Το ντέρμπι του Μάντσεστερ κρίθηκε από ένα γκολ του Έρλινγκ Χάαλαντ. Μία ημέρα αργότερα, όμως, η συζήτηση δεν αφορά τόσο τον Νορβηγό όσο το VAR, τον Ένσο Φερνάντες και μία απόφαση που έδειξε ξανά πόσο δύσκολο έχουμε καταφέρει να κάνουμε κάτι που κάποτε έμοιαζε σχετικά απλό: το οφσάιντ.
Η Μάντσεστερ Σίτι έφυγε από το Old Trafford με τη νίκη, παρότι αγωνιζόταν από το 23ο λεπτό με δέκα παίκτες μετά την αποβολή του Φιλ Φόντεν για βίαιη συμπεριφορά. Το μοναδικό γκολ ήρθε στο 60ό λεπτό και ο Μάικλ Όλιβερ το ακύρωσε αρχικά για οφσάιντ. Ο έλεγχος του VAR ανέτρεψε την απόφαση.
Μέχρι εδώ, τίποτα παράλογο.
Πώς ο Χάαλαντ ήταν onside, αλλά το VAR έκανε λάθος
Ο Χάαλαντ, παρότι το τηλεοπτικό πλάνο μπορούσε εύκολα να δημιουργήσει διαφορετική εντύπωση, ήταν κανονικά καλυμμένος τη στιγμή της σέντρας του Γιόσκο Γκβάρντιολ. Η ημιαυτόματη τεχνολογία οφσάιντ έκανε ακριβώς αυτό για το οποίο υπάρχει: υπολόγισε τη θέση των παικτών και έδειξε ότι ο σκόρερ βρισκόταν σε νόμιμη θέση.
Το πρόβλημα ήταν ότι ο Χάαλαντ δεν ήταν ο μόνος επιθετικός που συμμετείχε στη φάση.
Το πραγματικό θέμα ήταν ο Ένσο Φερνάντες
Ο Ένσο Φερνάντες βρισκόταν καθαρά σε θέση οφσάιντ στο κέντρο της περιοχής. Με τη σέντρα να έρχεται, κινήθηκε αποφασιστικά προς την μπάλα και προσπάθησε να τη φτάσει πριν αυτή περάσει προς το δεύτερο δοκάρι, εκεί όπου περίμενε ο Χάαλαντ.
Δεν την ακούμπησε.
Αυτό, όμως, δεν τελειώνει τη συζήτηση. Το οφσάιντ δεν τιμωρεί μόνο την επαφή με την μπάλα. Ένας ποδοσφαιριστής μπορεί να θεωρηθεί ενεργός στη φάση αν επιχειρεί ξεκάθαρα να παίξει μια κοντινή μπάλα και με αυτή την κίνηση επηρεάζει αντίπαλο.
Και εδώ βρίσκεται όλο το πρόβλημα.
Ο Φερνάντες δεν στέκεται απλώς σε θέση οφσάιντ παρακολουθώντας τη φάση. Επιτίθεται στην τροχιά της μπάλας, πέφτει προς αυτή και αναγκάζει τον Λισάντρο Μαρτίνες να αντιδράσει στην κίνησή του. Ο αμυντικός δεν έχει την πολυτέλεια να γνωρίζει ότι ο Φερνάντες τελικά δεν θα βρει την μπάλα. Πρέπει να αμυνθεί σαν να πρόκειται να την παίξει.
Την ίδια στιγμή, ο Χάαλαντ βρίσκεται ελεύθερος στο πίσω δοκάρι.
Αυτό είναι το κομμάτι που έπρεπε να αξιολογηθεί.
Η τεχνολογία έκανε το εύκολο και οι άνθρωποι έχασαν το δύσκολο
Η ειρωνεία της φάσης είναι ότι το πιο τεχνολογικά σύνθετο κομμάτι της απόφασης λειτούργησε σωστά.
Η SAOT μπορούσε να υπολογίσει με μεγάλη ακρίβεια το πού βρισκόταν ο Χάαλαντ τη στιγμή που ο Γκβάρντιολ έπαιξε την μπάλα. Το τηλεοπτικό πλάνο από μόνο του δεν είναι πάντα αξιόπιστο, επειδή η γωνία λήψης και το parallax μπορούν να κάνουν έναν παίκτη να φαίνεται πιο μπροστά ή πιο πίσω από εκεί που πραγματικά βρίσκεται.
Εκεί η απάντηση ήταν καθαρή: ο Χάαλαντ ήταν onside.
Από τη στιγμή, όμως, που αυτή η ερώτηση λύθηκε, το VAR έπρεπε να περάσει από τα εκατοστά στην ερμηνεία. Και εκεί δεν υπάρχει software που να δίνει πράσινο ή κόκκινο.
Ο VAR Ματ Ντόναχιου έπρεπε να κρίνει αν η προσπάθεια του Φερνάντες να παίξει την μπάλα επηρέαζε τη δυνατότητα του Μαρτίνες να αμυνθεί. Σύμφωνα με την Pro Ref, αυτό ακριβώς δεν αξιολογήθηκε σωστά και θα έπρεπε να είχε ζητηθεί από τον Όλιβερ να πάει στο μόνιτορ για on-field review.
Με λίγα λόγια, το σύστημα ήξερε με ακρίβεια πού ήταν τα πόδια του Χάαλαντ. Δεν κατάφερε όμως να αποφασίσει σωστά τι σήμαινε η κίνηση ενός άλλου ποδοσφαιριστή λίγα μέτρα πιο δίπλα.
Και αυτό είναι πολύ πιο ενδιαφέρον από ακόμη ένα "σκάνδαλο VAR".
Το οφσάιντ δεν είναι μόνο γραμμές
Έχουμε συνηθίσει να αντιμετωπίζουμε το οφσάιντ σαν γεωμετρία. Μια γραμμή, ένας ώμος, ένα γόνατο, μερικά εκατοστά. Το ημιαυτόματο σύστημα έχει κάνει αυτό το κομμάτι αρκετά πιο καθαρό.
Το πραγματικό δύσκολο σημείο, όμως, δεν ήταν ποτέ εκεί.
Είναι το πότε ένας παίκτης που βρίσκεται σε αντικανονική θέση συμμετέχει πραγματικά στη φάση. Αν εμποδίζει το οπτικό πεδίο ενός τερματοφύλακα. Αν αναγκάζει έναν αμυντικό να κινηθεί διαφορετικά. Αν επιχειρεί να παίξει την μπάλα και, χωρίς να την αγγίξει, αλλάζει την απόφαση του αντιπάλου.
Αυτά δεν μετριούνται σε εκατοστά.
Θέλουν κρίση.
Και η συγκεκριμένη φάση είναι σχεδόν σχολικό παράδειγμα. Ο Φερνάντες κάνει κίνηση προς μια μπάλα που περνά πολύ κοντά του. Ο Μαρτίνες πρέπει να αντιδράσει σε αυτή την κίνηση. Αν ο Φερνάντες δεν βρίσκεται εκεί, η συμπεριφορά του αμυντικού πιθανότατα είναι διαφορετική.
Αυτό είναι interference.
Δεν χρειάζεται να αγγίξεις την μπάλα για να συμμετέχεις στο ποδόσφαιρο.
Το πιο περίεργο είναι πόσοι άνθρωποι χρειάστηκαν για να χαθεί η φάση
Η Pro Ref διαθέτει ήδη δικλίδες ασφαλείας. Ο VAR δεν λειτουργεί μόνος του, υπάρχει βοηθός VAR, ενώ στο Stockley Park η διαδικασία παρακολουθείται από επιπλέον ανθρώπους που μπορούν να επισημάνουν ότι έχει χαθεί ένα σημαντικό στοιχείο.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν το έκανε κανείς.
Και κάπου εκεί αρχίζει η πιο μεγάλη κουβέντα.
Όχι επειδή ένα διαιτητικό λάθος είναι από μόνο του απόδειξη ότι το VAR απέτυχε. Λάθη θα υπάρχουν πάντα, είτε οι αποφάσεις παίρνονται με γυμνό μάτι είτε με δέκα monitors γύρω από έναν διαιτητή.
Το θέμα είναι ότι η διαδικασία έχει αποκτήσει τόσα επίπεδα, τόσους ανθρώπους και τόσα εργαλεία ώστε η προσδοκία πλέον είναι διαφορετική. Όταν έχεις VAR, assistant VAR, ημιαυτόματο οφσάιντ, tracking, Hawk-Eye, Genius Sports και επιπλέον έλεγχο, δεν περιμένεις απαραίτητα τελειότητα.
Περιμένεις όμως να μη χαθεί το βασικό ερώτημα της φάσης.
Και εδώ χάθηκε.
Ο Κάρικ είχε λόγο να μην καταλαβαίνει
Ο Μάικλ Κάρικ ήταν ξεκάθαρος μετά το τέλος του αγώνα. Δεν μπορούσε να καταλάβει πώς ένας ποδοσφαιριστής που εκτινάσσεται προς την μπάλα μέσα στην περιοχή μπορεί να θεωρηθεί ότι δεν επηρεάζει το παιχνίδι.
Είναι δύσκολο να του πεις ότι η απορία του δεν έχει βάση.
Γιατί από καθαρά ποδοσφαιρική άποψη, ένας αμυντικός δεν αντιδρά μόνο στις επαφές. Αντιδρά στις κινήσεις, στις απειλές και στις πιθανότητες. Ο Μαρτίνες δεν μπορούσε να σταματήσει τη φάση και να περιμένει να δει αν ο Φερνάντες θα ακουμπήσει τελικά την μπάλα. Έπρεπε να αμυνθεί τη στιγμή που εκείνος έκανε την κίνηση.
Αυτός είναι και ο λόγος που ο κανονισμός προβλέπει το "attempting to play the ball". Αν μετρούσε αποκλειστικά η επαφή, θα ήταν πολύ εύκολο για επιθετικούς σε θέση οφσάιντ να επηρεάζουν αμυντικούς χωρίς ποτέ να τιμωρούνται.
Στη συγκεκριμένη φάση, λοιπόν, η ερώτηση δεν ήταν ποτέ αν ο Φερνάντες άγγιξε την μπάλα.
Ήταν αν ανάγκασε τον Μαρτίνες να παίξει διαφορετικά.
Και η απάντηση μοιάζει αρκετά προφανής.
Το VAR δεν χρειάζεται λιγότερη τεχνολογία, χρειάζεται καλύτερες αποφάσεις
Το εύκολο συμπέρασμα μετά από τέτοιες φάσεις είναι να πει κάποιος ότι το VAR έχει καταστρέψει το ποδόσφαιρο και πρέπει να φύγει.
Δεν χρειάζεται να πάμε εκεί.
Στην πραγματικότητα, το ίδιο το VAR διόρθωσε το πρώτο λάθος της φάσης. Χωρίς την τεχνολογία, το γκολ θα είχε ακυρωθεί για ένα οφσάιντ του Χάαλαντ που δεν υπήρχε.
Το πρόβλημα είναι ότι στη συνέχεια δεν εντόπισε το οφσάιντ που είχε πραγματικά σημασία.
Και αυτό δείχνει το όριο της τεχνολογίας. Μπορεί να σου πει πού βρίσκεται ένας παίκτης. Δεν μπορεί πάντα να σου πει τι σημαίνει η παρουσία του εκεί.
Το γκολ του Χάαλαντ μέτρησε, η Σίτι πήρε τους τρεις βαθμούς και τίποτα από αυτά δεν αλλάζει την επόμενη ημέρα.
Αυτό που μένει είναι μια φάση που περιγράφει σχεδόν τέλεια το σύγχρονο VAR: ένα σύστημα αρκετά εξελιγμένο ώστε να γνωρίζει με ακρίβεια εκατοστών ότι ο σκόρερ δεν ήταν οφσάιντ, αλλά όχι αρκετά ασφαλές ώστε να αποφασίσει σωστά τι έκανε ο παίκτης που δεν ακούμπησε ποτέ την μπάλα.
Και τελικά, αυτό είναι το παράδοξο.
Το VAR βρήκε σωστά τον άνθρωπο που σκόραρε και έχασε τον άνθρωπο που επηρέασε τη φάση.
