"Είμαι καλά": Η φράση-ασπίδα που κρατά τους άντρες μακριά από τα πραγματικά τους συναισθήματα

Υπάρχει μια φράση που ακούγεται παντού: "είμαι καλά". Τόσο απλή, τόσο εύκολη και τόσο συχνά αναληθής. Για πολλούς άντρες, αυτή η φράση λειτουργεί σαν ασπίδα. Δεν είναι απαραίτητα ψέμα, είναι περισσότερο μια συνήθεια. Ένας τρόπος να αποφύγεις μια κουβέντα που δεν έχεις μάθει ποτέ να κάνεις.

Η ψυχική υγεία των αντρών δεν είναι ένα καινούριο θέμα. Είναι ένα θέμα που υπήρχε πάντα, απλά δεν είχε ποτέ χώρο. Για χρόνια, το να είσαι άντρας σήμαινε να αντέχεις, να μην παραπονιέσαι, να μην δείχνεις αδυναμία. Και παρότι τα πράγματα έχουν αλλάξει θεωρητικά, στην πράξη πολλοί συνεχίζουν να λειτουργούν με τους ίδιους άγραφους κανόνες.

Το αποτέλεσμα; Ένα είδος "σιωπηλής πίεσης”. Δεν είναι απαραίτητα δραματική ή ορατή. Είναι κάτι πιο ύπουλο: ένα βάρος που συσσωρεύεται καθημερινά, χωρίς να εκτονώνεται ποτέ πραγματικά. Για να βρούμε τι ακριβώς συμβαίνει ζητήσαμε την συνδρομή της ψυχολόγου Ειρήνης Φωτίου, πιστοποιημένης ψυχοθεραπεύτριας στη γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία.

iStock Images

Η σιωπή δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει πρόβλημα

Το πιο παρεξηγημένο πράγμα γύρω από την ψυχική υγεία των αντρών είναι η σιωπή. 

Πολλοί την εκλαμβάνουν ως ένδειξη ότι "όλα είναι υπό έλεγχο". Στην πραγματικότητα, συχνά σημαίνει το αντίθετο.

"Ίσως τελικά το πρόβλημα δεν είναι ότι οι άντρες δεν νιώθουν, αλλά ότι έχουν μάθει να σκέφτονται ότι δεν πρέπει να νιώθουν" αναφέρει η ψυχολόγος Ειρήνη Φωτίου και συμπληρώνει. "Αυτό ξεκινά νωρίς: από μικρά αγόρια που μαθαίνουν ότι το "μην κλαις”, "γίνε δυνατός” φέρνει αποδοχή, ενώ η ευαλωτότητα φέρνει αμηχανία ή απόρριψη. Έτσι, το γνώριμο -η αποφυγή, η σιωπή- γίνεται ασφαλές, και η συναισθηματική έκθεση μοιάζει επικίνδυνη. Και κάπου εκεί ξεκινά η πραγματική αποσύνδεση".

Πολλοί άντρες δεν έχουν μάθει να αναγνωρίζουν τι νιώθουν, πόσο μάλλον να το εκφράζουν. Δεν είναι ότι δεν έχουν συναισθήματα, είναι ότι δεν έχουν το "λεξιλόγιο” για να τα περιγράψουν. Έτσι, το άγχος γίνεται εκνευρισμός, η λύπη γίνεται αποστασιοποίηση, και η πίεση γίνεται σιωπή.

Αυτό φαίνεται σε μικρά πράγματα:

> στο ότι αποφεύγεις να μιλήσεις για κάτι που σε βαραίνει
> στο ότι λες "δεν πειράζει" ενώ σε πειράζει
> στο ότι γεμίζεις τον χρόνο σου για να μην μείνεις μόνος με τις σκέψεις σου

Δεν είναι απαραίτητα κάτι δραματικό. Αλλά είναι κάτι συνεχές. Και αυτό είναι που το κάνει επικίνδυνο.

iStock Images

Η πίεση να είσαι "εντάξει” όλη την ώρα

Υπάρχει μια αόρατη προσδοκία: να είσαι λειτουργικός, σταθερός, "εντάξει”. Να ανταποκρίνεσαι στη δουλειά, στις σχέσεις, στις υποχρεώσεις σου, χωρίς πολλά πολλά.

Αυτό δημιουργεί μια ιδιαίτερη μορφή πίεσης. Όχι την έντονη, που σε διαλύει άμεσα, αλλά την αργή, που σε εξαντλεί χωρίς να το καταλάβεις. Είναι το να νιώθεις ότι δεν έχεις χώρο να "πέσεις”. Ότι πρέπει πάντα να κρατάς μια ισορροπία, ακόμα κι όταν μέσα σου δεν υπάρχει.

Και κάπου εκεί εμφανίζεται η εξάντληση. Όχι απαραίτητα με τη μορφή burnout που σε σταματάει, αλλά ως μια μόνιμη κόπωση. Μια αίσθηση ότι κάτι δεν πάει καλά, αλλά δεν ξέρεις ακριβώς τι.

Το παράδοξο είναι ότι πολλοί άντρες έχουν ανθρώπους γύρω τους. Φίλους, σχέσεις, συναδέλφους. Αλλά αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχουν και χώρο να μιλήσουν ανοιχτά. Γιατί το θέμα δεν είναι μόνο ποιος είναι εκεί — αλλά αν νιώθεις ότι μπορείς να δείξεις μια πιο ευάλωτη πλευρά σου.

Η αλλαγή δεν ξεκινάει απαραίτητα με μεγάλες κινήσεις. Ξεκινάει με κάτι πολύ πιο απλό: το να αναγνωρίσεις ότι το "είμαι καλά” δεν είναι πάντα αρκετό. Ότι μπορείς να μην είσαι καλά και αυτό να είναι οκ.  "Και συχνά, αυτό που φοβόμαστε ότι θα μας απομακρύνει από τους άλλους, είναι ακριβώς αυτό που μπορεί να δημιουργήσει περισσότερη κατανόηση, εμπιστοσύνη και σύνδεση" συμπληρώνει η Ειρήνη Φωτίου.

Γιατί τελικά, το θέμα δεν είναι να μιλάς συνέχεια για ό,τι νιώθεις. Είναι να ξέρεις ότι μπορείς. Και αυτό, για πολλούς άντρες, είναι ήδη ένα μεγάλο βήμα.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για πολιτικές εξελίξεις, συνεντεύξεις διασήμων, συμβουλές για αντρική μόδα και συνταγές για φαγητό και πότο στο esquire.com.gr