Πώς οι ταινίες John Wick έφεραν στο προσκήνιο το BJJ

Όταν το 2014 έκανε πρεμιέρα το John Wick, λίγοι περίμεναν ότι μια ταινία δράσης με έναν βετεράνο εκτελεστή που επιστρέφει από τη συνταξιοδότηση θα επηρέαζε όχι μόνο το είδος των action movies αλλά και τη δημοφιλία μιας πολεμικής τέχνης. Κι όμως, μέσα σε λίγα χρόνια, η σειρά ταινιών με πρωταγωνιστή τον Keanu Reeves κατάφερε κάτι σπάνιο: να φέρει ξανά στο προσκήνιο το Brazilian Jiu Jitsu και να το κάνει μέρος της ποπ κουλτούρας.

Θα μπορούσε εύλογα να υποθέσει κάποιος, πως η χορογραφία ήταν το κλειδί της επιτυχίας – άλλωστε το ίδιο συνέβη και με τα Taken του Liam Neeson. To κλειδί ωστόσο, οφείλεται κυρίως στο πόσο ρεαλιστικά παρουσιάστηκε η βία σώμα με σώμα.

Σε μια εποχή όπου το κινηματογραφικό action συχνά βασίζεται σε γρήγορο μοντάζ και υπεράνθρωπες κινήσεις, το σύμπαν του John Wick προτίμησε να επενδύσει στην τεχνική, την ακρίβεια και τον ρυθμό. Και στο κέντρο αυτού του στυλ βρίσκεται το BJJ.

H εκπαίδευση, το Gun Fu και η άνοδος του BJJ

Η αισθητική αυτή που περιλαμβάνει και τα όπλα, είναι γνωστή από τον κινηματογράφο του Χονγκ Κονγκ της δεκαετίας του '80. Είναι γνωστή στους φανς ως Gun Fu και από αυτό ακριβώς επηρεάστηκαν και οι αδερφές Wachowski όταν δημιουργούσαν το Matrix. Όπλα και πολεμικές τέχνες σε έναν φανταστικό χορό δράσης.

Είναι ο λόγος που ο John Wick κάνει τα πάντα σε γρήγορο tempo, από το να πυροβολεί μέχρι να ρίχνει τον αντίπαλο στο έδαφος, να κλειδώνει αρθρώσεις, να μεταβαίνει από μια λαβή σε άλλη. Αυτό το μοτίβο θυμίζει άμεσα τη φιλοσοφία του BJJ όσον αφορά την οικονομία κινήσεων, τον έλεγχο του αντιπάλου και την αποτελεσματικότητα χωρίς περιττή δύναμη.

Η επιρροή φαίνεται ξεκάθαρα σε πολλές σκηνές της σειράς, από το John Wick: Chapter 2 μέχρι το John Wick: Chapter 3 Parabellum και την τέταρτη ταινία – όπου προφανώς ο Keanu χρησιμοποιεί τακτικά και κινήσεις judo. Συνολικά, θα τον θυμάσαι να χρησιμοποιεί ρίψεις, sweeps και chokeholds που θα μπορούσε να δει κανείς σε ένα πραγματικό dojo. Για πολλούς θεατές, ήταν ίσως η πρώτη φορά που έβλεπαν τόσο καθαρά στοιχεία grappling σε μια mainstream ταινία δράσης.

Gracie Academy

Πίσω από αυτή τη ρεαλιστική προσέγγιση κρύβεται μια απόφαση που άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο γυρίζονται πλέον τα action films. Η απόλυτη αφοσίωση του Keanu Reeves στην εκπαίδευση. Ο ηθοποιός δεν περιορίστηκε σε μερικές εβδομάδες βασικής προετοιμασίας. Αντίθετα, πέρασε μήνες προπόνησης σε πολεμικές τέχνες, σκοποβολή και χορογραφία μάχης. Είναι άλλωστε γνωστό ότι δουλεύει σκληρά στις προετοιμασίες.

Στο jiu jitsu συγκεκριμένα, ο Reeves προπονήθηκε με τον Renzo Gracie και τους αδερφούς Machado. Η εκπαίδευση περιλάμβανε τεχνικές εδάφους, transitions μεταξύ θέσεων, καθώς και εφαρμογή των κινήσεων σε κινηματογραφικό περιβάλλον. Ο στόχος δεν ήταν να γίνει πρωταθλητής grappling, αλλά να μπορεί να εκτελεί τις τεχνικές με φυσικότητα και ρεαλισμό μπροστά στην κάμερα.

Όσοι παρακολουθούν προσεκτικά τις ταινίες θα παρατηρήσουν ότι πολλές από τις κινήσεις του Wick δεν κόβονται από το μοντάζ. Η κάμερα συχνά μένει σταθερή, επιτρέποντας στον Reeves να ολοκληρώσει ολόκληρες ακολουθίες μάχης. Αυτό είναι σπάνιο στο είδος και απαιτεί πραγματική κατανόηση της κίνησης. Το αποτέλεσμα είναι ότι οι σκηνές μοιάζουν περισσότερο με πραγματική συμπλοκή παρά με κινηματογραφικό τέχνασμα.

H επιρροή των ταινιών στα dojo

Η επιρροή δεν άργησε να φανεί και έξω από τις αίθουσες. Γυμναστήρια και ακαδημίες Brazilian Jiu-Jitsu σε όλο τον κόσμο άρχισαν να παρατηρούν μια περίεργη αλλά ευχάριστη τάση. Νέοι μαθητές ανέφεραν τον John Wick ως λόγο που θέλησαν να δοκιμάσουν το άθλημα. Σε μια εποχή όπου το MMA ήδη είχε φέρει το grappling στη mainstream αθλητική κουλτούρα, οι ταινίες του Wick του έδωσαν μια διαφορετική, σχεδόν κομψή εικόνα.

Σε αντίθεση με την ωμή βία που συχνά συνδέεται με τις πολεμικές τέχνες στον κινηματογράφο, το jiu jitsu στις ταινίες παρουσιάζεται σχεδόν σαν χορογραφία. Ο Wick κινείται με ψυχραιμία, σαν να λύνει ένα τεχνικό πρόβλημα κάθε φορά που αντιμετωπίζει έναν αντίπαλο. Αυτός ο συνδυασμός στυλ και αποτελεσματικότητας είναι που κάνει το grappling να φαίνεται τόσο ελκυστικό.

Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι το ίδιο το franchise εξελίχθηκε σε πολιτιστικό φαινόμενο. Από το αρχικό John Wick μέχρι το John Wick: Chapter 4, οι ταινίες ανέβασαν τον πήχη για το πώς μπορεί να κινηματογραφηθεί η δράση. Πολλοί σκηνοθέτες και stunt coordinators έχουν ήδη παραδεχτεί ότι το ύφος του Wick επηρέασε τον τρόπο που σχεδιάζουν τις σκηνές μάχης.

Σε έναν βαθμό, το jiu jitsu έγινε το μυστικό συστατικό αυτής της επανάστασης. Δεν είναι απλώς μια τεχνική μάχης, αλλά μια γλώσσα κίνησης που επιτρέπει στους ηθοποιούς να αφηγούνται ιστορία μέσα από το σώμα τους.

Και εκεί βρίσκεται το μεγαλύτερο επίτευγμα. Οι ταινίες John Wick δεν έκαναν απλώς το κοινό να αγαπήσει έναν χαρακτήρα. Έκαναν χιλιάδες ανθρώπους να ανακαλύψουν μια πολεμική τέχνη που βασίζεται στην υπομονή, την τεχνική και την πειθαρχία.

Ίσως αυτό να είναι μόνο η αρχή για την προβολή του jiu jitsu στον κινηματογραφικό κόσμο.

Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για πολιτικές εξελίξεις, συνεντεύξεις διασήμων, συμβουλές για αντρική μόδα και συνταγές για φαγητό και πότο στο esquire.com.gr