Η εικόνα ενός ηλικιωμένου που καπνίζει κάνναβη και δείχνει να το απολαμβάνει έχει χρησιμοποιηθεί πολλές φορές σε κωμωδίες. Τώρα, όμως, φαίνεται πως αυτή η εικόνα μπορεί να έχει και μια επιστημονική βάση.
Νεότερες έρευνες δείχνουν ότι η κάνναβη δεν επηρεάζει τον εγκέφαλο με τον ίδιο τρόπο σε όλες τις ηλικίες. Ο εγκέφαλος ενός μεγαλύτερου ανθρώπου φαίνεται να αντιδρά διαφορετικά από εκείνον ενός εφήβου ή ενός νεαρού ενήλικα. Μάλιστα, ορισμένα στοιχεία δείχνουν ότι κάποιες ουσίες της κάνναβης ίσως έχουν και προστατευτική δράση.
Η κάνναβη και ο εγκέφαλος
Μελέτη του Salk Institute, την οποία ανέφερε και η Washington Post, εξέτασε την κανναβινόλη, μια ουσία που προέρχεται από την THC, το βασικό ψυχοδραστικό συστατικό της κάνναβης.
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η κανναβινόλη μπορεί να βοηθά στην προστασία των νευρώνων από το οξειδωτικό στρες. Πρόκειται για μια φυσική διαδικασία φθοράς, η οποία γίνεται πιο έντονη με την ηλικία και μπορεί σταδιακά να καταστρέψει τα κύτταρα του εγκεφάλου.
Με απλά λόγια, η συγκεκριμένη ουσία ίσως βοηθά τον εγκέφαλο να αντέξει καλύτερα στη φθορά που έρχεται με τα χρόνια. Αυτό δεν σημαίνει ότι η κάνναβη αποτελεί θεραπεία, αλλά ότι ένα από τα συστατικά της μπορεί να έχει ιδιότητες που μέχρι πρόσφατα δεν είχαν μελετηθεί αρκετά.
Τι έδειξαν οι έρευνες για τη μνήμη
Υπάρχουν και άλλες μελέτες που δίνουν μια διαφορετική εικόνα από εκείνη που υπήρχε για χρόνια γύρω από την κάνναβη.
Έρευνα που δημοσιεύθηκε στο JAMA Network Open εξέτασε μεσήλικες και ηλικιωμένους που είχαν αρχίσει να χρησιμοποιούν κάνναβη για ιατρικούς λόγους. Οι επιστήμονες δεν βρήκαν ξεκάθαρη σύνδεση ανάμεσα στη χρήση της και στην πτώση των γνωστικών τους ικανοτήτων.
Το αποτέλεσμα αυτό είναι σημαντικό, γιατί για μεγάλο διάστημα υπήρχε η άποψη ότι η κάνναβη επηρεάζει αρνητικά τη μνήμη, τη συγκέντρωση και γενικά τη λειτουργία του εγκεφάλου.
Μια ακόμη έρευνα από το Πανεπιστήμιο του Κολοράντο εξέτασε περισσότερους από 26.000 ανθρώπους ηλικίας από 40 έως 77 ετών. Σύμφωνα με τα στοιχεία, όσοι χρησιμοποιούσαν κάνναβη είχαν κατά μέσο όρο μεγαλύτερο όγκο σε ορισμένες περιοχές του εγκεφάλου και καλύτερες επιδόσεις σε τεστ που αφορούσαν τη μνήμη, την προσοχή και την ταχύτητα σκέψης.
Αυτές είναι ακριβώς οι λειτουργίες που πολλοί πίστευαν ότι επηρεάζονται πρώτες από τη χρήση κάνναβης.
Γιατί η ηλικία μπορεί να αλλάζει τα δεδομένα
Μία πιθανή εξήγηση βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο αλλάζει ο εγκέφαλος όσο μεγαλώνουμε.
Ο εγκέφαλος ενός εφήβου βρίσκεται ακόμη σε ανάπτυξη και είναι πιο ευαίσθητος στις εξωτερικές επιδράσεις. Αντίθετα, ο εγκέφαλος ενός μεγαλύτερου ανθρώπου είναι πλήρως ανεπτυγμένος και ίσως αντιμετωπίζει με διαφορετικό τρόπο τις ουσίες της κάνναβης.
Ο Καρλ Χαρτ, ψυχολόγος στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, έχει εξετάσει το θέμα μέσα από πειράματα με ενήλικες. Σε μία από τις έρευνές του, έδωσε σε συμμετέχοντες τη δυνατότητα να κάνουν χρήση κάνναβης πριν από ένα μαθηματικό τεστ που συνοδευόταν από χρηματικό έπαθλο.
Τα αποτελέσματα δεν ήταν αυτά που θα περίμεναν οι περισσότεροι. Οι επιδόσεις των συμμετεχόντων δεν έδειξαν τη μεγάλη πτώση που συχνά συνδέεται με τη χρήση κάνναβης.
Οι μεγαλύτεροι τη χρησιμοποιούν διαφορετικά
Σημαντικό ρόλο παίζει και ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιούν την κάνναβη οι μεγαλύτεροι σε ηλικία άνθρωποι.
Πολλοί δεν τη χρησιμοποιούν για διασκέδαση, αλλά για να αντιμετωπίσουν προβλήματα της καθημερινότητας. Κάποιοι τη χρησιμοποιούν για να κοιμηθούν πιο εύκολα, άλλοι για τον χρόνιο πόνο και άλλοι για να μειώσουν το άγχος.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, περίπου ένας στους πέντε ανθρώπους άνω των 50 ετών δηλώνει ότι έχει κάνει χρήση κάνναβης μέσα στον τελευταίο χρόνο.
Αυτό δείχνει ότι η χρήση της έχει αυξηθεί αρκετά στις μεγαλύτερες ηλικίες και δεν αφορά πλέον μόνο τους νέους ή τη διασκέδαση.
Τα ερωτήματα παραμένουν
Παρά τα ενδιαφέροντα αποτελέσματα, οι επιστήμονες τονίζουν ότι χρειάζεται προσοχή.
Δεν υπάρχουν ακόμη αρκετά στοιχεία για να πει κανείς με βεβαιότητα ότι η κάνναβη προστατεύει τον εγκέφαλο ή ότι βελτιώνει τις γνωστικές λειτουργίες. Πολλές από τις έρευνες βασίζονται στην παρατήρηση και δεν αποδεικνύουν ότι η κάνναβη είναι η αιτία των διαφορών που βρέθηκαν.
Υπάρχουν επίσης ερωτήματα σχετικά με την επίδρασή της στην καρδιά και στο κυκλοφορικό σύστημα, ειδικά στους ηλικιωμένους που μπορεί να έχουν ήδη προβλήματα υγείας.
Ένα ακόμη ζήτημα είναι ότι αρκετοί μεγαλύτεροι άνθρωποι δεν ενημερώνουν τον γιατρό τους ότι χρησιμοποιούν κάνναβη. Αυτό μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα, κυρίως όταν παίρνουν και άλλα φάρμακα.
Η εικόνα, λοιπόν, δεν είναι ούτε απόλυτα θετική ούτε απόλυτα αρνητική.
Η κάνναβη δεν φαίνεται να είναι απλώς ένας εχθρός του εγκεφάλου, τουλάχιστον όχι σε όλες τις ηλικίες και με τον ίδιο τρόπο. Η επίδρασή της είναι πιο σύνθετη και εξαρτάται από την ηλικία, τη συχνότητα χρήσης, τον λόγο για τον οποίο χρησιμοποιείται και τη γενική κατάσταση της υγείας.
Η επιστήμη αρχίζει να κοιτάζει το θέμα με λιγότερες βεβαιότητες και περισσότερες ερωτήσεις. Και ίσως τελικά η σχέση ανάμεσα στην κάνναβη και στον εγκέφαλο των μεγαλύτερων ανθρώπων να είναι πολύ διαφορετική από ό,τι πιστεύαμε μέχρι σήμερα.
Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.
