Στον Λίβανο, μια ισραηλινή σειρά για μυστικές επιχειρήσεις εναντίον της Χαμάς και της Χεζμπολάχ βρέθηκε στην κορυφή του Netflix. Αν αυτό ακούγεται παράδοξο, γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρον όταν μαθαίνεις ότι η νέα της σεζόν αγγίζει την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023 και τις συνέπειές της.
Το "Χάος" έχει καταφέρει κάτι που δύσκολα χωράει σε μια απλή εξήγηση περί τηλεοπτικής επιτυχίας. Κρατά μπροστά στην οθόνη ανθρώπους που ενδέχεται να διαφωνούν βαθιά με την οπτική του.
Τη δεύτερη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου, η σειρά κατέκτησε την πρώτη θέση στον Λίβανο, την τέταρτη σε Ιορδανία και Κατάρ, την πέμπτη στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την ένατη στο Κουβέιτ. Αυτή η απήχηση παρακίνησε τον παλαιστινιακής καταγωγής αρθρογράφο Τζον Αζίζ να παρακολουθήσει και τα 59 επεισόδια σε λιγότερο από μία εβδομάδα. Το ερώτημά του ήταν εύλογο: τι βρίσκει το αραβικό κοινό σε αυτή την ιστορία;
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο Ντορόν Καμπίλιο, τον οποίο υποδύεται ο Λιόρ Ραζ, ένας αραβόφωνος Ισραηλινός πράκτορας που διεισδύει σε ένοπλες οργανώσεις. Η δράση προσφέρει το πρώτο δέλεαρ. Εκείνο που δίνει μεγαλύτερο βάρος στη σειρά, όμως, είναι οι χαρακτήρες και οι συνέπειες των αποφάσεών τους. Οι Παλαιστίνιοι έχουν προσωπικές ιστορίες, διλήμματα και κίνητρα, ενώ ο ίδιος ο Ντορόν αφήνει συχνά το ένστικτο να τον οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερους μπελάδες.
Ο Αζίζ εντοπίζει στις πρώτες σεζόν έναν διαρκή κύκλο εκδίκησης. Το πένθος γεννά θυμό, ο φόβος οδηγεί σε βία και μια επιχείρηση που υποτίθεται ότι θα κλείσει έναν λογαριασμό ανοίγει τον επόμενο. Μέσα από αυτή την αλληλουχία, το "Χάος" αναδεικνύει το ανθρώπινο κόστος μιας σύγκρουσης που διαιωνίζεται. Κατά την ανάγνωσή του, αμφισβητεί επίσης την ιδέα ότι η σύγκρουση μπορεί απλώς να παραμένει υπό έλεγχο, χωρίς να επιλύεται.
Η πέμπτη σεζόν μεταφέρει τη δράση στο 2025 και επιστρέφει στην 7η Οκτωβρίου μέσα από αναδρομή δύο επεισοδίων. Ο αρθρογράφος περιγράφει την αποτύπωση της επίθεσης ως συναισθηματικά ισχυρή, με έμφαση στη σύγχυση, στον πανικό και στη βία εναντίον των θυμάτων, ανάμεσά τους και μουσουλμάνων Ισραηλινών. Εκτιμά ότι αυτές οι σκηνές μπορούν να φέρουν μέρος του κοινού αντιμέτωπο με γεγονότα που αρνείται ή υποτιμά.
Η κριτική του, ωστόσο, είναι εξίσου σαφής. Ενώ η επίθεση παρουσιάζεται αναλυτικά, ο πόλεμος στη Γάζα και οι δεκάδες χιλιάδες Παλαιστίνιοι νεκροί παραμένουν κυρίως εκτός οθόνης. Παράλληλα, η ιδεολογία των Παλαιστίνιων ανταγωνιστών εμφανίζεται έντονα, ενώ οι πολιτικές πεποιθήσεις των Ισραηλινών πρωταγωνιστών μένουν πολύ πιο ασαφείς.
Τι πιστεύει ο Ντορόν για τους εποικισμούς; Πώς βλέπει τον Νετανιάχου; Θεωρεί εφικτή μια μόνιμη ειρήνη; Η σειρά δίνει ελάχιστες απαντήσεις. Για τον Αζίζ, αυτή η ανισορροπία αποτελεί ουσιαστικό κενό στην αφήγησή της, ακόμη κι αν δεν ακυρώνει τη δραματουργική της δύναμη.
Η επιτυχία της στον αραβικό κόσμο έχει, βέβαια, και πιο άμεσες εξηγήσεις. Μεγάλο μέρος των διαλόγων, του χιούμορ και της μουσικής είναι στα αραβικά. Υπάρχει επίσης η περιέργεια να δεις πώς σε παρουσιάζει η άλλη πλευρά. Η παρακολούθηση μιας σειράς δεν αποτελεί αυτομάτως αποδοχή της πολιτικής της ματιάς.
Πάνω απ’ όλα, το "Χάος" αξιοποιεί συναισθήματα που δεν χρειάζονται μετάφραση, όπως απώλεια, αφοσίωση, φόβο, αγάπη για την οικογένεια. Μπορείς να καταλάβεις έναν χαρακτήρα χωρίς να δικαιολογείς τις πράξεις του. Ίσως εκεί βρίσκεται το πιο ενδιαφέρον στοιχείο αυτής της επιτυχίας. Το επόμενο επεισόδιο μπορεί να το περιμένουν με την ίδια ανυπομονησία θεατές που, μόλις κλείσει η τηλεόραση, διαφωνούν σχεδόν για όλα.
Με πληροφορίες από The Atlantic
