Χρειάστηκαν μήνες στους Βορειοκορεάτες χάκερ για να διεισδύσουν στην Binance, το μεγαλύτερο ανταλλακτήριο κρυπτονομισμάτων στον κόσμο, και μόλις 20 λεπτά για να αποσπάσουν περισσότερα από 6,3 δισ. δολάρια. Η επιχείρηση είχε ξεκινήσει πολύ πριν από τη ληστεία της 29ης Οκτωβρίου, με τους επιτιθέμενους να αξιοποιούν παραβιασμένο λογισμικό και μια εικονική συνέντευξη για πρόσληψη, προκειμένου να αποκτήσουν πρόσβαση στους υπολογιστές εργαζομένων. Από εκεί, διείσδυσαν σταδιακά στα εσωτερικά συστήματα της εταιρείας, μέχρι να καταφέρουν να εγκρίνουν συναλλαγές από τα ψηφιακά πορτοφόλια του ανταλλακτηρίου.
Η μεγαλύτερη κλοπή στην ιστορία των κρυπτονομισμάτων ανέδειξε μια ανησυχητική πραγματικότητα για έναν κλάδο που εδώ και χρόνια προσπαθεί να θωρακιστεί απέναντι στους κυβερνοεγκληματίες. Οι χάκερ βρίσκουν όλο και περισσότερους τρόπους να παρακάμπτουν τους μηχανισμούς προστασίας των ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων, βάζοντας στο στόχαστρο τους ανθρώπους και τις υποδομές που ελέγχουν την πρόσβασή τους. Η τεχνητή νοημοσύνη (AI) καθιστά τέτοιου είδους επιθέσεις φθηνότερες και ευκολότερες στην εκτέλεση, επιτρέποντας στους εγκληματίες να πραγματοποιούν πολύπλοκες κυβερνοεπιθέσεις, οι οποίες μέχρι πρότινος απαιτούσαν σημαντικό χρόνο και εξαιρετικά υψηλό επίπεδο τεχνικής κατάρτισης.
Πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη αλλάζει τον κόσμο του κυβερνοεγκλήματος
Σύμφωνα με την εταιρεία ανάλυσης δεδομένων blockchain TRM Labs, το 2026 οι χάκερ έχουν κλέψει ποσά-ρεκόρ, συνολικού ύψους 8,7 δισ. δολαρίων σε κρυπτονομίσματα, μέσα από 325 "περιστατικά". Η Βόρεια Κορέα βρίσκεται πίσω από το 85% του ποσού που έχει συνολικά κλαπεί.
Επί χρόνια, οι προσπάθειες προστασίας στον κλάδο των κρυπτονομισμάτων επικεντρώνονταν κυρίως στον έλεγχο των έξυπνων συμβολαίων (smart contracts), δηλαδή των προγραμμάτων που εκτελούν αυτόματα συναλλαγές στο blockchain. Οι έλεγχοι αυτοί έχουν βελτιώσει την ασφάλεια του ίδιου του κώδικα, χωρίς ωστόσο να εξαλείψουν τις αδυναμίες στο λογισμικό, στο ανθρώπινο δυναμικό και στα συστήματα που πλαισιώνουν τη λειτουργία του.
Από τα 100 περιστατικά που η TRM αποδίδει στη Βόρεια Κορέα από το 2022, μόλις τα 13 αφορούσαν εκμετάλλευση ευπαθειών στον κώδικα, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 1% των κεφαλαίων που έκλεψε το κράτος της Άπω Ανατολής. Τα μεγαλύτερα ποσά προήλθαν από την παραβίαση των υποδομών που χρησιμοποιούνται για την έγκριση συναλλαγών.
"Η μεγαλύτερη ευπάθεια στον χώρο των κρυπτονομισμάτων σήμερα είναι οι ίδιοι οι άνθρωποι που ελέγχουν τα κλειδιά πρόσβασης", επισημαίνει ο Άρι Ρέντμπορν, επικεφαλής πολιτικής και κυβερνητικών σχέσεων της TRM σε παγκόσμιο επίπεδο.
Όπως επισημαίνει, η Βόρεια Κορέα έχει αναπτύξει ιδιαίτερη τεχνογνωσία στην εκμετάλλευση των διαδικασιών πρόσληψης προσωπικού. Πράκτορές της εμφανίζονται ως υπεύθυνοι προσλήψεων και πείθουν μηχανικούς λογισμικού να κατεβάσουν κακόβουλα προγράμματα, τα οποία παρουσιάζονται ως δοκιμαστικές εργασίες προγραμματισμού.
Σε έκθεση που δημοσίευσε μετά το περιστατικό, η Binance ανέφερε ότι ένας εργαζόμενός της συμμετείχε σε δύο συνεντεύξεις με εκπροσώπους μιας ανύπαρκτης εταιρείας, προτού εγκαταστήσει στον υπολογιστή εργασίας του ένα μολυσμένο αρχείο με εργασία προγραμματισμού. Στη συνέχεια, οι εισβολείς αξιοποίησαν ένα εσωτερικό εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης για να αποκτήσουν πρόσβαση στα συστήματα άλλων μηχανικών και να υποκλέψουν διαπιστευτήρια για το σύστημα ψηφιακής υπογραφής των πορτοφολιών, μέσω του οποίου εγκρίνονται οι συναλλαγές σε κρυπτονομίσματα.
Ο Τζιοβάνι Βινιόνε, CEO της Octane Security με έδρα το Σαν Φρανσίσκο, επισημαίνει ότι οι διασυνδεδεμένες αυτές υποδομές συχνά δεν είναι πλήρως κατανοητές ούτε από τις ίδιες τις εταιρείες που τις διαχειρίζονται.
"Μια εταιρεία μπορεί να ελέγχει εξονυχιστικά τα έξυπνα συμβόλαιά της, αλλά συχνά αφήνει απροστάτευτες άλλες διαδρομές πρόσβασης σε αυτά ή τα συστήματα στα οποία αποθηκεύονται τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία", λέει. "Αυτό που διαπιστώνουμε είναι ότι ένας επιτιθέμενος μπορεί να συνδυάσει αδυναμίες σε διαφορετικά συστήματα, να αποκτήσει πρόσβαση σε ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία και να αποκομίσει κέρδος".
Αυτό που ανησυχεί περισσότερο τον Βινιόνε είναι η ταχύτητα με την οποία η τεχνητή νοημοσύνη μειώνει το επίπεδο εξειδίκευσης που απαιτείται για να μετατραπούν φαινομενικά ασήμαντες αδυναμίες σε σοβαρά κενά ασφαλείας που μπορούν να αξιοποιηθούν από χάκερ.
Τον Οκτώβριο, ένας κινεζόφωνος χάκερ χρησιμοποίησε αυτόνομους πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης (AI agents) για να παραβιάσει ιστοσελίδες περισσότερων από 100 εταιρειών, μεταξύ των οποίων ιστοσελίδες που συνδέονται με την κατασκευάστρια αγροτικών μηχανημάτων John Deere, την εταιρεία οικιακών συσκευών SharkNinja και τον κατασκευαστή κινητήρων Cummins. Οι πράκτορες επιχείρησαν να διεισδύσουν σε περισσότερες από 1.200 ιστοσελίδες, αφιερώνοντας ώρες στην αναζήτηση αδυναμιών στα συστήματα προστασίας και αναζητώντας εναλλακτικές οδούς πρόσβασης όταν οι αρχικές προσπάθειές τους αποτύγχαναν.
Η εταιρεία κυβερνοασφάλειας NorForge, η οποία αποκάλυψε την επιχείρηση, εκτίμησε ότι το συνολικό κόστος της εκστρατείας ανήλθε σε περίπου 5.000 δολάρια για υπολογιστικούς πόρους τεχνητής νοημοσύνης, δηλαδή περίπου 50 δολάρια για κάθε επιτυχημένη παραβίαση. Δεν είναι σαφές πόσα δεδομένα είχαν κλαπεί ούτε ποια άλλα έξοδα ενδέχεται να επιβαρύνουν τους επιτιθέμενους. Ωστόσο, το περιστατικό δείχνει πόσο φθηνά μπορεί πλέον ένας μεμονωμένος εγκληματίας να οργανώσει μια επιχείρηση που στο παρελθόν θα απαιτούσε σημαντική ανθρώπινη τεχνογνωσία.
Ανάλογες δυνατότητες αναδύονται και στον τομέα της νόμιμης έρευνας για την ασφάλεια των συστημάτων. Κατά τη διάρκεια πρόσφατης έρευνας στην εφαρμογή Telegram για υπολογιστές, ο Βινιόνε παρακολούθησε ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης να αξιοποιεί ένα σφάλμα αλλοίωσης της μνήμης (memory corruption bug), το οποίο είχε εντοπίσει η ομάδα του, να ανακαλύπτει μια δεύτερη ευπάθεια και να συνδυάζει τις δύο αδυναμίες, προκειμένου να επιδείξει ελεγχόμενη παρέμβαση στη μνήμη της εφαρμογής.
"Η δική μου συμμετοχή περιορίστηκε σε μεγάλο βαθμό στην παροχή πρόσβασης στους απαραίτητους λογαριασμούς", λέει. "Η έρευνα εκτελέστηκε σχεδόν εξ ολοκλήρου αυτόνομα, με ελάχιστη δική μου καθοδήγηση".
Τον Μάιο, η Anthropic ανακοίνωσε ότι το μοντέλο Mythos Preview, στο οποίο η πρόσβαση είναι περιορισμένη, κατάφερε να εκμεταλλευτεί ευπάθειες και στα 12 έξυπνα συμβόλαια που περιλαμβάνονταν σε δοκιμή αξιολόγησης, δημιουργώντας προσομοιωμένα έσοδα ύψους 35 εκατ. δολαρίων. Δεν κλάπηκαν πραγματικά κεφάλαια, ωστόσο το πείραμα έδειξε πόσο ικανά έχουν γίνει τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης να ξεπερνούν τον απλό εντοπισμό σφαλμάτων στον κώδικα και να προχωρούν στην πρακτική εκμετάλλευσή τους.
Εν ολίγοις, μια ευπάθεια που κάποτε θα απαιτούσε από έναν έμπειρο ερευνητή εβδομάδες για να αξιοποιηθεί, μπορεί πλέον να διερευνηθεί από έναν αυτόνομο πράκτορα τεχνητής νοημοσύνης σε πολύ μικρότερο χρονικό διάστημα και με σημαντικά χαμηλότερο κόστος. Ακόμη και οι αποτυχημένες απόπειρες κοστίζουν πλέον λιγότερο, καθιστώντας ελκυστικούς για τους επιτιθέμενους ακόμη και μικρότερους στόχους.
Στα τέλη Οκτωβρίου, η εταιρεία ανάλυσης δεδομένων blockchain Chainalysis αποκάλυψε ότι ένας εισβολέας είχε χρησιμοποιήσει τεχνικές υποβοηθούμενες από τεχνητή νοημοσύνη για να αποκτήσει μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση στα συστήματα και τα εσωτερικά εργαλεία της. Λίγες ημέρες αργότερα, η εταιρεία ανακοίνωσε ότι, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης κυβερνοεπίθεσης, είχαν εκτεθεί τα ονόματα, οι κρυπτογραφημένοι κατακερματισμοί κωδικών πρόσβασης (password hashes) και τα ενεργά διακριτικά πρόσβασης (live tokens) όλων των χρηστών της. Ωστόσο, δεν είχε διαπιστωθεί ότι η εισβολή με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης ήταν εκείνη που προκάλεσε την έκθεση των διαπιστευτηρίων.
Η Chainalysis, στους πελάτες της οποίας συγκαταλέγονται διωκτικές αρχές και μεγάλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, έθεσε προσωρινά εκτός λειτουργίας αρκετά προϊόντα της, όσο διερευνούσε την υπόθεση.
Η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργεί επίσης νέες ευπάθειες για τις ίδιες τις εταιρείες που υιοθετούν την τεχνολογία. Τα εργαλεία υποβοήθησης προγραμματισμού και άλλοι εσωτερικοί πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να αποκτήσουν πρόσβαση σε ευαίσθητες πληροφορίες, λογισμικό και εταιρικά διαπιστευτήρια. Εάν τα δικαιώματα πρόσβασής τους δεν περιορίζονται αυστηρά, η παραβίαση ενός τέτοιου εργαλείου μπορεί να προσφέρει στους επιτιθέμενους δίοδο προς συστήματα στα οποία υπό άλλες συνθήκες θα ήταν δύσκολο να αποκτήσουν πρόσβαση.
Βεβαίως, οι ίδιες τεχνολογίες μπορούν να αξιοποιηθούν και από τις ομάδες άμυνας. Τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να εξετάζουν διαρκώς το λογισμικό, να δοκιμάζουν πιθανά κενά ασφαλείας και να εντοπίζουν διαδρομές επίθεσης που ενδέχεται να διαφύγουν από τους συμβατικούς ελέγχους ασφαλείας. Ωστόσο, ο εντοπισμός των αδυναμιών έχει αξία μόνο εφόσον οι εταιρείες μπορούν να αξιολογήσουν ποιες από αυτές είναι πραγματικά επικίνδυνες και να τις διορθώσουν.
Για ανταλλακτήρια κρυπτονομισμάτων όπως η Binance, η πρόκληση δεν περιορίζεται στη βελτίωση των μηχανισμών εντοπισμού απειλών. Εάν ένας παραβιασμένος λογαριασμός εργαζομένου μπορεί τελικά να δώσει πρόσβαση σε συστήματα που ελέγχουν περιουσιακά στοιχεία δισεκατομμυρίων, οι εταιρείες πρέπει να επανεξετάσουν τον τρόπο με τον οποίο χορηγούν δικαιώματα πρόσβασης, εγκαθιστούν λογισμικό και εγκρίνουν μεγάλες μεταφορές κεφαλαίων. Ακόμη και τα πιο εξελιγμένα συστήματα ασφαλείας των ψηφιακών πορτοφολιών προσφέρουν ελάχιστη προστασία, εάν οι επιτιθέμενοι καταφέρουν να χειραγωγήσουν τα συστήματα που είναι υπεύθυνα για την έγκριση των συναλλαγών.
Ορισμένες εταιρείες στρέφονται σε λύσεις που εφαρμόζονται εδώ και χρόνια στον παραδοσιακό χρηματοπιστωτικό τομέα. Η CoinRoutes, πάροχος τεχνολογίας συναλλαγών κρυπτονομισμάτων για θεσμικούς επενδυτές με έδρα το Μαϊάμι, συνεργάζεται με την BitGo, εταιρεία θεματοφυλακής ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων με έδρα το Σιου Φολς της Νότιας Ντακότα, ώστε να επιτρέπει στους πελάτες της να πραγματοποιούν συναλλαγές σε ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία, διατηρώντας παράλληλα τα κεφάλαιά τους στην εποπτευόμενη θεματοφύλακα και όχι στα ανταλλακτήρια.
Στις 5 Νοεμβρίου, το ανταλλακτήριο κρυπτονομισμάτων Bitget, με έδρα τις Σεϋχέλλες, ανακοίνωσε την έναρξη λειτουργίας του Open Custody Network. Η υπηρεσία αυτή επιτρέπει επίσης σε θεσμικούς επενδυτές να πραγματοποιούν συναλλαγές μέσω της πλατφόρμας της Bitget, χωρίς να χρειάζεται να μεταφέρουν τα κεφάλαιά τους από τους θεματοφύλακες της επιλογής τους. Τέτοιου είδους ρυθμίσεις μπορούν να περιορίσουν το ύψος των κεφαλαίων που εκτίθενται σε ενδεχόμενη παραβίαση ενός μεμονωμένου χώρου συναλλαγών. Ωστόσο, οι κίνδυνοι που συνδέονται με τη θεματοφυλακή εξακολουθούν να υφίστανται και πρέπει να λαμβάνονται υπόψη.
Ο κλάδος έχει επίσης βελτιώσει την ικανότητά του να αντιδρά μετά την κλοπή κεφαλαίων. Σύμφωνα με τον Ρέντμπορν, οι εταιρείες Tether και Circle πάγωσαν stablecoins αξίας περίπου 2,4 δισ. δολαρίων, συγκεκριμένα USDT και USDC, αντίστοιχα, μέσα στα πρώτα 37 λεπτά από την επίθεση στη Binance. Έως τις 3 Νοεμβρίου, η Binance ανακοίνωσε ότι είχαν δεσμευτεί ή ανακτηθεί πριν από την οριστική μεταφορά τους περίπου 2,85 δισ. δολάρια.
Ωστόσο, σε αντίθεση με τα stablecoins, κρυπτονομίσματα όπως το bitcoin και το ether δεν μπορούν να παγώσουν με απόφαση των εταιρειών που τα εκδίδουν. Έτσι, η ανάκτηση κλεμμένων περιουσιακών στοιχείων παραμένει πολύ δυσκολότερη από τον εντοπισμό της διαδρομής τους.
Οι επιπτώσεις της υπόθεσης αρχίζουν να προκαλούν ανησυχία και στα παραδοσιακά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Μετά την παραβίαση της Binance, εποπτικές αρχές της Federal Reserve και του Office of the Comptroller of the Currency επικοινώνησαν με τράπεζες, ζητώντας πληροφορίες για πιθανές ευπάθειες στα συστήματά τους και για τυχόν ασυνήθιστη δραστηριότητα, σύμφωνα με τον Ρέντμπορν της TRM. Ορισμένες μεγάλες τράπεζες άρχισαν να επανεξετάζουν τα δικά τους συστήματα, προκειμένου να διαπιστώσουν εάν είναι εκτεθειμένες σε παρόμοιες τεχνικές επιθέσεων.
"Πρόκειται για ένα πραγματικό καμπανάκι κινδύνου, όχι μόνο για τον κλάδο των κρυπτονομισμάτων, αλλά για ολόκληρο το χρηματοπιστωτικό σύστημα", δήλωσε ο Τσανγκπένγκ Ζάο, δισεκατομμυριούχος συνιδρυτής και πρώην διευθύνων σύμβουλος της Binance, στο CoinDesk μετά την επίθεση.
Η απειλή είναι υπαρκτή, ακόμη κι αν οι τράπεζες λειτουργούν υπό διαφορετικό πλαίσιο ασφαλείας. Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει τα οικονομικά δεδομένα του κυβερνοεγκλήματος: όσο μειώνεται το κόστος εντοπισμού και εκμετάλλευσης των ευπαθειών, τόσο μικρότερο είναι και το οικονομικό όφελος που χρειάζεται να προσδοκά ένας εγκληματίας για να θεωρήσει μια επίθεση συμφέρουσα. Οι εγκληματίες μπορούν πλέον να αναλαμβάνουν περισσότερα ρίσκα, να βάζουν στο στόχαστρο λιγότερο προφανείς στόχους και να επαναλαμβάνουν τις προσπάθειές τους όταν αποτυγχάνουν.
Ο επόμενος στόχος δεν είναι απαραίτητο να είναι ένα ανταλλακτήριο κρυπτονομισμάτων.
Με πληροφορίες από το Forbes Greece
