Υπάρχει ένας εύκολος τρόπος να μιλήσεις για τη μεταγραφή του Λέον Μπέιλι στον Ολυμπιακό. Να γράψεις Premier League, Άστον Βίλα, Μπάγερ Λεβερκούζεν, Champions League, 163 συμμετοχές στην Αγγλία, 23 γκολ, 25 ασίστ και να καταλήξεις ότι οι ερυθρόλευκοι πήραν έναν ποδοσφαιριστή από επίπεδο που συνήθως δεν προσγειώνεται εύκολα στην Ελλάδα.
Όλα σωστά. Απλώς δεν είναι αυτό το πραγματικά ενδιαφέρον κομμάτι της μεταγραφής. Ο Ολυμπιακός δεν απέκτησε τον Μπέιλι επειδή κάποτε η Άστον Βίλα πλήρωσε περίπου 32 εκατομμύρια ευρώ για εκείνον. Τον απέκτησε επειδή, ακόμη και στα 29 του και μετά από δύο σεζόν που δεν κύλησαν ιδανικά, διαθέτει ένα αγωνιστικό πακέτο που μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο επιτίθεται μια ομάδα. Και κυρίως επειδή αυτό το πακέτο μοιάζει αρκετά με όσα ζητά ο Χοσέ Λουίς Μεντιλίμπαρ από έναν ακραίο επιθετικό.
Λέον Μπέιλι: Δεν είναι winger που θέλει απλώς την μπάλα στα πόδια
Η πρώτη λεπτομέρεια που πρέπει να καταλάβει κανείς για τον Μπέιλι είναι ότι η απειλή του δεν βρίσκεται μόνο στην ντρίμπλα. Το μεγαλύτερο πλεονέκτημά του είναι ο συνδυασμός ταχύτητας, πρώτης κίνησης και επιθετικότητας προς τον χώρο.
Αριστεροπόδαρος, αλλά με αρκετή αυτοπεποίθηση και στο δεξί, μπορεί να ξεκινήσει τόσο από αριστερά όσο και από δεξιά. Η πιο χαρακτηριστική του εκδοχή, όμως, είναι εκείνη του inverted winger από τη δεξιά πλευρά: υποδέχεται ανοιχτά, αναγκάζει τον αμυντικό να αποφασίσει αν θα προστατεύσει τη γραμμή ή τον άξονα και στη συνέχεια επιτίθεται στην απόφαση που πήρε.
Αν ο αντίπαλος του αφήσει εσωτερικό διάδρομο, συγκλίνει στο αριστερό του πόδι. Αν προσπαθήσει να τον κλείσει προς τα μέσα, έχει ακόμη την έκρηξη για να επιτεθεί εξωτερικά. Εκεί βασίζεται μεγάλο μέρος της αποτελεσματικότητάς του: όχι στο να κερδίσει τον αντίπαλο κατά τρία μέτρα, αλλά στο να τον αναγκάσει να μεταφέρει το βάρος του στο λάθος πόδι για μισό δευτερόλεπτο. Για έναν winger αυτού του επιπέδου, συνήθως αρκεί.
Ο Μεντιλίμπαρ δεν χρειάζεται άλλον έναν winger κατοχής
Εδώ αρχίζει να αποκτά πραγματικό τακτικό νόημα η μεταγραφή. Ο Ολυμπιακός του Μεντιλίμπαρ δεν θέλει απαραίτητα να κρατά την μπάλα μέχρι να δημιουργήσει την τέλεια συνθήκη. Θέλει να επιτίθεται όσο ο αντίπαλος δεν έχει ακόμη προλάβει να οργανωθεί.
Κερδισμένη δεύτερη μπάλα, κάθετη πάσα, αλλαγή πλευράς, επίθεση στον χώρο. Η λογική είναι απλή και γρήγορη, αλλά απαιτεί παίκτες που αντιλαμβάνονται άμεσα πότε πρέπει να ανοίξουν το γήπεδο και πότε να επιτεθούν στο κενό.
Ο Μπέιλι έχει εκπαιδευτεί ακριβώς σε αυτή τη συνθήκη. Στη Λεβερκούζεν έμαθε να μένει πλατύς όταν η μπάλα βρισκόταν στην απέναντι πλευρά και να περιμένει την αλλαγή παιχνιδιού που θα τον άφηνε μόνο απέναντι στο full-back. Για τον Μεντιλίμπαρ, αυτή είναι σχεδόν ιδανική κατάσταση.
Ο Βάσκος θέλει τους wingers του ψηλά και έτοιμους να επιτεθούν στο τελευταίο τρίτο, αλλά ταυτόχρονα απαιτεί άμεση αντίδραση μετά την απώλεια. Η δουλειά του εξτρέμ δεν τελειώνει όταν χάσει την μπάλα. Εκεί αρχίζει η επόμενη φάση. Και σε αυτό το σημείο βρίσκεται ίσως το πρώτο πραγματικό ερωτηματικό για τον Μπέιλι.
Η καλύτερη εκδοχή του είναι ακριβώς αυτό που χρειάζεται ο Ολυμπιακός
Στην κορυφαία σεζόν του στην Άστον Βίλα, το 2023-24, ο Μπέιλι είχε 14 γκολ και 14 ασίστ σε 52 συμμετοχές. Δεν ήταν απλώς παραγωγικός. Ήταν δομικά σημαντικός.
Η παρουσία του τραβούσε δεύτερο αμυντικό, άνοιγε χώρους εσωτερικά και επέτρεπε σε παίκτες όπως ο Μόργκαν Ρότζερς να βρουν περισσότερες ελευθερίες ανάμεσα στις γραμμές. Αυτή είναι μια επίδραση που δεν φαίνεται εύκολα σε γκολ και ασίστ, αλλά σε υψηλό επίπεδο έχει τεράστια αξία.
Ένας winger που υποχρεώνει δύο παίκτες να ασχοληθούν μαζί του αλλάζει τη γεωμετρία ολόκληρης της επίθεσης. Ο αντίπαλος full-back δεν μπορεί να βγει επιθετικά με την ίδια άνεση, ο κοντινός μέσος πρέπει να κινηθεί προς την πλευρά του και ξαφνικά ανοίγουν χώροι αλλού.
Το ερώτημα είναι αν αυτή η εκδοχή εξακολουθεί να υπάρχει. Μετά την ανανέωση του συμβολαίου του στη Βίλα, η παραγωγή του έπεσε σημαντικά, ενώ οι τραυματισμοί έγιναν όλο και μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας του. Για έναν παίκτη που βασίζεται τόσο στην έκρηξη και στο πρώτο μέτρο, αυτό δεν είναι μικρή λεπτομέρεια.
Το περσινό πέρασμα από τη Ρόμα επίσης δεν άλλαξε την εικόνα. Ένας μυϊκός τραυματισμός στην πρώτη προπόνηση τον άφησε εκτός για μεγάλο διάστημα και ο δανεισμός του στην Ιταλία ουσιαστικά δεν απέκτησε ποτέ πραγματικό ρυθμό.
Γι’ αυτό η μεταγραφή έχει περισσότερο ενδιαφέρον απ’ όσο δείχνει το όνομα
Ο Ολυμπιακός δεν παίρνει έναν ποδοσφαιριστή που βρίσκεται σε ευθεία γραμμή προς την κορυφαία περίοδο της καριέρας του. Παίρνει έναν παίκτη του οποίου η καλύτερη εκδοχή βρίσκεται ξεκάθαρα πάνω από το επίπεδο του ελληνικού πρωταθλήματος, αλλά που πρέπει να ξαναβρεί τη συνέχεια που έχασε.
Αυτό κάνει τη μεταγραφή πολύ πιο ενδιαφέρουσα από ένα απλό "μπαμ". Στα 29 του, ο Μπέιλι δεν χρειάζεται να μάθει πώς παίζεται το ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο. Έχει περάσει από Bundesliga, Premier League, Serie A και Champions League. Δεν χρειάζεται επίσης να ανακαλύψει τι σημαίνει positional discipline ή pressing structure. Χρειάζεται να αποδείξει ότι μπορεί να τα εκτελεί ξανά με ένταση.
Αν το κάνει, ο Μεντιλίμπαρ αποκτά έναν winger που μπορεί να δημιουργήσει φάση χωρίς η ομάδα να έχει πρώτα δημιουργήσει φάση για εκείνον. Και αυτή είναι ίσως η σημαντικότερη διαφορά.
Ο Μπέιλι μπορεί να πάρει μια κατοχή που δεν μοιάζει ιδιαίτερα επικίνδυνη, να κερδίσει το πρώτο μέτρο και μέσα σε δύο δευτερόλεπτα να αναγκάσει ολόκληρη την άμυνα να μετακινηθεί προς τη δική του πλευρά. Δεν είναι playmaker και δεν χρειάζεται να είναι. Η δουλειά του είναι να δημιουργεί ανισορροπία.
Η μεταγραφή θα κριθεί στο παιχνίδι χωρίς την μπάλα
Το παράδοξο είναι ότι το αν θα πετύχει στον Ολυμπιακό πιθανότατα δεν θα κριθεί κυρίως στις στιγμές που θα έχει την μπάλα. Η ποιότητα εκεί είναι γνωστή.
Θα κριθεί στο αν μπορεί να πιέζει ξανά και ξανά, να επιστρέφει στη σωστή θέση, να αντιδρά άμεσα στην απώλεια και να επαναλαμβάνει sprint χωρίς να βγαίνει από το παιχνίδι. Γιατί ο Μεντιλίμπαρ μπορεί να συγχωρήσει ένα χαμένο ένας εναντίον ενός. Πολύ δυσκολότερα θα συγχωρήσει έναν winger που μένει να κοιτάζει την επόμενη φάση.
Αν ο Μπέιλι αντέξει αυτή την απαίτηση και το σώμα του του επιτρέψει να ξαναβρεί σταθερό ρυθμό, τότε ο Ολυμπιακός δεν θα έχει αποκτήσει απλώς έναν παίκτη με 163 συμμετοχές στην Άστον Βίλα.
Θα έχει αποκτήσει κάτι πολύ πιο χρήσιμο: έναν ποδοσφαιριστή που μπορεί να αναγκάσει μια άμυνα να αλλάξει σχήμα πριν καν αποφασίσει ο ίδιος τι θα κάνει με την μπάλα.
