Στις 27 Σεπτεμβρίου 2026, η Εθνική Ελλάδας έφευγε από το Άουγκσμπουργκ έχοντας πετύχει μία από τις σημαντικότερες εκτός έδρας νίκες της σύγχρονης ιστορίας της. Το 1-0 απέναντι στη Γερμανία του Γιούργκεν Κλοπ, με σκόρερ τον Δημήτρη Κουρμπέλη, δεν ήταν απλώς τρεις βαθμοί σε έναν απαιτητικό όμιλο του Nations League. Ήταν μια ακόμη ένδειξη ότι η συγκεκριμένη γενιά Ελλήνων ποδοσφαιριστών μπορεί να ανταγωνιστεί ομάδες με μεγαλύτερη ποιότητα και περισσότερες παραστάσεις από το υψηλότερο επίπεδο. Λιγότερο από δύο μήνες αργότερα, όμως, η ίδια ομάδα δεχόταν επτά γκολ από την Ολλανδία σε μια βραδιά που ανέδειξε σχεδόν όλες τις αδυναμίες της. Και τρεις ημέρες μετά, στις 16 Νοεμβρίου, επέστρεφε στις νίκες απέναντι στη Σερβία, ολοκληρώνοντας τη διοργάνωση με 11 βαθμούς, όσους ακριβώς συγκέντρωσαν Γερμανία και Ολλανδία. Η τριπλή ισοβαθμία άφησε την Ελλάδα στην τρίτη θέση λόγω των αποτελεσμάτων μεταξύ των τριών ομάδων, με τις άλλες δύο να παίρνουν τα εισιτήρια για τα προημιτελικά.
Αν περιοριστούμε στα αποτελέσματα, η συζήτηση μπορεί εύκολα να οδηγηθεί σε δύο εντελώς διαφορετικά συμπεράσματα. Το πρώτο είναι ότι η Ελλάδα απέκτησε επιτέλους μια ομάδα ικανή να αντιμετωπίζει ισότιμα τις μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις. Το δεύτερο είναι ότι το 7-0 στο Άμστερνταμ απέδειξε πως η απόσταση από το κορυφαίο επίπεδο παραμένει τεράστια. Η πραγματικότητα βρίσκεται κάπου ανάμεσα, αλλά όχι επειδή πρέπει υποχρεωτικά να επιλέξουμε μια πιο μετριοπαθή προσέγγιση. Βρίσκεται εκεί επειδή η Εθνική παρουσιάζει δύο διαφορετικές αγωνιστικές εικόνες, ανάλογα με το αν μπορεί να επιβάλει τις βασικές αρχές του παιχνιδιού της ή αν αναγκάζεται να αντιμετωπίσει καταστάσεις για τις οποίες δεν έχει βρει ακόμη αποτελεσματικές απαντήσεις.
Εθνική Ελλάδας: Οι 11 βαθμοί και το στοίχημα του Euro
Το πρώτο στοιχείο που πρέπει να αναγνωρίσουμε είναι ότι το επίπεδο του ελληνικού ρόστερ έχει ανέβει αισθητά. Ο Βαγγέλης Παυλίδης δεν είναι απλώς ένας επιθετικός που μπορεί να τελειώνει φάσεις μέσα στην περιοχή. Έχει εξελιχθεί σε φορ που συμμετέχει στην ανάπτυξη, μπορεί να παίξει με πλάτη, να συνδέσει τις γραμμές και να δημιουργήσει χώρους με τις κινήσεις του. Ο Χρήστος Τζόλης προσφέρει ταχύτητα, επιθετικότητα στο ένας εναντίον ενός και τη δυνατότητα να επιτίθεται τόσο στην εξωτερική πλευρά όσο και στον χώρο ανάμεσα στο αντίπαλο μπακ και στον στόπερ. Ο Κωνσταντίνος Καρέτσας διαθέτει στοιχεία που δύσκολα βρίσκει κανείς σε ποδοσφαιριστές της ηλικίας του, κυρίως στην αντίληψη του χώρου, στην ποιότητα της πρώτης επαφής και στην ικανότητα να δημιουργεί πλεονεκτήματα μέσα από μικρές συνεργασίες.
Από εκεί και πέρα, η παρουσία του Κωνσταντέλια, του Μουζακίτη, του Ζαφείρη και των υπόλοιπων νεαρών ποδοσφαιριστών δημιουργεί μια σημαντική προοπτική για τα επόμενα χρόνια. Παράλληλα, παίκτες όπως ο Τσιμίκας, ο Μαυροπάνος, ο Ρέτσος και ο Κουλιεράκης προσφέρουν εμπειρία και διαφορετικές επιλογές στην αμυντική λειτουργία. Η Ελλάδα δεν χρειάζεται πλέον να περιορίζεται αποκλειστικά σε χαμηλά μέτρα, περιμένοντας μια στατική φάση ή μια αντεπίθεση για να απειλήσει. Διαθέτει ποδοσφαιριστές ικανούς να διατηρήσουν την κατοχή υπό πίεση, να προωθήσουν την μπάλα ανάμεσα στις γραμμές και να δημιουργήσουν ευκαιρίες μέσα από οργανωμένες επιθέσεις.
Εδώ, όμως, υπάρχει μια διάκριση που αξίζει να γίνει. Η ποιότητα των ποδοσφαιριστών και η ποιότητα της ομάδας δεν είναι απαραίτητα το ίδιο πράγμα. Μπορείς να διαθέτεις δύο εξαιρετικούς επιθετικούς, δημιουργικούς μεσοεπιθετικούς και αμυντικούς με εμπειρία από κορυφαία πρωταθλήματα, χωρίς να έχεις εξασφαλίσει ότι όλοι αυτοί μπορούν να λειτουργούν σωστά μέσα στο ίδιο αγωνιστικό μοντέλο. Το ζήτημα δεν είναι μόνο ποιοι παίζουν, αλλά πού τοποθετούνται, ποιους χώρους καταλαμβάνουν και πώς συνεργάζονται στις διαφορετικές φάσεις του παιχνιδιού. Αυτή είναι η διαδικασία που καλείται να ολοκληρώσει ο Ιβάν Γιοβάνοβιτς.
Το 7-0 από την Ολλανδία αποκάλυψε ένα συγκεκριμένο τακτικό πρόβλημα
Η ήττα στο Άμστερνταμ δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως ένα απλό ατύχημα. Η Ολλανδία προηγήθηκε με 3-0 πριν συμπληρωθεί το εικοσάλεπτο και έφτασε στο 5-0 πριν από την ανάπαυλα, με τον Τιτζάνι Ράιντερς να έχει ήδη ολοκληρώσει χατ τρικ. Το τελικό 7-0 προέκυψε από μια αναμέτρηση στην οποία οι γηπεδούχοι είχαν 17 τελικές, εκ των οποίων οι 13 στην εστία, και περίπου 4,4 expected goals. Η Ελλάδα ολοκλήρωσε το παιχνίδι με εννέα προσπάθειες, αλλά μόλις μία εντός στόχου και περίπου 0,4 xG. Το ενδιαφέρον είναι ότι η διαφορά στην κατοχή δεν ήταν αντίστοιχα μεγάλη. Αυτό δείχνει γιατί η κατοχή από μόνη της δεν αποτελεί αξιόπιστο δείκτη ελέγχου ενός αγώνα. Η Ολλανδία δεν χρειαζόταν να έχει συνεχώς την μπάλα. Χρειαζόταν να την αποκτά στις κατάλληλες περιοχές και να εκμεταλλεύεται τους χώρους που δημιουργούσε η ελληνική αμυντική οργάνωση.
Ο Γιοβάνοβιτς είχε επιλέξει ένα 4-4-2, με τον Ιωαννίδη και τον Παυλίδη στην επίθεση, απέναντι στο 4-3-3 του Τσάβι. Η απουσία του Κουρμπέλη από την αρχική ενδεκάδα, λόγω ενοχλήσεων στην προθέρμανση, ανάγκασε τον ομοσπονδιακό τεχνικό να χρησιμοποιήσει τους Τριάντη και Ανδρούτσο στον άξονα. Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν ήταν απλώς η αλλαγή ενός ποδοσφαιριστή. Ήταν ο τρόπος με τον οποίο η ελληνική μεσαία γραμμή αδυνατούσε να διαχειριστεί τις διαφορετικές τοποθετήσεις των Ολλανδών κατά την ανάπτυξη. Ο Φρένκι ντε Γιονγκ και ο Τζόι Φέρμαν συμμετείχαν στη δημιουργία από χαμηλότερες θέσεις, ο Γιούριεν Τίμπερ μπορούσε να μετακινηθεί εσωτερικά από την αριστερή πλευρά και ο Ράιντερς εκμεταλλευόταν τους χώρους που δημιουργούνταν ανάμεσα στη μεσαία και στην αμυντική γραμμή.
Αυτό είχε ως αποτέλεσμα οι δύο Έλληνες κεντρικοί χαφ να βρίσκονται συνεχώς μπροστά σε δύσκολες αποφάσεις. Αν έβγαιναν ψηλότερα για να πιέσουν τον κάτοχο, άφηναν χώρο πίσω τους. Αν παρέμεναν χαμηλά για να προστατεύσουν τους στόπερ, οι Ολλανδοί αποκτούσαν χρόνο και επιλογές στην κυκλοφορία. Η κατάσταση γινόταν ακόμη πιο δύσκολη όταν οι γηπεδούχοι χρησιμοποιούσαν το πλάτος για να μετακινήσουν το ελληνικό αμυντικό μπλοκ και στη συνέχεια επιτίθεντο στους εσωτερικούς διαδρόμους. Ο Ράιντερς εκμεταλλεύτηκε επανειλημμένα αυτές τις καταστάσεις, εμφανιζόμενος στην περιοχή με τον συγχρονισμό ενός ποδοσφαιριστή που γνωρίζει ακριβώς πότε πρέπει να εγκαταλείψει τη θέση του.
Αυτό που έχει σημασία είναι ότι το 4-4-2 δεν αποτελεί από μόνο του λανθασμένη επιλογή απέναντι σε ένα 4-3-3. Με σωστές αποστάσεις, συντονισμένη πίεση και την κατάλληλη συμπεριφορά των πλάγιων μέσων, μπορεί να περιορίσει αποτελεσματικά την ανάπτυξη του αντιπάλου. Η Ελλάδα, όμως, δεν κατάφερε να προσαρμοστεί στις μετακινήσεις των Ολλανδών, ούτε να διορθώσει τις ισορροπίες της όταν το αρχικό σχέδιο άρχισε να καταρρέει. Εκεί εντοπίζεται και η μεγαλύτερη ευθύνη του Γιοβάνοβιτς. Όχι επειδή επέλεξε έναν συγκεκριμένο σχηματισμό, αλλά επειδή η ομάδα δεν είχε την απαραίτητη τακτική ευελιξία για να αλλάξει τη ροή του παιχνιδιού όταν έγινε σαφές ότι η αρχική προσέγγιση δεν λειτουργούσε.
Η αντίδραση με τη Σερβία έδειξε χαρακτήρα, αλλά όχι ότι λύθηκαν όλα
Τρεις ημέρες μετά το Άμστερνταμ, η Ελλάδα επέστρεψε στις νίκες με το 1-0 απέναντι στη Σερβία στο Πανθεσσαλικό. Το γκολ του Γιώργου Μασούρα στο 69ο λεπτό, μετά από ενέργεια και πάσα του Παυλίδη, έδωσε στην Εθνική ένα αποτέλεσμα που είχε σημασία τόσο βαθμολογικά όσο και ψυχολογικά. Η ομάδα του Γιοβάνοβιτς ολοκλήρωσε την αναμέτρηση με 19 τελικές έναντι μόλις πέντε των Σέρβων και περίπου 1,54 expected goals απέναντι σε 0,14. Αυτή τη φορά δεν χρειάστηκε να περιοριστεί στην άμυνα και να περιμένει μια στιγμή ατομικής ποιότητας. Είχε περισσότερη επιθετική πρωτοβουλία, δημιούργησε ευκαιρίες και κατάφερε να περιορίσει σημαντικά την απειλή του αντιπάλου.
Η επιστροφή στο 4-2-3-1 έδωσε στην Ελλάδα διαφορετικές ισορροπίες. Η παρουσία ενός καθαρού επιθετικού, του Δουβίκα, επέτρεψε στον Παυλίδη να κινηθεί πίσω του, ενώ οι Καρέτσας και Τζόλης είχαν τη δυνατότητα να συμμετέχουν από τις πλευρές και να δημιουργούν επιθετικές συνεργασίες. Ο Ζαφείρης επέστρεψε στον άξονα και ο Κουλιεράκης πήρε θέση στο κέντρο της άμυνας. Το σχήμα δεν ήταν απαραίτητα πιο επιθετικό ή πιο αμυντικό από εκείνο του Άμστερνταμ. Ήταν, όμως, πιο ξεκάθαρο ως προς την κατανομή των ρόλων, επιτρέποντας στους ποδοσφαιριστές να λειτουργήσουν σε πιο γνώριμες αγωνιστικές συνθήκες.
Η είσοδος του Μασούρα στο 61΄ έδωσε τελικά τη λύση, με τον Έλληνα εξτρέμ να αξιοποιεί την κίνηση του Παυλίδη προς την αριστερή πλευρά και να εμφανίζεται στην κατάλληλη θέση για να τελειώσει τη φάση. Πρόκειται για ένα γκολ που εξηγεί και κάτι σημαντικό σχετικά με τη λειτουργία της επίθεσης. Δεν είναι απαραίτητο ο επιθετικός να βρίσκεται διαρκώς μέσα στην περιοχή για να προσφέρει ουσιαστικά. Ο Παυλίδης δημιούργησε την ευκαιρία απομακρυνόμενος από την κεντρική θέση, δίνοντας σε έναν συμπαίκτη του τη δυνατότητα να επιτεθεί στον χώρο που είχε δημιουργηθεί. Αυτού του είδους οι συνεργασίες μπορούν να αποτελέσουν σημαντικό στοιχείο της επιθετικής ανάπτυξης της Εθνικής.
Δεν πρέπει, ωστόσο, να υπερεκτιμήσουμε το αποτέλεσμα. Η Σερβία ολοκλήρωσε τον όμιλο χωρίς βαθμό, έχοντας παρουσιάσει σημαντικές αγωνιστικές αδυναμίες σε όλη τη διάρκεια της διοργάνωσης. Η Ελλάδα έκανε αυτό που έπρεπε απέναντι σε έναν αντίπαλο τον οποίο είχε τη δυνατότητα να κερδίσει. Αυτό αποδεικνύει ότι μπορούσε να διαχειριστεί την πίεση μετά από μια ιστορική ήττα, όχι απαραίτητα ότι έχει λύσει όλα τα προβλήματα που αποκαλύφθηκαν στο Άμστερνταμ. Το γεγονός ότι ο Μιλένκοβιτς σημάδεψε το δοκάρι στο φινάλε υπενθύμισε, μάλιστα, ότι ακόμη και σε ένα παιχνίδι στο οποίο η Εθνική είχε τον έλεγχο, υπήρχαν στιγμές που μπορούσαν να αλλάξουν το αποτέλεσμα.
Οι 11 βαθμοί είναι επιτυχία, αλλά δεν πρέπει να γίνουν άλλοθι
Ο απολογισμός της Ελλάδας στη League A είναι αναμφίβολα θετικός. Τρεις νίκες, δύο ισοπαλίες και μία ήττα σε έναν όμιλο με τη Γερμανία, την Ολλανδία και τη Σερβία αποτελούν σημαντικό επίτευγμα, ειδικά αν αναλογιστούμε το επίπεδο δυσκολίας της διοργάνωσης. Η Εθνική παρέμεινε στην κορυφαία κατηγορία χωρίς να χρειαστεί μπαράζ παραμονής και ολοκλήρωσε τη διαδικασία με τους ίδιους βαθμούς που συγκέντρωσαν οι δύο ομάδες που προκρίθηκαν στα προημιτελικά. Αυτό δεν είναι μια απλή στατιστική λεπτομέρεια. Αποτυπώνει ότι η Ελλάδα κατάφερε να είναι ανταγωνιστική σε βάθος έξι αγωνιστικών, παρά το εξαιρετικά αρνητικό αποτέλεσμα της Ολλανδίας.
Από την άλλη πλευρά, η τελική κατάταξη υπενθυμίζει και τη σημασία της διαχείρισης των επιμέρους αποτελεσμάτων. Η Ελλάδα, η Γερμανία και η Ολλανδία ολοκλήρωσαν τον όμιλο με 11 βαθμούς, όμως οι μεταξύ τους αναμετρήσεις έφεραν τη Mannschaft στην πρώτη θέση, τους Ολλανδούς στη δεύτερη και την Εθνική στην τρίτη. Το 7-0 του Άμστερνταμ είχε καθοριστικό αντίκτυπο σε αυτή την ισοβαθμία, ακόμη κι αν η Ελλάδα είχε καταφέρει να νικήσει τη Γερμανία εκτός έδρας και να παραμείνει αήττητη στις δύο μεταξύ τους αναμετρήσεις. Σε διοργανώσεις όπου οι λεπτομέρειες καθορίζουν την πρόκριση, η δυνατότητα μιας ομάδας να περιορίζει μια ήττα όταν δεν μπορεί να την αποφύγει είναι εξίσου σημαντική με την ικανότητά της να κερδίζει.
Εδώ βρίσκεται και το μεγαλύτερο δίδαγμα για την Εθνική. Δεν αρκεί να έχει ένα λειτουργικό σχέδιο απέναντι σε έναν αντίπαλο συγκεκριμένου επιπέδου. Πρέπει να διαθέτει διαφορετικές λύσεις για τις στιγμές που η πίεσή της δεν αποδίδει, που ο αντίπαλος βρίσκει υπεραριθμίες στον άξονα ή που οι ποδοσφαιριστές της δεν μπορούν να διατηρήσουν την κατοχή. Η μετάβαση από το επιθετικό pressing σε ένα οργανωμένο μεσαίο μπλοκ, η προστασία των χώρων ανάμεσα στις γραμμές και η σωστή τοποθέτηση των παικτών πίσω από την μπάλα κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης είναι στοιχεία που χρειάζονται σταθερότητα. Μια καλή ομάδα δεν κρίνεται μόνο από το πόσο αποτελεσματικά εφαρμόζει το σχέδιό της, αλλά και από το πόσο γρήγορα αντιλαμβάνεται ότι πρέπει να το αλλάξει.
Το Euro 2028 είναι η πραγματική δοκιμασία αυτής της γενιάς
Η Ελλάδα απουσιάζει από την τελική φάση μεγάλης διοργάνωσης από το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2014. Δώδεκα χρόνια χωρίς παρουσία σε Euro ή Μουντιάλ αποτελούν μεγάλο διάστημα για μια χώρα που έχει ζήσει την κατάκτηση του ευρωπαϊκού πρωταθλήματος, αλλά το σημαντικότερο είναι ότι το σημερινό ρόστερ δημιουργεί διαφορετικές προσδοκίες από εκείνες των προηγούμενων ετών. Η Εθνική δεν βασίζεται αποκλειστικά στην αμυντική οργάνωση ή στην αποτελεσματικότητα των στατικών φάσεων. Διαθέτει ποδοσφαιριστές που μπορούν να δημιουργήσουν υπεραριθμίες, να επιτεθούν στους χώρους και να ανταγωνιστούν αντιπάλους που μέχρι πριν από λίγα χρόνια θα αντιμετώπιζε σχεδόν αποκλειστικά με αμυντική προσέγγιση.
Η πορεία στο Nations League δημιουργεί ευνοϊκότερη αφετηρία για τον σχεδιασμό των προκριματικών του Euro 2028, αλλά κανένα γκρουπ δυναμικότητας δεν μπορεί να εξασφαλίσει την παρουσία σε μια τελική φάση. Το παράδειγμα της τελευταίας δεκαετίας έχει δείξει ότι η Ελλάδα μπορεί να διαθέτει αξιόλογους ποδοσφαιριστές χωρίς να καταφέρνει να μετατρέψει αυτή την ποιότητα σε σταθερή παρουσία στις μεγάλες διοργανώσεις. Γι' αυτό και το ζητούμενο πλέον δεν μπορεί να είναι απλώς μια καλή εμφάνιση απέναντι σε κάποιον ισχυρό αντίπαλο. Η ομάδα του Γιοβάνοβιτς πρέπει να αποκτήσει διάρκεια, να βελτιώσει τη διαχείριση των διαφορετικών αγωνιστικών καταστάσεων και να μάθει να παίρνει αποτελέσματα ακόμη και όταν δεν βρίσκεται στην καλύτερη ημέρα της.
Το θετικό είναι ότι η συγκεκριμένη γενιά έχει ακόμη σημαντικά περιθώρια εξέλιξης. Ο Καρέτσας, ο Μουζακίτης, ο Κωνσταντέλιας και αρκετοί από τους υπόλοιπους νεαρούς διεθνείς δεν έχουν φτάσει στο αγωνιστικό τους ταβάνι, ενώ οι πιο έμπειροι ποδοσφαιριστές μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για μια ομάδα με μεγαλύτερη συνοχή. Η μεγαλύτερη πρόκληση για τον Γιοβάνοβιτς είναι να μετατρέψει αυτό το σύνολο ταλέντου σε μια ομάδα με σαφή αγωνιστική ταυτότητα, χωρίς όμως να παγιδευτεί σε ένα και μόνο μοντέλο παιχνιδιού. Οι καλές εθνικές ομάδες δεν χρειάζεται να αλλάζουν συνεχώς φιλοσοφία. Χρειάζεται να γνωρίζουν πώς θα προσαρμόζουν τις βασικές τους αρχές στις συνθήκες κάθε αναμέτρησης.
Η Εθνική δεν χρειάζεται αποθέωση, αλλά υψηλότερες απαιτήσεις
Το ελληνικό ποδόσφαιρο έχει συχνά την τάση να αντιμετωπίζει τις μεγάλες νίκες ως απόδειξη ότι όλα λειτουργούν ιδανικά και τις βαριές ήττες ως ένδειξη ότι τίποτα δεν έχει αλλάξει. Η πραγματική αξιολόγηση, όμως, δεν μπορεί να γίνεται με βάση το τελευταίο αποτέλεσμα. Η Ελλάδα δεν έγινε ξαφνικά μια από τις κορυφαίες ομάδες της Ευρώπης επειδή νίκησε τη Γερμανία στο Άουγκσμπουργκ. Ούτε μετατράπηκε σε ένα σύνολο χωρίς προοπτική επειδή δέχθηκε επτά γκολ στο Άμστερνταμ. Πρόκειται για δύο αποτελέσματα που πρέπει να αξιολογηθούν μέσα στο ίδιο αγωνιστικό πλαίσιο, αναγνωρίζοντας τόσο την πρόοδο όσο και τις αδυναμίες.
Ο Ιβάν Γιοβάνοβιτς έχει συμβάλει σημαντικά στη δημιουργία μιας Εθνικής με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και διαφορετική προσέγγιση στο παιχνίδι. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι αποφάσεις του βρίσκονται εκτός κριτικής. Αντιθέτως, όσο αυξάνονται οι δυνατότητες της ομάδας, τόσο μεγαλύτερες πρέπει να γίνονται και οι απαιτήσεις από το προπονητικό επιτελείο. Η αξιολόγηση ενός προπονητή δεν περιορίζεται στην επιλογή της αρχικής ενδεκάδας ή στη διαχείριση των αλλαγών. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο οργανώνει τις φάσεις του παιχνιδιού, προετοιμάζει εναλλακτικά σενάρια και δίνει στους ποδοσφαιριστές τα εργαλεία για να αντιμετωπίσουν καταστάσεις που δεν εξελίσσονται όπως είχαν σχεδιαστεί.
Η Εθνική διαθέτει πλέον αρκετή ποιότητα ώστε να μη χρειάζεται να αντιμετωπίζουμε κάθε νίκη απέναντι σε έναν μεγάλο αντίπαλο ως ποδοσφαιρικό θαύμα. Έχει παίκτες με εμπειρία, νεαρούς με υψηλό αγωνιστικό ταβάνι και έναν προπονητή που γνωρίζει πώς να δημιουργεί ανταγωνιστικά σύνολα. Αυτό που της λείπει είναι η συνέπεια που ξεχωρίζει μια ομάδα ικανή να πραγματοποιήσει μερικές μεγάλες εμφανίσεις από μια ομάδα που μπορεί να φτάσει σε μια μεγάλη διοργάνωση και να διεκδικήσει κάτι περισσότερο από την απλή συμμετοχή.
Οι 11 βαθμοί απέναντι σε Γερμανία, Ολλανδία και Σερβία αποτελούν σημαντικό επίτευγμα, αλλά το μεγαλύτερο κέρδος αυτής της πορείας βρίσκεται αλλού. Η Ελλάδα δεν χρειάζεται πλέον να αποδεικνύει ότι διαθέτει ποδοσφαιριστές με ποιότητα. Αυτό έχει ήδη απαντηθεί. Εκείνο που πρέπει να αποδείξει είναι ότι μπορεί να μετατρέψει την ατομική ποιότητα σε ένα σύνολο με διάρκεια, τακτική ευελιξία και αγωνιστική προσωπικότητα. Γιατί η διαφορά ανάμεσα σε μια υποσχόμενη Εθνική και σε μια ομάδα που επιστρέφει στις μεγάλες διοργανώσεις δεν βρίσκεται στο πόσο ψηλά μπορεί να φτάσει σε μια καλή βραδιά. Βρίσκεται στο πόσο ανταγωνιστική μπορεί να παραμείνει ακόμη και όταν τίποτα δεν πηγαίνει σύμφωνα με το σχέδιο.
