Όσο η τεχνητή νοημοσύνη εξαπλώνεται σε κάθε κομμάτι της καθημερινότητας, τόσο μεγαλώνει και η αγωνία γύρω από το τι σημαίνει αυτό για την αγορά εργασίας. Και δύσκολα μπορεί να πει κανείς πως αυτή η ανησυχία είναι υπερβολική.
Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερες μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας μειώνουν προσωπικό, επενδύοντας παράλληλα τεράστια ποσά σε συστήματα AI και αυτοματισμούς. Από τη Meta μέχρι τη Square, η λογική ήταν λίγο-πολύ ίδια: λιγότερο ανθρώπινο δυναμικό, περισσότερη τεχνητή νοημοσύνη.
Η τεχνητή νοημοσύνη δεν φέρνει τα αποτελέσματα που περίμεναν οι εταιρείες
Το θέμα όμως είναι αν αυτή η στρατηγική λειτουργεί πραγματικά ή αν πρόκειται απλώς για έναν ακόμη τεχνολογικό πυρετό που όλοι φοβούνται να αγνοήσουν.
Αυτό προσπάθησε να εξετάσει νέα έρευνα της Gartner, την οποία παρουσίασε το Fortune. Η εταιρεία μίλησε με 350 υψηλόβαθμα στελέχη επιχειρήσεων από όλο τον κόσμο, με εταιρείες που ξεπερνούν σε ετήσιο τζίρο τα 900 εκατομμύρια ευρώ.
Το πρώτο συμπέρασμα ήταν ξεκάθαρο: οι απολύσεις λόγω AI δεν είναι θεωρία. Το 80% των στελεχών παραδέχθηκε ότι μείωσε εργαζομένους για να επενδύσει περισσότερα χρήματα σε τεχνητή νοημοσύνη ή αυτόνομα συστήματα.
Εκεί όμως που η έρευνα αποκτά πραγματικό ενδιαφέρον είναι στο αποτέλεσμα αυτών των αποφάσεων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, οι εταιρείες που απέλυσαν κόσμο για να στραφούν στην AI δεν είχαν καλύτερες οικονομικές επιδόσεις από εκείνες που κράτησαν το προσωπικό τους. Με λίγα λόγια, η αντικατάσταση εργαζομένων από αλγόριθμους δεν φαίνεται —τουλάχιστον μέχρι σήμερα— να φέρνει κάποιο θεαματικό οικονομικό όφελος.
Και το πιο ειρωνικό; Πολλές από αυτές τις επιχειρήσεις έκοψαν θέσεις εργασίας μόνο και μόνο για να εξασφαλίσουν τα χρήματα που απαιτούνται για τις νέες τεχνολογίες. Στην πορεία όμως έχασαν εμπειρία, τεχνογνωσία και ανθρώπους που γνώριζαν τον οργανισμό τους καλύτερα από οποιοδήποτε σύστημα AI.
Τα ευρήματα αυτά δεν έρχονται ακριβώς σαν κεραυνός εν αιθρία. Ήδη από πέρυσι, έρευνα του MIT είχε δείξει ότι οι περισσότερες εταιρείες που επενδύουν επιθετικά στην τεχνητή νοημοσύνη δεν βλέπουν ουσιαστική διαφορά στα έσοδά τους.
Παρόλα αυτά, αρκετοί αναλυτές θεωρούν πως η AI δεν είναι απαραίτητα το πρόβλημα. Το θέμα είναι ο τρόπος χρήσης της.
Η αναλύτρια της Gartner, Helen Poitevin, εξήγησε ότι πολλές από αυτές τις κινήσεις μοιάζουν περισσότερο με δοκιμές παρά με ένα ολοκληρωμένο επιχειρηματικό σχέδιο.
"Δείχνει σαν μια πρώτη φάση πειραματισμού και όχι σαν κάτι που ήδη αποδίδει πλήρως σε επίπεδο επένδυσης", ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η έρευνα πάντως δείχνει και κάτι ακόμα: οι εταιρείες που φαίνεται να κερδίζουν περισσότερο από την τεχνητή νοημοσύνη είναι εκείνες που τη χρησιμοποιούν ως εργαλείο υποστήριξης των εργαζομένων τους και όχι ως αντικατάστασή τους.
Με απλά λόγια, καλύτερα αποτελέσματα έχουν όσες επιχειρήσεις δίνουν στους ανθρώπους τους εργαλεία AI για να γίνουν πιο παραγωγικοί, αντί να προσπαθούν να τους βγάλουν τελείως από την εξίσωση.
Ακόμα κι έτσι όμως, η σχέση εργαζομένων και AI παραμένει αρκετά περίπλοκη. Άλλες έρευνες δείχνουν ότι πολλοί υπάλληλοι αντιμετωπίζουν με καχυποψία αυτά τα εργαλεία. Σε μία από αυτές, περισσότεροι από τους μισούς δήλωσαν ότι αποφεύγουν εντελώς τη χρήση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης που υπάρχουν ήδη στις εταιρείες τους.
Για την ώρα πάντως, ένα πράγμα μοιάζει ξεκάθαρο: η τεχνητή νοημοσύνη ίσως μπορεί να αλλάξει τον τρόπο που δουλεύουμε, αλλά δεν έχει αποδείξει ακόμη ότι μπορεί να αντικαταστήσει ολοκληρωτικά τους ανθρώπους χωρίς κόστος.
Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.