Η τριχόπτωση είναι ένα θέμα που απασχολεί εκατομμύρια άνδρες σε όλο τον κόσμο. Δεν επηρεάζει μόνο την εικόνα, αλλά συχνά και την ψυχολογία, την αυτοπεποίθηση και τον τρόπο με τον οποίο κάποιος αισθάνεται στην καθημερινότητά του. Οι πιο γνωστές λύσεις σήμερα είναι η μινοξιδίλη, η φιναστερίδη και η μεταμόσχευση μαλλιών. Τα τελευταία χρόνια, όμως, οι επιστήμονες εξετάζουν και ένα φυτό που χρησιμοποιείται εδώ και πολλούς αιώνες στην παραδοσιακή κινεζική ιατρική.
Σύμφωνα με επιστημονική ανασκόπηση, η ρίζα του συγκεκριμένου φυτού περιέχει ουσίες που ίσως μπορούν να περιορίσουν την απώλεια των μαλλιών και να βοηθήσουν την ανάπτυξη νέων τριχών. Τα πρώτα αποτελέσματα παρουσιάζουν ενδιαφέρον, όμως οι ερευνητές ξεκαθαρίζουν ότι τα στοιχεία δεν είναι ακόμη αρκετά για να θεωρηθεί το φυτό ασφαλής και εγκεκριμένη θεραπεία.
Ποια είναι η ρίζα που εξετάζουν οι επιστήμονες για τα μαλλιά;
Η έρευνα αφορά το φυτό Polygonum multiflorum, το οποίο είναι γνωστό και ως Fo-Ti. Η ρίζα του χρησιμοποιείται στην παραδοσιακή κινεζική ιατρική για περισσότερα από χίλια χρόνια. Στο παρελθόν χρησιμοποιούνταν κυρίως για την τριχόπτωση και το πρόωρο γκριζάρισμα των μαλλιών, αλλά και για διάφορα άλλα προβλήματα υγείας.
Οι επιστήμονες συγκέντρωσαν στοιχεία από κλινικές έρευνες, εργαστηριακά πειράματα και παλιά ιατρικά κείμενα. Στόχος τους ήταν να διαπιστώσουν αν όσα αποδίδονται εδώ και αιώνες στο Fo-Ti μπορούν να εξηγηθούν με βάση τη σημερινή γνώση γύρω από τη λειτουργία της τρίχας και των θυλάκων.
Διαβάστε Επίσης
Οι ουσίες που μπορεί να βοηθούν τα μαλλιά
Μέσα από την ανάλυσή τους, οι ερευνητές ξεχώρισαν τρεις φυσικές ουσίες που φαίνεται να έχουν πιθανή δράση στην υγεία των μαλλιών: την εμοδίνη, τη φυσκιόνη και την TSG.
Με βάση τα στοιχεία που εξετάστηκαν, η εμοδίνη και η φυσκιόνη μπορεί να συνδέονται με την ενδυνάμωση της τρίχας και τη διατήρηση του φυσικού της χρώματος. Αυτό σημαίνει ότι ίσως βοηθούν τα μαλλιά να παραμένουν πιο δυνατά και να γκριζάρουν πιο αργά.
Η TSG έδειξε ακόμη πιο ενδιαφέροντα αποτελέσματα σε πειράματα με ζώα. Σε αυτές τις μελέτες, φάνηκε να ενισχύει την ταχύτητα με την οποία μεγάλωναν οι τρίχες, αλλά και το τελικό τους μήκος.
Τα συμπεράσματα δημοσιεύτηκαν στα τέλη του 2025 στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Holistic Integrative Pharmacy. Παρότι τα ευρήματα είναι θετικά, δεν αποτελούν ακόμη απόδειξη ότι το ίδιο αποτέλεσμα θα εμφανιστεί και στους ανθρώπους.
Με ποιον τρόπο μπορεί να δρα κατά της τριχόπτωσης;
Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι το Fo-Ti δεν επηρεάζει μόνο έναν μηχανισμό, αλλά μπορεί να δρα ταυτόχρονα σε διαφορετικές διαδικασίες που σχετίζονται με την ανάπτυξη και την απώλεια των μαλλιών.
Ανάμεσα στις πιθανές δράσεις του είναι η ενεργοποίηση κυτταρικών διαδικασιών που συμμετέχουν στην ανάπτυξη της τρίχας. Παράλληλα, φαίνεται ότι μπορεί να προστατεύει τους θύλακες από την πρόωρη φθορά και να βοηθά στην καλύτερη κυκλοφορία του αίματος στο τριχωτό της κεφαλής.
Όταν οι θύλακες προστατεύονται και αιματώνονται καλύτερα, δημιουργούνται πιο κατάλληλες συνθήκες για την ανάπτυξη των μαλλιών. Αυτό δεν σημαίνει ότι η ρίζα μπορεί να αποκαταστήσει από μόνη της τα χαμένα μαλλιά, αλλά δείχνει γιατί έχει τραβήξει το ενδιαφέρον των ειδικών.
Οι συγγραφείς της ανασκόπησης θεωρούν ότι η πολλαπλή αυτή δράση μοιάζει με τη λογική της ιατρικής ακριβείας. Αντί μια θεραπεία να στοχεύει μόνο σε μία διαδικασία, προσπαθεί να επηρεάσει περισσότερους μηχανισμούς την ίδια στιγμή.
Τι γνώριζε η παραδοσιακή κινεζική ιατρική;
Ένα ακόμη ενδιαφέρον σημείο της έρευνας είναι η σχέση ανάμεσα στις παλιές περιγραφές και στα σύγχρονα επιστημονικά στοιχεία. Ορισμένες από τις επιδράσεις που αναφέρονταν εδώ και αιώνες σε κινεζικά ιατρικά κείμενα φαίνεται να συμφωνούν με όσα γνωρίζουμε σήμερα για τα μαλλιά.
Αυτό, σύμφωνα με τους επιστήμονες, δείχνει ότι κάποιες πρακτικές της παραδοσιακής ιατρικής μπορεί να βασίζονταν σε πραγματικές παρατηρήσεις και όχι μόνο σε λαϊκές πεποιθήσεις. Οι άνθρωποι εκείνης της εποχής δεν γνώριζαν τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν τα κύτταρα, αλλά μπορούσαν να παρατηρούν τα αποτελέσματα μιας ουσίας.
Παρόλα αυτά, η μακρόχρονη χρήση ενός φυτού δεν σημαίνει από μόνη της ότι είναι αποτελεσματικό ή ασφαλές. Για να επιβεβαιωθεί η δράση του, χρειάζονται σωστά οργανωμένες μελέτες και κλινικές δοκιμές σε μεγάλο αριθμό ανθρώπων.
Μπορεί να αντικαταστήσει τη μινοξιδίλη ή τη φιναστερίδη;
Προς το παρόν, η απάντηση είναι όχι. Δεν υπάρχουν αρκετά δεδομένα που να δείχνουν ότι το Fo-Ti είναι καλύτερο ή εξίσου αποτελεσματικό με τις θεραπείες που χρησιμοποιούνται ήδη για την τριχόπτωση.
Η επιστημονική ανασκόπηση αναφέρει ότι η συγκεκριμένη ρίζα ίσως έχει ορισμένα πλεονεκτήματα. Για παράδειγμα, δεν φαίνεται να συνδέεται τόσο συχνά με τον ερεθισμό του τριχωτού της κεφαλής ή με σεξουαλικές παρενέργειες, προβλήματα που μπορεί να εμφανιστούν σε ορισμένους ανθρώπους με συμβατικές θεραπείες.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι είναι ακίνδυνη. Έχουν καταγραφεί περιστατικά στα οποία η κατανάλωση προϊόντων με Fo-Ti συνδέθηκε με βλάβες στο ήπαρ. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα προβλήματα εμφανίστηκαν ακόμη και σε ανθρώπους που δεν είχαν προηγούμενο ιστορικό ηπατικής νόσου.
Οι ειδικοί θεωρούν ότι ο κίνδυνος μπορεί να σχετίζεται με τη δόση, τον τρόπο επεξεργασίας του φυτού ή τη διαφορετική αντίδραση κάθε οργανισμού. Επειδή δεν παρασκευάζονται όλα τα προϊόντα με τις ίδιες προδιαγραφές, είναι δύσκολο να γνωρίζει κάποιος πόση ποσότητα δραστικών ουσιών περιέχει κάθε σκεύασμα.
Για να μπορεί το Fo-Ti να χρησιμοποιηθεί με μεγαλύτερη ασφάλεια, θα πρέπει να δημιουργηθούν συγκεκριμένοι κανόνες για την επεξεργασία, τη δοσολογία και τη διάρκεια της χρήσης του.
Οι νέες έρευνες δίνουν περισσότερα στοιχεία
Το ενδιαφέρον των επιστημόνων για το Polygonum multiflorum συνεχίζεται. Λίγους μήνες μετά τη δημοσίευση της ανασκόπησης, ερευνητές από τη Νότια Κορέα μελέτησαν τη δράση του φυτού σε ανθρώπινα κύτταρα της δερματικής θηλής.
Τα κύτταρα αυτά βρίσκονται στη βάση του θύλακα και παίζουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της τρίχας. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν πειραματικό μοντέλο, ώστε να δουν πώς αντιδρούν οι ανθρώπινοι θύλακες όταν έρχονται σε επαφή με ουσίες που προέρχονται από το φυτό.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι μικρά κυστίδια του Fo-Ti βοήθησαν στην επιμήκυνση των θυλάκων. Αυτό θεωρείται ένδειξη ότι ίσως μπορούν να ενισχύσουν την ενεργή φάση κατά την οποία τα μαλλιά μεγαλώνουν.
Πρόκειται, ωστόσο, για προκλινική μελέτη. Το γεγονός ότι μια ουσία δείχνει θετικά αποτελέσματα σε κύτταρα ή σε ιστούς μέσα στο εργαστήριο δεν σημαίνει ότι θα έχει απαραίτητα την ίδια δράση όταν χρησιμοποιηθεί ως θεραπεία σε ανθρώπους.
Τα ευρήματα δίνουν έναν ακόμη λόγο για να συνεχιστεί η έρευνα, αλλά δεν αρκούν για να αποδείξουν ότι το Fo-Ti μπορεί να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά την αλωπεκία.
Γιατί χρειάζεται προσοχή
Τα πρώτα στοιχεία είναι ενθαρρυντικά, αλλά δεν δικαιολογούν την αντικατάσταση της μινοξιδίλης, της φιναστερίδης ή άλλων ιατρικών θεραπειών με προϊόντα που περιέχουν αυτή τη ρίζα.
Το μεγαλύτερο μέρος της έρευνας έχει γίνει μέχρι σήμερα σε εργαστηριακές συνθήκες, σε ζώα ή σε πειραματικά μοντέλα. Δεν υπάρχουν ακόμη αρκετές μεγάλες κλινικές δοκιμές που να έχουν εξετάσει την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια του φυτού σε ανθρώπους.
Χρειάζεται επίσης να βρεθεί ποια δόση θα μπορούσε να είναι ασφαλής, για πόσο διάστημα μπορεί να χρησιμοποιείται και ποιοι άνθρωποι κινδυνεύουν περισσότερο να εμφανίσουν παρενέργειες.
Η αναφορά περιστατικών ηπατικής βλάβης είναι ένας σοβαρός λόγος για να αποφεύγεται η χρήση του χωρίς ιατρική συμβουλή. Το γεγονός ότι ένα προϊόν είναι φυτικό ή φυσικό δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να προκαλέσει προβλήματα στον οργανισμό.
Άτομα που έχουν ηπατικά προβλήματα, λαμβάνουν φάρμακα ή αντιμετωπίζουν κάποια χρόνια πάθηση πρέπει να είναι ακόμη πιο προσεκτικά και να μη χρησιμοποιούν τέτοια σκευάσματα χωρίς να συμβουλευτούν γιατρό.
Μια ενδιαφέρουσα πιθανότητα για το μέλλον
Το Fo-Ti δεν αποτελεί αυτή τη στιγμή αποδεδειγμένη θεραπεία για τη φαλάκρα. Παραμένει, όμως, μια ενδιαφέρουσα κατεύθυνση για τους επιστήμονες που αναζητούν νέους τρόπους αντιμετώπισης της τριχόπτωσης.
Οι ουσίες που περιέχει ίσως βοηθήσουν τους ερευνητές να καταλάβουν καλύτερα πώς αναπτύσσονται τα μαλλιά, πώς προστατεύονται οι θύλακες και ποιοι μηχανισμοί μπορούν να επιβραδύνουν την απώλειά τους.
Ακόμη και αν η ίδια η ρίζα δεν χρησιμοποιηθεί τελικά ως θεραπεία, οι ενώσεις της θα μπορούσαν να αποτελέσουν τη βάση για τη δημιουργία νέων φαρμάκων ή πιο ασφαλών προϊόντων.
Για να συμβεί αυτό, τα πρώτα αποτελέσματα θα πρέπει να επιβεβαιωθούν σε κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους. Οι μελέτες θα πρέπει να δείξουν όχι μόνο ότι η θεραπεία λειτουργεί, αλλά και ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί χωρίς σοβαρούς κινδύνους.
Μέχρι τότε, το Fo-Ti παραμένει ένα φυτό με μεγάλη ιστορία και αρκετές επιστημονικές υποσχέσεις, αλλά και με σημαντικά ερωτήματα που δεν έχουν ακόμη απαντηθεί. Αν οι επόμενες έρευνες επιβεβαιώσουν όσα έχουν φανεί μέχρι σήμερα, μια ρίζα που χρησιμοποιείται εδώ και περισσότερο από χίλια χρόνια μπορεί να βοηθήσει στη δημιουργία μιας νέας γενιάς θεραπειών κατά της τριχόπτωσης.
Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.
