Τι σκεφτόμαστε όταν πεθαίνουμε: Η επιστήμη ξέρει

Πιθανότατα να είναι το τελευταίο πράγμα που θα σε νοιάζει τη στιγμή του... τετέλεσται. Ωστόσο, επιστήμονες μελέτησαν την εγκεφαλική μας δραστηριότητα στις τελευταίες στιγμές της ζωής μάς και τα αποτελέσματα είναι ενδιαφέροντα.

Γράφει: Νίκη Κοντομηνά 03 Σεπτεμβρίου 2025

Όταν κινδυνεύουμε, συνήθως λέμε πως "πέρασε όλη μου η ζωή μπροστά από τα μάτια μου". Βέβαια, επιζούμε για να το πούμε αυτό μετά, οπότε στην προκειμένη περίπτωση δε μπορούμε να γνωρίζουμε τι (και αν) σκεφτόμαστε όταν πεθαίνουμε. Βέβαια, πλέον μάλλον ξέρουμε τι μας συμβαίνει όταν το τέλος πλησιάζει εγγυημένα, διότι επιστήμονες ερεύνησαν και έμαθαν. 

Μέχρι πρόσφατα, οι επιστήμονες πίστευαν ότι ο εγκέφαλος "έσβηνε" τη στιγμή που η καρδιά σταματούσε. Το 2013 όμως, σε έρευνα με αρουραίους, παρατηρήθηκε ότι μετά την καρδιακή ανακοπή ο νους, όχι μόνο δε διακόπτει τη λειτουργία του αμέσως, αλλά εμφανίζει και έκρηξη δραστηριότητας. Αργότερα, καταγράφηκε για πρώτη φορά ανθρώπινος εγκέφαλος στα τελευταία του δευτερόλεπτα. Το αποτέλεσμα; Μέσα στα πρώτα 30, τα κύματα γάμα εκτοξεύτηκαν – εκείνα δηλαδή που συνδέονται με έννοιες όπως η μνήμη, η συγκέντρωση και ο διαλογισμός. Σαν το μυαλό να κάνει ένα τελευταίο μεγάλο ξεκαθάρισμα πριν το απόλυτο σκοτάδι.

Μάλιστα, πολλές μαρτυρίες ανθρώπων που επέζησαν μετά από καρδιακή ανακοπή περιγράφουν το ίδιο μοτίβο: ένα φως στο τέλος ενός τούνελ, ένα γαλήνιο συναίσθημα, πρόσωπα αγαπημένων που έχουν φύγει, ακόμα και ένα "rewind" των σημαντικότερων στιγμών της ζωής. Μέχρι σήμερα τα λέγαμε μεταφυσικά. Η επιστήμη δείχνει πως ίσως έχουν μια βιολογική βάση: ο εγκέφαλος, στην ύστατη του προσπάθεια, ξεφυλλίζει τις αναμνήσεις του σαν παλιά φωτογραφικά άλμπουμ.

Σε έρευνα του Πανεπιστημίου του Michigan παρεμπιπτόντως, δύο ασθενείς έδειξαν έντονη δραστηριότητα στον σωματοαισθητικό φλοιό, την περιοχή του εγκεφάλου που σχετίζεται με τα όνειρα και τις οπτικές ψευδαισθήσεις, λίγο πριν τον θάνατο. Ίσως αυτή να είναι η τελευταία αντίδραση της συνείδησης, μια απόπειρα να αφήσει πίσω της ό,τι βίωσε, προτού σβήσει οριστικά.

Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για πολιτικές εξελίξεις, συνεντεύξεις διασήμων, συμβουλές για αντρική μόδα και συνταγές για φαγητό και πότο στο esquire.com.gr

Ο Matthew McConaughey κατοχύρωσε διάσημη ατάκα του για να κάνει χαλάστρα στο AI

Ο οσκαρικός ηθοποιός μπαίνει μπροστά στην επέλαση της τεχνητής νοημοσύνης με μια πρωτοποριακή νομική κίνηση. Το "alright, alright, alright" δεν ανήκει πλέον σε κανέναν άλλον και αυτό μπορεί να αλλάξει τα πάντα για το μέλλον του Χόλιγουντ.

Γιατί οι σύγχρονες συσκευές χαλάνε πιο γρήγορα από τις παλιές;

Το ψυγείο της γιαγιάς δουλεύει ακόμη, ενώ η καινούργια συσκευή μοιάζει "κουρασμένη" μέσα σε λίγα χρόνια. Τι άλλαξε στην ποιότητα, στην παραγωγή και στον τρόπο που χρησιμοποιούμε τα πράγματα στο σπίτι μας;

Γραφει Τιμος Σαλαμες

Τρεις ερωτήσεις στον εαυτό σου για να δεις αν είσαι ευτυχισμένος, σύμφωνα με τον Bill Gates

Τι σημαίνει πραγματική επιτυχία; Ο Bill Gates αποκαλύπτει τις τρεις απλές ερωτήσεις που τον βοηθούν να κρίνει αν μια ζωή ήταν γεμάτη και ουσιαστική.

Γραφει Τιμος Σαλαμες

Αυτές τις ερωτήσεις δεν πρέπει να κάνεις σε ένα πρώτο ραντεβού

Ένα πρώτο ραντεβού δεν είναι ανάκριση. Ορισμένες ερωτήσεις, όσο αθώες κι αν φαίνονται, μπορούν να δημιουργήσουν πίεση και αμηχανία πριν καν χτιστεί η σύνδεση.

Γραφει Πωλινα Φραγκου

Αυτά είναι τα 6 πιο ακριβά σπίτια στην Αθήνα

Στο παρελθόν τέτοια ακίνητα συνήθως αποτελούσαν "ελληνική υπόθεση", δηλαδή το αγοραστικό τους κοινό ήταν κατά πλειοψηφία Έλληνες. Σήµερα το µείγµα των αγοραστών είναι πιο σύνθετο.

Γιατί κάποιοι άνθρωποι είναι πιο ευαίσθητοι στον πόνο;

Γιατί κάποιοι άνθρωποι αντιδρούν πιο έντονα στον πόνο από άλλους; Μια νέα γενετική μελέτη ανοίγει ένα απρόσμενο παράθυρο στο παρελθόν και δείχνει πώς αρχαία ίχνη στο DNA μας επηρεάζουν όσα νιώθουμε σήμερα.

Γραφει Τιμος Σαλαμες