Όταν μπαίνεις σε μια καινούργια σχέση, το συναίσθημα μοιάζει συχνά με restart. Νέες κουβέντες, νέες συνήθειες, νέες ισορροπίες. Υπάρχει όμως κάτι που σέρνεται μαζί μας χωρίς να το συνειδητοποιούμε: τα προσωπικά μας μοτίβα. Εκείνες οι επαναλήψεις στη συμπεριφορά που μπορούν να υπονομεύσουν κάτι που είχε όλες τις προϋποθέσεις να εξελιχθεί σε υγιές και σταθερό, ακόμη κι αν δεν φαίνονται ξεκάθαρα με την πρώτη.
Αν όντως θέλεις η επόμενη σχέση σου να λειτουργήσει καλύτερα από την προηγούμενη, ίσως αξίζει να σταματήσεις να ψάχνεις "τον σωστό άνθρωπο" και να κοιτάξεις λίγο πιο προσεκτικά τον εαυτό σου. Αυτά είναι πέντε τοξικά μοτίβα που καλό είναι να αναγνωρίσεις και να διακόψεις εγκαίρως.
5 τοξικά μοτίβα που σαμποτάρουν τις σχέσεις
1. Η ανάγκη να έχεις πάντα δίκιο
Οι διαφωνίες είναι αναπόφευκτες. Η εμμονή στο να κερδίσεις, όχι. Πολλοί άντρες έχουν την τάση να μετατρέπουν κάθε σύγκρουση σε μάχη επιχειρημάτων. Το να στηρίζεις τη θέση σου είναι θεμιτό· το να ακυρώνεις το συναίσθημα του άλλου δεν είναι. Όταν το ζητούμενο γίνεται η "νίκη", η σχέση πληρώνει το τίμημα.
Εκφράσεις όπως "το κάνεις θέμα", "δεν είναι τόσο σοβαρό" ή "εγώ το βλέπω πιο ψύχραιμα" μπορεί να ακούγονται ακίνδυνες, αλλά στην ουσία λένε: "αυτό που νιώθεις δεν έχει σημασία".
Μια υγιής σχέση δεν κρίνεται από το ποιος έχει δίκιο, αλλά από το αν υπάρχει κατανόηση.
2. Η αποφυγή δύσκολων συζητήσεων
Πολλοί άντρες έχουν μεγαλώσει με τη λογική ότι τα προβλήματα λύνονται σιωπηλά και χωρίς "δράμα". Έτσι προκύπτουν η αποφυγή, η σιωπή ή η αλλαγή θέματος όταν κάτι ζορίζει. Μόνο που ό,τι δεν λέγεται δεν εξαφανίζεται -απλώς συσσωρεύεται.
Η αποφυγή θεμάτων όπως η ζήλια, οι ανασφάλειες, το σεξ, τα χρήματα ή η δέσμευση δεν εξαφανίζει τη σύγκρουση, απλώς τη μεταθέτει και τη διογκώνει. Η φαινομενική ηρεμία συχνά δεν είναι ηρεμία, αλλά φόβος συναισθηματικής έκθεσης.
Το να πεις "αυτό με δυσκολεύει", "δεν το κατάλαβα" ή "πρέπει να το συζητήσουμε" είναι στάση ωριμότητας.
3. Ο ρόλος του σωτήρα
Πιο συχνό απ’ όσο νομίζουμε. Έλκεσαι από κάποιον που κουβαλά ξεκάθαρα προβλήματα -συναισθηματικά, οικονομικά, οικογενειακά- και αναλαμβάνεις τον ρόλο του ανθρώπου που θα τα διορθώσει.
Στην αρχή αυτό τρέφει τον εγωισμό: νιώθεις χρήσιμος, αναγκαίος, σημαντικός. Με τον καιρό όμως η σχέση χάνει την ισορροπία της. Εσύ δίνεις, στηρίζεις, λύνεις· ο άλλος εξαρτάται.
Μια σχέση δεν είναι πρόγραμμα αποκατάστασης. Αν επενδύεις σε κάποιον πιστεύοντας ότι θα αλλάξει χάρη σε εσένα, χτίζεις πάνω σε μια προσδοκία που δύσκολα αντέχει. Η υγιής έλξη γεννιέται ανάμεσα σε δύο ανθρώπους που στέκονται μόνοι τους, όχι σε μια δυναμική "σωτήρα – σωζόμενου".
4. Ζήλια που βαφτίζεται ενδιαφέρον
"Θέλω απλώς να ξέρω πού είσαι". "Ποιος είναι αυτός;". "Στείλε μου όταν φτάσεις".
Η απόσταση ανάμεσα στο ενδιαφέρον και τον έλεγχο είναι μικρή. Όταν η ζήλια δεν διαχειρίζεται, μετατρέπεται εύκολα σε επιτήρηση, έλεγχο social media, συνεχείς ερωτήσεις και καχυποψία.
Σχεδόν πάντα, στη ρίζα της ζήλιας υπάρχει ανασφάλεια. Το θέμα δεν είναι να μην τη νιώθεις — αυτό είναι ανθρώπινο — αλλά να μην τη μετατρέπεις σε περιορισμούς για τον άλλον.
Καμία σχέση δεν στέκεται χωρίς εμπιστοσύνη. Όταν υποψιάζεσαι διαρκώς και ζητάς αποδείξεις, το μήνυμα είναι σαφές: δεν εμπιστεύεσαι. Και χωρίς εμπιστοσύνη, η φθορά είναι αναπόφευκτη.
5. Όταν χάνεις τον εαυτό σου μέσα στη σχέση
Στην αρχή όλα είναι έντονα. Θέλεις να είστε συνέχεια μαζί. Ακυρώνεις φίλους, παρατάς χόμπι, αλλάζεις τη ζωή σου. Φαίνεται ρομαντικό, αλλά μπορεί εύκολα να εξελιχθεί σε εξάρτηση.
Όταν η σχέση γίνεται ολόκληρος ο κόσμος σου, κάθε ένταση μοιάζει καταστροφική. Παράλληλα, φορτώνεις στον άλλον την ευθύνη της προσωπικής σου ευτυχίας.
Ο προσωπικός χώρος δεν είναι εγωισμός, είναι συναισθηματική ισορροπία. Οι σχέσεις λειτουργούν καλύτερα όταν δύο ολοκληρωμένοι άνθρωποι επιλέγουν να συμπορευτούν — όχι όταν ο ένας χάνεται μέσα στον άλλον.
Πώς σπάζει ο φαύλος κύκλος
Η αναγνώριση αυτών των μοτίβων δεν έχει στόχο την ενοχή, αλλά τη συνειδητοποίηση. Οι περισσότερες συμπεριφορές αυτές είναι επίκτητες: από προηγούμενες σχέσεις, οικογενειακά πρότυπα ή παλιές εμπειρίες.
Μερικά πρακτικά βήματα:
– Πάρε ευθύνη για ό,τι επαναλαμβάνεις.
– Ρώτα πώς νιώθει ο άλλος, μην υποθέτεις.
– Άκου χωρίς να προετοιμάζεις απάντηση.
– Δούλεψε τις ανασφάλειές σου εκτός σχέσης (θεραπεία, σκέψη, άσκηση, ειλικρινής διάλογος).
– Μην υπόσχεσαι αλλαγές που δεν σκοπεύεις να τηρήσεις.
Μια πιο υγιής σχέση δεν έρχεται απλώς με έναν διαφορετικό άνθρωπο απέναντί σου. Έρχεται όταν εσύ αλλάζεις τον τρόπο που σχετίζεσαι με τα ίδια σου τα μοτίβα.
Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.