Οι πατεράδες μας έχουν πάντα μια ιστορία για τον Ζάρκο Πάσπαλι. Για το αριστερό του χέρι, εκείνα τα χαρακτηριστικά τελειώματα με ταμπλό, τις βραδιές που μπορούσε να κουβαλήσει σχεδόν μόνος του τον Ολυμπιακό. Για τον παίκτη που έφτασε στον Πειραιά το 1991 και έγινε το πρόσωπο μιας ομάδας που επέστρεφε στην κορυφή. Τότε, εμείς ίσως δεν καταλαβαίναμε γιατί μιλούσαν με τέτοιον ενθουσιασμό. Σήμερα, όμως, έχουμε τον δικό μας λόγο να τους καταλάβουμε. Και τον λένε Σάσα Βεζένκοφ.
Το βράδυ της 17ης Νοεμβρίου, στη Λεμεσό, ο Ολυμπιακός βρισκόταν πίσω με 82-79 από τη Μακάμπι Τελ Αβίβ, έχοντας μόλις 1,4 δευτερόλεπτα στη διάθεσή του. Ο Βεζένκοφ πήρε την επαναφορά, κινήθηκε προς το κέντρο και εκτέλεσε ένα τρίποντο που δεν υπάρχει σε κανένα κανονικό playbook. Η μπάλα μπήκε, το παιχνίδι οδηγήθηκε στην παράταση και μια σχεδόν βέβαιη ήττα μετατράπηκε σε δεύτερη ευκαιρία. Ο Σάσα ολοκλήρωσε τη βραδιά με 37 πόντους, εννέα ριμπάουντ, 6/10 τρίποντα και 41 βαθμούς αξιολόγησης. Αριθμούς που θα συζητούσαμε ακόμη κι αν εκείνο το σουτ είχε καταλήξει στην εξέδρα.
Σάσα Βεζένκοφ: Το θαύμα στη Λεμεσό και ο Πάσπαλι
Ο παραλληλισμός δεν αφορά τον τρόπο παιχνιδιού τους. Ο Πάσπαλι ήταν ένας αριστερόχειρας φόργουορντ που δημιουργούσε τεράστια προβλήματα στις άμυνες κοντά στο καλάθι, αξιοποιώντας το κορμί του, την επαφή και ένα προσωπικό ρεπερτόριο τελειωμάτων. Μπορούσε να πάρει την μπάλα σε απομόνωση και να δημιουργήσει μόνος του. Ο Βεζένκοφ, αντίθετα, είναι ίσως η πιο χαρακτηριστική περίπτωση σύγχρονου elite off-ball scorer στην EuroLeague.
Η ιδιοφυΐα του Σάσα βρίσκεται στην αντίληψη του χώρου. Στο πότε θα κόψει στην πλάτη της άμυνας, πότε θα ανοίξει στις 45 μοίρες, πώς θα διαβάσει μια αμυντική περιστροφή και θα εκτελέσει πριν προλάβει ο αντίπαλος να επανατοποθετηθεί. Δεν χρειάζεται να παίξει συνεχόμενα isolation ούτε να ξοδέψει δέκα ντρίμπλες για να φτάσει στους 25 πόντους. Μπορεί να σκοράρει μέσα από την ίδια τη ροή της επίθεσης του Μπαρτζώκα.
Αυτό που ενώνει τους δύο παίκτες είναι η επιρροή τους στον κόσμο. Ο Πάσπαλι ήταν ο άνθρωπος γύρω από τον οποίο οι φίλαθλοι του Ολυμπιακού άρχισαν να ονειρεύονται ευρωπαϊκές διακρίσεις. Ο Βεζένκοφ είναι ο παίκτης που μια νεότερη γενιά εμπιστεύεται όταν η επίθεση κολλάει και το παιχνίδι χρειάζεται μια μεγάλη προσωπικότητα.
Ένα θαύμα που δεν πρέπει να κρύψει τα προβλήματα
Βέβαια, το τρίποντο από το κέντρο δεν μπορεί να αποτελέσει άλλοθι για την εμφάνιση του Ολυμπιακού. Οι Πειραιώτες είχαν προηγηθεί με 49-36 στο ημίχρονο, αλλά στη συνέχεια έχασαν τον έλεγχο του ρυθμού. Η Μακάμπι αύξησε την πίεση στην μπάλα, πήρε 18 επιθετικά ριμπάουντ και βρήκε επανειλημμένα δεύτερες ευκαιρίες για σκορ.
Η απουσία του Μιλουτίνοφ επηρέασε την προστασία της ρακέτας, ενώ τα λάθη και η επιθετική στασιμότητα επέτρεψαν στους Ισραηλινούς να επιστρέψουν. Ο Βεζένκοφ μπορούσε να καλύπτει αρκετές από αυτές τις αδυναμίες με την προσωπική του αποτελεσματικότητα, όχι όμως να τις εξαφανίσει. Άλλωστε, μια ομάδα που θέλει να κατακτήσει τη EuroLeague δεν μπορεί να εξαρτάται από σουτ απελπισίας για να επιβιώνει.
Και η ιστορία δεν τελείωσε στην κανονική διάρκεια. Στην παράταση, με τη Μακάμπι μπροστά 95-91, ο Εβάν Φουρνιέ μείωσε με τρίποντο. Ακολούθησε η πίεση στην επαναφορά, το λάθος των Ισραηλινών και η τελευταία κατοχή. Ο Κόρι Τζόζεφ πήρε την πάσα του Φουρνιέ και ευστόχησε για το τελικό 97-95. Ο Σάσα είχε κρατήσει τον Ολυμπιακό ζωντανό. Ο Τζόζεφ ολοκλήρωσε τη δουλειά.
Κάποτε ήταν ο Ζάρκο. Σήμερα είναι ο Σάσα
Ο Πάσπαλι δεν έμεινε στην ιστορία μόνο για τα καλάθια του. Έμεινε και για τις χαμένες βολές απέναντι στην Μπανταλόνα, στον τελικό του 1994. Για τις μεγάλες νίκες, αλλά και για εκείνη την αίσθηση ότι μαζί του ο Ολυμπιακός μπορούσε να φτάσει οπουδήποτε. Οι πατεράδες μας δεν τον θυμούνται επειδή ήταν αλάνθαστος. Τον θυμούνται επειδή τους έκανε να αγαπήσουν ακόμη περισσότερο το μπάσκετ.
Ο Βεζένκοφ δημιουργεί σήμερα αντίστοιχες αναμνήσεις. Είναι MVP της EuroLeague, ένας από τους αποτελεσματικότερους φόργουορντ της σύγχρονης ευρωπαϊκής εποχής και το σημαντικότερο επιθετικό σημείο αναφοράς του Ολυμπιακού. Δεν χρειάζεται να τον συγκρίνουμε με τον Πάσπαλι για να αποφασίσουμε ποιος ήταν καλύτερος. Οι εποχές, οι άμυνες και οι απαιτήσεις είναι εντελώς διαφορετικές.
Ο παραλληλισμός αφορά κάτι βαθύτερο. Οι πατεράδες μας είχαν τον Ζάρκο για να μας μιλούν για βραδιές που δεν ξεχνιούνται. Εμείς έχουμε τον Σάσα. Και κάποια μέρα, όταν τα παιδιά μας μάς ρωτήσουν τι ήταν τόσο ιδιαίτερο σε αυτόν τον αριστερόχειρα φόργουορντ, θα τους δείξουμε το τρίποντο από τη Λεμεσό. Όχι επειδή είναι η καλύτερη απόδειξη της μπασκετικής του ευφυΐας, αλλά επειδή εξηγεί γιατί, όσο εκείνος βρίσκεται στο παρκέ, συνεχίζουμε να πιστεύουμε ότι τίποτα δεν έχει τελειώσει.

