Οι 13 έλεγχοι υγείας που δεν πρέπει να αγνοεί κανένας άνδρας

Για πολλούς άνδρες, η επίσκεψη στον γιατρό παραμένει κάτι που γίνεται μόνο όταν υπάρχει πραγματική ανάγκη. Συνήθως περιμένουν να δουν αν ένα σύμπτωμα θα περάσει μόνο του, αντέχουν μικρές ενοχλήσεις και συνεχίζουν κανονικά τη δουλειά, τις υποχρεώσεις ή τη φροντίδα της οικογένειας. Όμως ο γιατρός δεν πρέπει να είναι η τελευταία λύση όταν κάτι έχει ήδη πάει στραβά.

Η τακτική επαφή με έναν γιατρό πρέπει να θεωρείται μέρος μιας φυσιολογικής και υπεύθυνης ζωής. Δεν αφορά μόνο τη θεραπεία, αλλά κυρίως την πρόληψη. Ένας γιατρός που σε γνωρίζει, ξέρει το ιστορικό σου και παρακολουθεί την υγεία σου μπορεί να εντοπίσει αλλαγές νωρίς, να προλάβει προβλήματα πριν εξελιχθούν και να σε βοηθήσει να ζήσεις καλύτερα και περισσότερο.

Γιατί οι άνδρες δεν πρέπει να αποφεύγουν τον γιατρό

Κάποιους ελέγχους μπορείς να τους κάνεις μόνος σου στο σπίτι. Άλλοι όμως χρειάζονται την εμπειρία και την αξιολόγηση ενός ειδικού. Το σημαντικό είναι να μη θυμάσαι την υγεία σου μόνο όταν σε αναγκάσει το σώμα σου.

Ακολουθούν 13 βασικοί έλεγχοι που καλό είναι να έχουν στο μυαλό τους οι άνδρες και να τους χρησιμοποιούν ως οδηγό για τις επισκέψεις τους στον γιατρό.

1. Αυτοεξέταση όρχεων

Από την εφηβεία και μετά, είναι σημαντικό να γνωρίζεις πώς είναι φυσιολογικά οι όρχεις σου. Δεν χρειάζεται να ζεις με άγχος, αλλά χρειάζεται να έχεις εικόνα του σώματός σου. Κάθε έναν ή δύο μήνες, καλό είναι να ελέγχεις αν υπάρχει κάποιο εξόγκωμα, αλλαγή στο μέγεθος, διαφορετική αίσθηση ή οτιδήποτε δεν υπήρχε πριν.

Ο καρκίνος των όρχεων είναι ένας από τους συχνότερους καρκίνους στους νεαρούς άνδρες, ειδικά στις ηλικίες 20 έως 34 ετών. Το θετικό είναι ότι, όταν εντοπιστεί νωρίς, η θεραπεία είναι στις περισσότερες περιπτώσεις ιδιαίτερα αποτελεσματική. Αν παρατηρήσεις αλλαγές, δεν το αφήνεις για αργότερα. Κλείνεις ραντεβού με τον γιατρό σου.

2. Αυτοεξέταση δέρματος

Το δέρμα είναι από τα σημεία του σώματος που μπορείς να παρακολουθείς σχετικά εύκολα, αρκεί να το κάνεις συστηματικά. Μία φορά κάθε μήνα ή κάθε δύο μήνες, αφιέρωσε λίγο χρόνο για να δεις αν υπάρχει κάποια νέα ελιά, σημάδι, αλλαγή στο χρώμα, στο σχήμα ή στο μέγεθος κάποιας υπάρχουσας βλάβης.

Για σημεία που δεν μπορείς να δεις, όπως η πλάτη, ζήτησε βοήθεια από τον σύντροφό σου, έναν φίλο ή κάποιον δικό σου άνθρωπο. Αν κάτι σου φαίνεται καινούργιο ή διαφορετικό, καλύτερα να το δει γιατρός. Ο καρκίνος του δέρματος είναι ιδιαίτερα συχνός σε χώρες με έντονη ηλιοφάνεια, ενώ οι άνδρες έχουν αυξημένο κίνδυνο για μελάνωμα σε σχέση με τις γυναίκες.

@ iStock

Έλεγχοι στον γιατρό για όλες τις ηλικίες

3. Αρτηριακή πίεση

Η υψηλή πίεση είναι ύπουλη, γιατί πολλές φορές δεν δίνει κανένα προειδοποιητικό σημάδι. Μπορεί να υπάρχει για χρόνια χωρίς να το καταλάβεις, αυξάνοντας τον κίνδυνο για σοβαρά προβλήματα στην καρδιά, στα αγγεία και στον εγκέφαλο.

Γι’ αυτό η μέτρηση της αρτηριακής πίεσης πρέπει να γίνεται τακτικά. Ένας απλός έλεγχος κάθε δύο χρόνια μπορεί να δώσει σημαντικές πληροφορίες και να βοηθήσει τον γιατρό σου να δει αν χρειάζεται παρακολούθηση ή αλλαγές στον τρόπο ζωής.

4. Βάρος, μέση και σωματικές μετρήσεις

Το βάρος από μόνο του δεν λέει πάντα όλη την αλήθεια, αλλά παραμένει ένας χρήσιμος δείκτης όταν παρακολουθείται μαζί με άλλες μετρήσεις. Η περίμετρος της μέσης και ο δείκτης μάζας σώματος μπορούν να βοηθήσουν τον γιατρό να αξιολογήσει καλύτερα τον κίνδυνο για μεταβολικά και καρδιαγγειακά προβλήματα.

Το σημαντικό δεν είναι να κυνηγάς έναν αριθμό, αλλά να παρακολουθείς τις αλλαγές. Αν το βάρος, η μέση ή άλλες μετρήσεις αρχίσουν να αλλάζουν σταθερά, ο γιατρός μπορεί να το εντοπίσει πριν εξελιχθεί σε μεγαλύτερο ζήτημα.

5. Καθημερινές συνήθειες

Η υγεία δεν καθορίζεται μόνο από εξετάσεις αίματος. Καθορίζεται και από το πώς ζεις κάθε μέρα. Τι τρως, πόσο κινείσαι, πόσο αλκοόλ πίνεις, αν καπνίζεις, αν κοιμάσαι καλά, αν χρησιμοποιείς ουσίες ή αν η καθημερινότητά σου έχει γίνει υπερβολικά καθιστική.

Ένας καλός γιατρός δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στα συμπτώματα. Πρέπει να σε ρωτά για τις συνήθειές σου και να σε βοηθά να δεις τι μπορεί να βελτιωθεί. Η ευθύνη είναι δική σου, αλλά η συζήτηση με έναν ειδικό μπορεί να σε βοηθήσει να βάλεις πιο ρεαλιστικούς στόχους.

6. Διάθεση και ψυχική υγεία

Πολλοί άνδρες δυσκολεύονται να μιλήσουν για την ψυχική τους κατάσταση. Συχνά παρουσιάζουν την κούραση, τον εκνευρισμό ή την απώλεια διάθεσης ως κάτι φυσιολογικό, ενώ στην πραγματικότητα μπορεί να είναι σημάδια ότι κάτι χρειάζεται προσοχή.

Αν νιώθεις πιο ευέξαπτος από ό,τι συνήθως, αν δεν χαίρεσαι πράγματα που παλιότερα απολάμβανες, αν έχεις πέσει ψυχολογικά ή αν αισθάνεσαι ότι δεν είσαι ο εαυτός σου, αξίζει να το συζητήσεις με τον γιατρό σου. Δεν χρειάζεται να περιμένεις να φτάσεις στα όριά σου. Η ψυχική υγεία είναι κομμάτι της συνολικής υγείας.

@ iStock

7. Σεξουαλική υγεία και έλεγχος για ΣΜΝ

Τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα μπορεί να υπάρχουν χωρίς εμφανή συμπτώματα. Αυτό σημαίνει ότι κάποιος μπορεί να έχει μολυνθεί χωρίς να το γνωρίζει και χωρίς να έχει κάτι που τον ανησυχεί άμεσα.

Αν αλλάζεις σεξουαλικό σύντροφο ή αν έχεις οποιαδήποτε αμφιβολία, ένας έλεγχος για ΣΜΝ είναι μια απλή και υπεύθυνη κίνηση. Το πόσο συχνά πρέπει να γίνεται εξαρτάται από την προσωπική σου ζωή και το ρίσκο σου, γι’ αυτό η καλύτερη λύση είναι να το συζητήσεις ανοιχτά με τον γιατρό σου.

8. Έλεγχος πριν από την απόκτηση παιδιού

Αν σκέφτεσαι να κάνεις παιδί μέσα στον επόμενο χρόνο, ένας προληπτικός έλεγχος πριν από τη σύλληψη είναι πολύ καλή ιδέα. Η γονιμότητα δεν επηρεάζεται μόνο από τη γυναίκα. Επηρεάζεται και από την υγεία, τις συνήθειες και τον τρόπο ζωής του άνδρα.

Το βάρος, το κάπνισμα, η ηλικία, προηγούμενα ή ενεργά ΣΜΝ και η έκθεση σε χημικές ουσίες μπορούν να παίξουν ρόλο. Η έγκαιρη αξιολόγηση βοηθά όχι μόνο στη σύλληψη, αλλά και στην υγεία του παιδιού που θα έρθει. Ο γιατρός μπορεί να σου προτείνει αλλαγές, εξετάσεις ή απλώς έναν πιο σωστό τρόπο προετοιμασίας.

Έλεγχοι που ξεκινούν στα 40

9. Έλεγχος για διαβήτη

Από την ηλικία των 40, ο έλεγχος για διαβήτη τύπου 2 γίνεται όλο και πιο σημαντικός. Συνήθως προτείνεται να γίνεται κάθε δύο έως τρία χρόνια, αλλά μπορεί να χρειαστεί νωρίτερα αν υπάρχουν παράγοντες κινδύνου.

Οικογενειακό ιστορικό, αυξημένο σωματικό βάρος, υψηλή πίεση και καθιστική ζωή μπορούν να ανεβάσουν τον κίνδυνο. Ο γιατρός σου μπορεί να υπολογίσει καλύτερα το προσωπικό σου ρίσκο και να αποφασίσει πότε πρέπει να ξεκινήσει ο έλεγχος.

10. Επαγγελματικός έλεγχος δέρματος

Η αυτοεξέταση του δέρματος είναι χρήσιμη, αλλά από ένα σημείο και μετά δεν αρκεί πάντα. Από τα 40 και μετά, είναι καλό ένας γιατρός ή δερματολόγος να εξετάζει το δέρμα σου πιο συστηματικά.

Ένας ειδικός μπορεί να δει πράγματα που εσύ μπορεί να προσπεράσεις, ειδικά αν πρόκειται για μικρές αλλαγές σε ελιές, σημάδια ή περιοχές που δεν φαίνονται εύκολα. Όσο νωρίτερα εντοπιστεί κάτι ύποπτο, τόσο καλύτερες είναι οι πιθανότητες αντιμετώπισης.

11. Έλεγχος για καρκίνο του προστάτη

Αν είσαι στα 40 σου και έχεις ανησυχία για τον καρκίνο του προστάτη, το σωστό πρώτο βήμα είναι να μιλήσεις με τον γιατρό σου. Δεν υπάρχει μία απάντηση που να ταιριάζει σε όλους.

Υπάρχει εξέταση αίματος που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον έλεγχο του προστάτη, όμως δεν προτείνεται απαραίτητα σε κάθε άνδρα. Είναι πιο σημαντική για όσους έχουν αυξημένο κίνδυνο, όπως άνδρες με οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του προστάτη ή άλλους επιβαρυντικούς παράγοντες.

Αυτό που συχνά φοβούνται πολλοί άνδρες είναι η δακτυλική εξέταση. Στην προληπτική εξέταση ανδρών χωρίς συμπτώματα, όμως, δεν είναι απαραίτητα το πρώτο βήμα. Ο γιατρός θα σου εξηγήσει αν χρειάζεται εξέταση αίματος, τι σημαίνουν τα αποτελέσματα και ποια θα είναι τα επόμενα βήματα αν προκύψει κάτι.

Έλεγχοι που ξεκινούν στα 45

12. Έλεγχος καρδιακής υγείας

Μετά τα 45, η καρδιά χρειάζεται πιο συστηματική παρακολούθηση. Ένας έλεγχος καρδιακής υγείας κάθε δύο χρόνια μπορεί να βοηθήσει στην εκτίμηση του συνολικού καρδιαγγειακού κινδύνου.

Ο έλεγχος συνήθως περιλαμβάνει μέτρηση πίεσης, αξιολόγηση βάρους, πιθανώς υπολογισμό δείκτη μάζας σώματος και εξετάσεις αίματος για χοληστερόλη. Με βάση αυτά, ο γιατρός μπορεί να δει αν χρειάζονται αλλαγές στον τρόπο ζωής, φαρμακευτική αγωγή ή πιο εξειδικευμένος έλεγχος.

13. Έλεγχος για καρκίνο του εντέρου

Ο καρκίνος του εντέρου είναι ένας από τους πιο συχνούς καρκίνους στους άνδρες, γι’ αυτό ο προληπτικός έλεγχος έχει μεγάλη σημασία. Από την ηλικία των 45, συνήθως προτείνεται να γίνεται σχετικός έλεγχος κάθε δύο χρόνια.

Σε ορισμένες χώρες υπάρχουν οργανωμένα προγράμματα που στέλνουν δωρεάν τεστ στους δικαιούχους. Σε κάθε περίπτωση, μπορείς να ρωτήσεις τον γιατρό σου ποια εξέταση είναι κατάλληλη για εσένα και πότε πρέπει να την κάνεις.

Αυτή η λίστα δεν είναι το τέλος της συζήτησης. Είναι η βάση. Κάθε άνδρας έχει διαφορετικό ιστορικό, διαφορετικές συνήθειες, διαφορετικό οικογενειακό υπόβαθρο και διαφορετικούς κινδύνους. Γι’ αυτό ένας γιατρός που σε γνωρίζει μπορεί να προσαρμόσει τους ελέγχους στις πραγματικές σου ανάγκες.

Το πιο σημαντικό είναι να σταματήσεις να βλέπεις τον γιατρό ως άνθρωπο που επισκέπτεσαι μόνο όταν κάτι πονάει ή όταν κάτι σε φοβίζει. Η πρόληψη είναι σχέση. Και όπως κάθε σχέση, χρειάζεται συνέχεια, ειλικρίνεια και επικοινωνία.

Την επόμενη φορά που θα πας στον γιατρό, ρώτησέ τον πότε πρέπει να σε ξαναδεί. Μπορεί να μοιάζει απλό, αλλά αυτή η ερώτηση μπορεί να είναι η αρχή μιας πολύ πιο σοβαρής και χρήσιμης φροντίδας για την υγεία σου.

Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για πολιτικές εξελίξεις, συνεντεύξεις διασήμων, συμβουλές για αντρική μόδα και συνταγές για φαγητό και πότο στο esquire.com.gr