Δεν χρειάζεται να έχεις τσακωθεί με τη σύντροφό σου, να σε έχουν κουράσει οι φίλοι σου ή να έχεις φτάσει στο σημείο να σκέφτεσαι ότι η μοναδική λύση είναι να εξαφανιστείς για έξι μήνες σε κάποιο χωριό της Ηπείρου. Μπορεί να αγαπάς τους ανθρώπους σου, να είσαι καλά στη σχέση σου, να απολαμβάνεις τη δουλειά και την κοινωνική σου ζωή και, παρ' όλα αυτά, κάποιες στιγμές να θέλεις απλώς να μείνεις μόνος.
Και δεν υπάρχει τίποτα παράξενο σε αυτό. Έχουμε μάθει να αντιμετωπίζουμε την ανάγκη για προσωπικό χρόνο σχεδόν σαν ένδειξη ότι κάτι δεν πηγαίνει καλά. Αν περνάς ωραία με τη σύντροφό σου, γιατί θέλεις ένα απόγευμα χωρίς εκείνη; Αν έχεις φίλους, γιατί να πας για καφέ μόνος; Αν μπορείς να κανονίσεις κάτι το Σάββατο, γιατί να προτιμήσεις να μην κάνεις απολύτως τίποτα;
Ίσως επειδή ο χρόνος που περνάς μόνος σου δεν είναι απαραίτητα χρόνος μακριά από τους άλλους. Είναι χρόνος στον οποίο, για λίγο, δεν χρειάζεται να είσαι τίποτα για κανέναν.
Η πολυτέλεια του να μη σε χρειάζεται κανείς για μία ώρα
Το μεγαλύτερο όφελος δεν βρίσκεται σε κάποια βαθιά διαδικασία αυτογνωσίας. Δεν χρειάζεται να ανάψεις κερί, να καθίσεις οκλαδόν και να ανακαλύψεις ποιος πραγματικά είσαι. Το πράγμα είναι πολύ πιο απλό.
Για μία ώρα δεν χρειάζεται να απαντήσεις σε ερώτηση, να πάρεις απόφαση, να ακούσεις μια ιστορία, να οργανώσεις το βράδυ, να κοιτάξεις πού θα φάτε ή να λύσεις κάποιο μικρό πρόβλημα. Η καθημερινότητα αποτελείται από εκατοντάδες τέτοιες μικρές αλληλεπιδράσεις. Καμία από μόνη της δεν είναι ιδιαίτερα κουραστική. Όταν όμως συσσωρεύονται από το πρωί μέχρι το βράδυ, δημιουργούν έναν μόνιμο θόρυβο που κάποια στιγμή θέλεις απλώς να σταματήσει.
Γι' αυτό ο προσωπικός χρόνος δεν χρειάζεται καν να έχει συγκεκριμένο σκοπό. Μπορεί να είναι μια μεγάλη βόλτα, μία ώρα στο γυμναστήριο, ένας καφές στο τραπέζι της γωνίας, ένα videogame, ένα βιβλίο ή μουσική στα ακουστικά. Μπορεί ακόμη να είναι το να κάθεσαι στον καναπέ και να μην κάνεις τίποτα απολύτως.
Σε μια εποχή που έχουμε καταφέρει να μετατρέψουμε ακόμη και την ξεκούραση σε project αυτοβελτίωσης, το τελευταίο ίσως είναι το πιο δύσκολο.
Άλλο μόνος, άλλο μόνος από όλους
Φυσικά υπάρχει μια ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στη μοναχικότητα που επιλέγεις και στην απομόνωση. Το να χρειάζεσαι μερικές ώρες για τον εαυτό σου δεν σημαίνει ότι πρέπει να αρχίσεις να αποφεύγεις συστηματικά τους ανθρώπους που αγαπάς. Ούτε ότι κάθε κοινωνική υποχρέωση είναι μια εισβολή στην προσωπική σου ελευθερία.
Το παράδοξο είναι ότι λίγος χρόνος μόνος μπορεί να σε κάνει καλύτερη παρέα όταν επιστρέψεις στους άλλους. Όταν έχεις ξεκουραστεί από τον συνεχή θόρυβο, είναι ευκολότερο να ακούσεις πραγματικά, να συμμετέχεις και να είσαι εκεί επειδή το θέλεις και όχι επειδή απλώς συνέχισες από κεκτημένη ταχύτητα.
Το δύσκολο σήμερα είναι ότι ακόμη και όταν μένεις μόνος, σπάνια είσαι πραγματικά μόνος. Το κινητό βρίσκεται μισό μέτρο μακριά. Ένα μήνυμα, ένα email, ένα notification, μια ομαδική συνομιλία και μέσα σε δευτερόλεπτα βρίσκεσαι ξανά διαθέσιμος σε όλους.
Δεν χρειάζεται να είσαι.
Όσο μεγαλώνεις, άλλωστε, ο χρόνος που ανήκει αποκλειστικά σε εσένα γίνεται όλο και λιγότερος. Δουλειά, σχέση, οικογένεια, φίλοι και υποχρεώσεις διεκδικούν –δικαιολογημένα τις περισσότερες φορές– ένα κομμάτι της ημέρας σου. Το να κρατήσεις όμως ένα μικρό μέρος της για τον εαυτό σου δεν είναι εγωισμός. Είναι ένας τρόπος να μην αισθανθείς κάποια στιγμή ότι βρίσκεσαι συνεχώς δίπλα σε ανθρώπους, αλλά έχεις ξεχάσει πώς είναι να βρίσκεσαι απλώς με εσένα.
Γι' αυτό πήγαινε εκείνη τη βόλτα μόνος. Κάτσε για έναν καφέ χωρίς να περιμένεις κανέναν. Κλείσε για λίγο το κινητό. Μείνε σπίτι επειδή αυτό πραγματικά θέλεις να κάνεις.
Δεν χρειάζεται να "βρεις τον εαυτό σου". Αρκεί, για λίγο, να μη σε ψάχνει κανείς.
