα στις γραμμές και να γυρίσει. Αν η άμυνα συγκλίνει πάνω στον Γιαμάλ, κάποιος επιτίθεται στην απέναντι πλευρά. Κι αν οι γραμμές υποχωρήσουν για να προστατέψουν την πλάτη τους, τότε ο Πέδρι και οι υπόλοιποι έχουν τον χρόνο που θέλουν μπροστά από την περιοχή.
Δεν είναι κάποια επαναστατική εφεύρεση του ποδοσφαίρου. Είναι όμως πολύ σωστή χρήση του υλικού που έχει ο Φλικ.
Και αυτό είναι συνήθως η δουλειά του καλού προπονητή.
Τα 22 γκολ δεν προέκυψαν επειδή όλοι ξαφνικά έγιναν killers
Η Μπαρτσελόνα έχει ξεκινήσει με 22 γκολ στα πρώτα πέντε επίσημα παιχνίδια και έχει βάλει πέντε στα τέσσερα από αυτά. Ο Ραφίνια έχει οκτώ, ο Γιαμάλ πέντε, ο Φερμίν τέσσερα, ο Αντεγέμι δύο, ενώ έχουν σκοράρει επίσης ο Πέδρι και ο Γκάμπριελ Ζεσούς.
Το εύκολο συμπέρασμα είναι ότι βρίσκεται σε τρομερή φόρμα όλη η επίθεση.
Το λίγο πιο σοβαρό είναι ότι η κατανομή των γκολ αποκαλύπτει τον τρόπο με τον οποίο είναι χτισμένο το σύστημα.
Η Μπαρτσελόνα δεν χρειάζεται έναν ποδοσφαιριστή να πάρει πάνω του τα 35 γκολ του Λεβαντόφσκι, αρκεί να δημιουργεί αρκετές καταστάσεις στις οποίες τέσσερις ή πέντε διαφορετικοί παίκτες μπορούν να φτάσουν σε θέση εκτέλεσης.
Και ο Φλικ έχει ακριβώς το υλικό για να το κάνει.
Ο Άντονι Γκόρντον δεν ήρθε απλώς για να δώσει άλλη μία επιλογή στο ένα εναντίον ενός. Είναι παίκτης που επιτίθεται στον χώρο χωρίς την μπάλα και μπορεί να κρατήσει πλάτος μέχρι τη στιγμή που πρέπει να μπει στην περιοχή. Ο Καρίμ Αντεγέμι φέρνει αντίστοιχη απειλή με διαφορετικό τρόπο, ενώ ακόμη και ο Γκάμπριελ Ζεσούς είναι επιθετικός που αισθάνεται άνετα όταν πρέπει να αφήσει την περιοχή, να συνδυαστεί και να ανοίξει χώρο για άλλους.
Ουσιαστικά ο Φλικ έχει γεμίσει την επίθεση με παίκτες που μπορούν να βρίσκονται στην κορυφή χωρίς να χρειάζεται να ζουν εκεί.
Και αυτό αλλάζει τα πάντα.
Το pressing είναι ένας από τους λόγους που ο Ραφίνια βγάζει τόσο νόημα εκεί
Υπάρχει και η άλλη πλευρά, που συχνά χάνεται επειδή τα οκτώ γκολ τραβούν περισσότερο την προσοχή.
Η πρώτη δουλειά του φορ στον Φλικ δεν αρχίζει όταν η Μπαρτσελόνα έχει την μπάλα. Αρχίζει όταν την έχει ο αντίπαλος.
Ο κεντρικός επιθετικός πρέπει να καθορίσει την κατεύθυνση της πίεσης. Να κλείσει μια γραμμή πάσας προς τον χαφ, να αναγκάσει τον στόπερ να παίξει προς συγκεκριμένη πλευρά και να δώσει το trigger για να ανεβούν οι υπόλοιποι.
Εδώ ο Ραφίνια έχει ένα πλεονέκτημα απέναντι σε έναν κλασικό φορ. Έχει περάσει χρόνια πιέζοντας από τα άκρα, είναι συνηθισμένος να καλύπτει μέτρα και δεν αντιμετωπίζει το pressing σαν αγγαρεία που πρέπει να κάνει μέχρι να ξαναπάρει η ομάδα την μπάλα.
Η ενέργειά του είναι μέρος της θέσης του.
Και όταν η Μπαρτσελόνα κερδίσει κατοχή ψηλά, τότε εμφανίζεται το δεύτερο όφελος. Ο Ραφίνια δεν χρειάζεται να κάνει μεγάλη μετακίνηση για να γίνει επικίνδυνος. Βρίσκεται ήδη σε κεντρικό χώρο, με την αντίπαλη άμυνα ανοιχτή και τους Γιαμάλ, Φερμίν ή Γκόρντον να κινούνται γύρω του.
Για μια ομάδα που θέλει να επιτίθεται γρήγορα μετά από ανάκτηση ψηλά, αυτό είναι σχεδόν ιδανικό.
Στην πραγματικότητα, ο Ραφίνια προετοιμαζόταν χρόνια για αυτό χωρίς να το ξέρει
Υπάρχει κάτι αρκετά ωραίο στην πορεία του Ραφίνια στην Μπαρτσελόνα.
Όταν έφτασε από τη Λιντς το 2022, θεωρητικά είχε αγοράσει μια θέση στη δεξιά πλευρά. Μόνο που εκεί υπήρχε ο Ουσμάν Ντεμπελέ. Ο Ντεμπελέ έφυγε και, πριν ο Ραφίνια προλάβει καλά καλά να θεωρήσει τη θέση δική του, εμφανίστηκε ο Λαμίν Γιαμάλ.
Κανονικά κάπου εκεί αρχίζει η συζήτηση για το αν "χωράει".
Ο Ραφίνια έκανε κάτι πιο χρήσιμο. Προσαρμόστηκε.
Πήγε αριστερά, βελτίωσε τις κινήσεις του χωρίς την μπάλα, έμαθε να επιτίθεται περισσότερο στον χώρο παρά να ζητά πάντα κατοχή στα πόδια και έγινε ένας από τους βασικούς μηχανισμούς της επίθεσης του Φλικ. Τη σεζόν 2024-25 έφτασε τα 34 γκολ σε 57 παιχνίδια και λίγους μήνες αργότερα τερμάτισε πέμπτος στη Χρυσή Μπάλα.
Τώρα μετακινείται ξανά.
Το ενδιαφέρον είναι ότι δεν μοιάζει σαν εξτρέμ που προσπαθεί να μάθει να παίζει φορ. Μοιάζει περισσότερο σαν ένας ποδοσφαιριστής που όλα όσα αναγκάστηκε να μάθει στις προηγούμενες θέσεις του τον προετοίμασαν για αυτή.
Η ικανότητα να παίζει ανάμεσα στις γραμμές ήρθε από τα χρόνια στα άκρα. Η κίνηση στην πλάτη της άμυνας βελτιώθηκε όταν μεταφέρθηκε αριστερά. Η ένταση στο pressing υπήρχε πάντα. Και η προηγούμενη σεζόν απέδειξε ότι πλέον μπορεί να τελειώσει φάσεις σε όγκο που κάποτε δεν περιμέναμε από εκείνον.
Δεν μεταμορφώθηκε ξαφνικά.
Απλώς μαζεύτηκαν όλα στο ίδιο σημείο.
Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν θα συνεχίσει να βάζει δύο γκολ κάθε εβδομάδα
Οκτώ γκολ σε πέντε παιχνίδια δεν είναι βιώσιμος ρυθμός για σχεδόν κανέναν ποδοσφαιριστή και θα ήταν λίγο αφελές να χτίσουμε ολόκληρη θεωρία πάνω σε πέντε αγωνιστικές.
Το ενδιαφέρον τεστ θα έρθει όταν οι αντίπαλοι προσαρμοστούν.
Τι θα γίνει όταν ένα χαμηλό block αρνηθεί στον Ραφίνια τον χώρο πίσω από την τελευταία γραμμή; Όταν οι στόπερ αποφασίσουν ότι δεν θα τον ακολουθούν στις χαμηλές υποδοχές; Όταν μια ομάδα καταφέρει να παίξει μέσα από το πρώτο pressing της Μπαρτσελόνα και υποχρεώσει τους Καταλανούς να αμυνθούν χαμηλότερα για μεγαλύτερα διαστήματα;
Εκεί θα φανεί αν αυτό μπορεί να είναι λύση ολόκληρης σεζόν ή αν κάποια στιγμή ο Φλικ θα θελήσει ξανά έναν καθαρό φορ που να μπορεί να στερεώσει τα στόπερ, να παίξει με πλάτη και να δώσει άλλη λύση απέναντι σε κλειστές άμυνες.
Γιατί ο κλασικός σέντερ φορ δεν πέθανε. Και όποιος βιάζεται να το ανακοινώσει συνήθως αναγκάζεται λίγους μήνες αργότερα να εξηγήσει γιατί η ομάδα του ψάχνει έναν.
Αλλά αυτό δεν είναι το θέμα αυτή τη στιγμή.
Το θέμα είναι ότι η Μπαρτσελόνα δεν απέτυχε να αποκτήσει τον Χουλιάν Άλβαρες και μετά αποφάσισε απλώς να βάλει τον Ραφίνια μπροστά.
Ο Φλικ έκανε κάτι πολύ πιο λογικό.
Κοίταξε τι μπορούσε να κάνει ο Άλβαρες που πραγματικά είχε ανάγκη η ομάδα του: πίεση, κίνηση, επιθέσεις στον χώρο, σύνδεση με τους μεσοεπιθετικούς, παρουσία στην περιοχή χωρίς να μένει κολλημένος μέσα σε αυτή.
Και μετά κοίταξε το δικό του ρόστερ.
Η απάντηση ήταν ήδη εκεί.
Ο Φλικ άλλαξε την ερώτηση
Το καλοκαίρι η ερώτηση στη Βαρκελώνη ήταν ποιος θα αντικαταστήσει τον Λεβαντόφσκι.
Ήταν λογική ερώτηση. Ήταν όμως και λίγο τεμπέλικη.
Γιατί υποθέτει ότι όταν χάνεις έναν συγκεκριμένο τύπο ποδοσφαιριστή πρέπει υποχρεωτικά να βρεις μια καινούργια εκδοχή του.
Ο Φλικ δεν το έκανε.
Αντί να ψάξει ποιος μπορεί να βάλει τα γκολ του Λεβαντόφσκι, προσπάθησε να δημιουργήσει μια επίθεση στην οποία τα γκολ του Λεβαντόφσκι δεν χρειάζεται να ανήκουν σε έναν άνθρωπο.
Ο Ραφίνια είναι αυτή τη στιγμή το κεντρικό πρόσωπο αυτής της ιδέας, αλλά όχι επειδή μεταμορφώθηκε σε "9άρι". Το ακριβώς αντίθετο.
Είναι τόσο αποτελεσματικός εκεί επειδή δεν παίζει σαν ένα.
Κι αν η Μπαρτσελόνα συνεχίσει να γεμίζει την περιοχή με τέσσερις παίκτες, να επιτίθεται με διαφορετικό άνθρωπο κάθε φορά και να κερδίζει την μπάλα αρκετά ψηλά ώστε ο αντίπαλος να μην προλαβαίνει να καταλάβει ποιον πρέπει να μαρκάρει, ίσως η αποτυχία της να πάρει τον Χουλιάν Άλβαρες να αποδειχθεί τελικά χρήσιμη.
Την ανάγκασε να λύσει ένα πρόβλημα αντί απλώς να αγοράσει τη λύση.
Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.
