Κάποια στιγμή στη ζωή του, σχεδόν κάθε άντρας αντιλαμβάνεται έναν άγραφο κανόνα. Δεν αρκεί απλώς να υπάρχεις. Πρέπει να αποδεικνύεις ότι αξίζεις.
Να είσαι καλός στη δουλειά σου. Να βγάζεις αρκετά χρήματα. Να μπορείς να αντιμετωπίσεις μια δύσκολη κατάσταση. Να έχεις αυτοπεποίθηση. Να είσαι δυνατός, ενδιαφέρων, επιτυχημένος, χρήσιμος. Και όταν καταφέρεις ένα από αυτά, η ανακούφιση συνήθως δεν κρατάει πολύ. Γιατί σχεδόν αμέσως εμφανίζεται ο επόμενος στόχος.
Ένας καλύτερος μισθός. Μια καλύτερη θέση. Ένα καλύτερο σώμα. Περισσότερη αναγνώριση. Κάτι ακόμη που θα επιβεβαιώσει ότι, ναι, τελικά τα κατάφερες. Το περίεργο είναι ότι η στιγμή κατά την οποία αισθάνεσαι πως "έφτασες" μετακινείται συνεχώς λίγο πιο μακριά.
Η αξία που συνδέθηκε με την απόδοση
Πολλά αγόρια μεγαλώνουν μαθαίνοντας, άμεσα ή έμμεσα, να συνδέουν την αναγνώριση με αυτό που μπορούν να κάνουν. Κέρδισες; Μπράβο. Τα πήγες καλά στο σχολείο; Μπράβο. Είσαι δυνατός; Πολύ καλό. Έλυσες μόνος σου ένα πρόβλημα; Ακόμη καλύτερα.
Η φιλοδοξία, φυσικά, δεν είναι κάτι αρνητικό. Ούτε η επιθυμία για επιτυχία. Το πρόβλημα αρχίζει όταν η προσωπική αξία εξαρτάται αποκλειστικά από την απόδοση.
Τότε μια επαγγελματική αποτυχία δεν είναι απλώς ένα κακό αποτέλεσμα. Μπορεί να βιωθεί ως προσωπική ήττα. Μια περίοδος οικονομικής δυσκολίας δεν σημαίνει μόνο ότι τα χρήματα δεν φτάνουν. Μπορεί να μεταφραστεί εσωτερικά ως "απέτυχα". Και το να ζητήσεις βοήθεια μπορεί να μοιάζει σαν παραδοχή ότι δεν είσαι αρκετά ικανός για να τα καταφέρεις μόνος σου.
Κάπως έτσι δημιουργείται μια μόνιμη ανάγκη απόδειξης.
Το παιχνίδι της σύγκρισης δεν τελειώνει ποτέ
Φυσικά στον μικρόκοσμο του καθενός υπάρχει η σύγκριση. Ο συνάδελφος πήρε προαγωγή. Ο φίλος αγόρασε καλύτερο αυτοκίνητο. Κάποιος άλλος έχει μεγαλύτερο σπίτι. Ένας τύπος στο Instagram είναι στην ηλικία σου, έχει κοιλιακούς, ταξιδεύει συνέχεια και υποτίθεται ότι ξυπνάει στις 5 το πρωί για να χτίσει την αυτοκρατορία του.
Τα social media έκαναν αυτή τη σύγκριση σχεδόν ασταμάτητη. Κάποτε συγκρινόσουν κυρίως με τους ανθρώπους του άμεσου περιβάλλοντός σου. Τώρα μπορείς πριν καν πιεις τον πρώτο καφέ της ημέρας να έχεις δει δεκάδες άντρες που φαίνονται πλουσιότεροι, δυνατότεροι, πιο επιτυχημένοι και πιο ευτυχισμένοι από εσένα.
Το πρόβλημα είναι ότι συγκρίνεις ολόκληρη τη ζωή σου με τα highlights της ζωής κάποιου άλλου. Και πάντα θα υπάρχει κάποιος που έχει περισσότερα.
Αν λοιπόν η αυτοεκτίμησή σου βασίζεται στο να βρίσκεσαι μπροστά από τους άλλους, έχεις μπει σε έναν αγώνα χωρίς γραμμή τερματισμού.
"Τι προσφέρεις;"
Υπάρχει επίσης μια ερώτηση που πολλοί άντρες μαθαίνουν να κάνουν στον εαυτό τους. "Τι προσφέρω;". Στη δουλειά, στη σχέση, στην οικογένεια, στην παρέα.
Το να θέλεις να είσαι χρήσιμος είναι ανθρώπινο και συχνά όμορφο. Όταν όμως πιστεύεις ότι πρέπει διαρκώς να προσφέρεις κάτι για να αξίζεις αγάπη, σεβασμό ή αποδοχή, τότε η χρησιμότητα μετατρέπεται σε βάρος.
Γιατί τι συμβαίνει όταν κουραστείς; Όταν χάσεις τη δουλειά σου; Όταν δεν μπορείς να λύσεις το πρόβλημα; Όταν χρειάζεσαι εσύ κάποιον άλλον; Για έναν άνθρωπο που έχει μάθει να μετρά την αξία του μέσα από όσα προσφέρει, αυτές οι στιγμές μπορούν να γίνουν εξαιρετικά δύσκολες.
Δεν χρειάζεται να κερδίζεις κάθε μέρα
Το ζητούμενο δεν είναι να εγκαταλείψεις τη φιλοδοξία σου. Να σταματήσεις να θέλεις περισσότερα ή να πείσεις τον εαυτό σου ότι οι επιτυχίες δεν έχουν σημασία. Έχουν.
Αλλά υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο "θέλω να πετύχω" και στο "πρέπει να πετύχω για να αξίζω". Το πρώτο μπορεί να σε κινητοποιήσει. Το δεύτερο μπορεί να σε εξαντλήσει.
Ίσως λοιπόν η πραγματική πρόκληση για έναν άντρα δεν είναι να σταματήσει να προσπαθεί. Είναι να μπορέσει κάποια στιγμή να κοιτάξει όσα έχει πετύχει χωρίς να αναρωτηθεί αμέσως ποιο είναι το επόμενο πράγμα που πρέπει να αποδείξει.
Γιατί η ζωή δεν μπορεί να είναι μια ατελείωτη οντισιόν για μια θέση που έχεις ήδη κερδίσει.
