Οι νέοι πατέρες πιέζονται περισσότερο από ποτέ

Τα τελευταία χρόνια, έρευνες αρχίζουν να φωτίζουν κάτι που μέχρι πρόσφατα περνούσε απαρατήρητο. Οι νέοι πατεράδες εμφανίζουν αυξημένο κίνδυνο θανάτου από αιτίες που θεωρούνται "προλήψιμες": αυτοκτονίες, εξαρτήσεις, ατυχήματα, βίαια περιστατικά. Για δεκαετίες, η δημόσια συζήτηση -και σωστά- επικεντρώθηκε στις μητέρες. Στην επιλόχειο κατάθλιψη, στη μητρική εξουθένωση, στη σωματική και ψυχική επιβάρυνση της εγκυμοσύνης. Ο πατέρας, όμως, παρέμεινε σχεδόν αόρατος. Παρών, αλλά αθέατος.

Η πατρότητα δεν είναι μόνο χαρά. Είναι και μια βίαιη αναδιάταξη της ζωής. Μέσα σε λίγους μήνες, ένας άνθρωπος καλείται να αλλάξει ταυτότητα. Να γίνει πιο υπεύθυνος, πιο σταθερός, πιο οικονομικά ασφαλής. Να αντέχει περισσότερο. Να φοβάται λιγότερο. Να συνεχίζει να λειτουργεί ακόμη κι όταν κοιμάται ελάχιστα, όταν η σχέση του δοκιμάζεται, όταν νιώθει ότι χάνει τον παλιό του εαυτό.

Κι όμως, σχεδόν κανείς δεν τον ρωτά αν είναι καλά.

Η σιωπηλή πίεση της πατρότητας

Η κοινωνία εξακολουθεί να μεγαλώνει τους άνδρες με την ιδέα ότι η αξία τους συνδέεται με την αντοχή. Ο "καλός πατέρας" είναι εκείνος που δεν λυγίζει. Που δουλεύει περισσότερο, που φροντίζει οικονομικά την οικογένεια, που παραμένει ψύχραιμος. Υπάρχει, όμως, ένα πρόβλημα: όταν ένας άνδρας έχει μάθει ότι η ευαλωτότητα μοιάζει με αποτυχία, δύσκολα θα ζητήσει βοήθεια όταν αρχίσει να καταρρέει.

Έτσι, πολλοί νέοι πατέρες βιώνουν την κρίση σιωπηλά. Η απομόνωση μεγαλώνει. Οι φιλίες περιορίζονται. Ο ελεύθερος χρόνος εξαφανίζεται. Η αγωνία για τα χρήματα εντείνεται. Ειδικά σε χώρες όπως η Ελλάδα, όπου η οικονομική πίεση παραμένει ασφυκτική και η αίσθηση σταθερότητας όλο και πιο δύσκολη, η πατρότητα μπορεί να βιωθεί όχι μόνο ως ευλογία αλλά και ως τεράστιο βάρος ευθύνης.

Υπάρχει και κάτι ακόμη που σπάνια συζητιέται. Πολλοί άνδρες νιώθουν ότι δεν έχουν δικαίωμα να δυσκολεύονται. Ότι μπροστά στη σωματική και ψυχική δοκιμασία της μητέρας, η δική τους πίεση μοιάζει "δευτερεύουσα". Έτσι, σωπαίνουν. Συνεχίζουν να λειτουργούν μηχανικά, μέχρι η εξάντληση να γίνει θυμός, απόσυρση, εθισμός ή κατάθλιψη.

Κανείς δεν μαθαίνει στους άνδρες πώς να γίνουν πατέρες

Ίσως το πιο παράδοξο είναι ότι η πατρότητα θεωρείται αυτονόητη, ενώ στην πραγματικότητα είναι μία από τις πιο βαθιές υπαρξιακές μεταβάσεις της ζωής. Για πολλές γυναίκες υπάρχει -έστω και ανεπαρκώς- ένα κοινωνικό λεξιλόγιο γύρω από τη μητρότητα. Για τους άνδρες, σχεδόν τίποτα. Δεν υπάρχουν εύκολες συζητήσεις για τον φόβο, την απώλεια ταυτότητας ή την ψυχική πίεση που μπορεί να φέρει ένα παιδί.

Και όμως, ένας πατέρας που καταρρέει δεν επηρεάζει μόνο τον εαυτό του. Επηρεάζει μια ολόκληρη οικογένεια. Τη σχέση του, το παιδί του, το σπίτι μέσα στο οποίο μεγαλώνει ένα νέο ανθρώπινο πλάσμα. Η ψυχική υγεία των πατέρων δεν είναι περιφερειακό ζήτημα,  είναι κομμάτι της συνολικής υγείας μιας κοινωνίας.

Ίσως, τελικά, η μεγαλύτερη παρεξήγηση γύρω από την πατρότητα είναι ότι τη θεωρούμε μόνο πηγή ευτυχίας και όχι μια περίοδο βαθιάς αναμέτρησης με τον εαυτό. Και ίσως το πρώτο πραγματικά σημαντικό βήμα να είναι κάτι πολύ απλό.

Να αρχίσουμε επιτέλους να ρωτάμε και τους πατέρες αν είναι καλά.

Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το X και το Instagram.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για πολιτικές εξελίξεις, συνεντεύξεις διασήμων, συμβουλές για αντρική μόδα και συνταγές για φαγητό και πότο στο esquire.com.gr