Στις 19 Απριλίου 1989, στο Μόναχο, ένας ποδοσφαιριστής κάνει προθέρμανση με λυμένα κορδόνια. Από τα μεγάφωνα ακούγεται το "Live Is Life" των Opus. Η μπάλα ανεβαίνει από το πόδι στον ώμο, περνά στο κεφάλι, επιστρέφει χαμηλά. Εκείνος ακολουθεί τον ρυθμό, χαμογελά, συνεχίζει. Σε λίγο, η Νάπολι θα αντιμετωπίσει την Μπάγερν στη ρεβάνς των ημιτελικών του Κυπέλλου UEFA. Θα περίμενες ένταση, συγκέντρωση, σφιγμένα πρόσωπα. Αντ' αυτού, ο Ντιέγκο Μαραντόνα βρίσκει χρόνο να χορέψει.
Σχεδόν τέσσερις δεκαετίες αργότερα, αυτή η προθέρμανση εξακολουθεί να σε κάνει να σταματάς το σκρολάρισμα. Ξέρεις τι θα δεις. Πιθανότατα έχεις παρακολουθήσει το βίντεο αρκετές φορές. Κι όμως, μένεις μέχρι το τέλος. Κάτι στην ανεπιτήδευτη απόλαυσή του λειτουργεί ακόμη. Πριν προλάβεις να αναρωτηθείς πόσο σπουδαίος ήταν, θυμάσαι πόσο ωραίο είναι να παίζεις μπάλα.
Διαβάστε Επίσης
Σαν σήμερα, 30 Οκτωβρίου, συμπληρώνονται 66 χρόνια από τη γέννησή του, το 1960 στο Λανούς της Αργεντινής. Η επέτειος θα μπορούσε να γίνει αφορμή για ακόμη μία καταμέτρηση κατορθωμάτων. Να επιστρέψουμε στο Μεξικό του 1986, να συζητήσουμε για τον Πελέ και τον Μέσι, να προσπαθήσουμε να βγάλουμε νικητή σε μια συζήτηση που μάλλον απολαμβάνουμε ακριβώς επειδή δεν τελειώνει. Προτιμώ, όμως, να μείνουμε για λίγο σε εκείνη την προθέρμανση. Έχει κάτι να μας πει και για το ποδόσφαιρο που βλέπουμε σήμερα.
Ζούμε σε μια εποχή που γύρω από έναν αγώνα παράγονται αμέτρητες μικρές παραστάσεις. Η άφιξη στο γήπεδο, τα ακουστικά, τα παπούτσια, η ανακοίνωση μιας μεταγραφής, ο πανηγυρισμός που επαναλαμβάνεται μπροστά στον φακό. Όλα μπορούν να γίνουν υλικό για την επόμενη ανάρτηση. Δεν είναι κακό να τα παρακολουθούμε. Απλώς, μέσα στην αδιάκοπη παραγωγή εικόνων, κάποιες φορές αναζητάς μια στιγμή που να σε κερδίζει χωρίς να προσπαθεί τόσο πολύ.
Ο Μαραντόνα ήταν ήδη παγκόσμιος σταρ, με κάμερες γύρω του και τεράστια εμπορική αξία. Ας μην επινοήσουμε μια αθώα εποχή που δεν υπήρξε. Ωστόσο, στο συγκεκριμένο βίντεο, το ενδιαφέρον βρίσκεται στην ίδια την πράξη: ένας άνθρωπος απολαμβάνει αυτό που ξέρει να κάνει καλύτερα. Η προθέρμανσή του απέκτησε δεύτερη ζωή στο διαδίκτυο, αλλά δεν χρειάζεται να γνωρίζεις τίποτε για τη διαδικτυακή της επιτυχία για να χαρείς βλέποντάς τη.
Αυτή η χαρά βοηθά να καταλάβουμε και τη σχέση του με τη Νάπολη. Οι τίτλοι εξηγούν τον θαυμασμό. Ο τρόπος που έπαιζε εξηγεί ένα μεγάλο μέρος της αγάπης.
Όταν έφτασε από την Μπαρτσελόνα το 1984, η Νάπολι ήταν ένας σύλλογος με ιστορία και κόσμο, αλλά χωρίς πρωτάθλημα. Η πόλη δεν χρειαζόταν κάποιον να την ανακαλύψει. Χρειαζόταν, στο ποδόσφαιρο τουλάχιστον, να μπορεί να κοιτάξει στα μάτια εκείνους που είχαν συνηθίσει να την υποτιμούν. Οι αναμετρήσεις με τις ισχυρές ομάδες του πλούσιου Βορρά κουβαλούσαν το βάρος μιας κοινωνικής απόστασης, που συχνά εκφραζόταν με προσβολές στις εξέδρες.
Ο Ντιέγκο, μεγαλωμένος στη φτωχική Βίγια Φιορίτο, δεν ήταν ξένος προς την εμπειρία της περιφρόνησης. Στη Νάπολη βρήκε ανθρώπους που μπορούσαν να αναγνωρίσουν κάτι δικό τους πάνω του. Και τους έδωσε έναν εξαιρετικά ευχάριστο τρόπο να απαντούν. Ποιος ήταν αυτός; Να βλέπουν τον καλύτερό τους παίκτη να ξεφεύγει από δύο αντιπάλους και να στέλνει την μπάλα εκεί όπου κανείς άλλος δεν είχε σκεφτεί να τη στείλει.
Το ποδόσφαιρό του είχε αυτή την ανατροπή μέσα του. Ένας μικρόσωμος παίκτης, περικυκλωμένος από αμυντικούς, έμοιαζε συχνά να βρίσκεται σε μειονεκτική θέση. Μέχρι το πρώτο άγγιγμα. Ύστερα η ισορροπία άλλαζε, ο χώρος άνοιγε και κάποιος συμπαίκτης του αποκτούσε μια ευκαιρία που πριν από ένα δευτερόλεπτο δεν υπήρχε. Ο θεατής συμμετείχε στην έκπληξη. Αυτή είναι μια από τις απολαύσεις του παιχνιδιού που δύσκολα εξαντλούνται σε έναν πίνακα με αριθμούς και στατιστικές.
Το 1987 η Νάπολι κατέκτησε το πρώτο της πρωτάθλημα και το Κύπελλο Ιταλίας. Το 1989 ήρθε το Κύπελλο UEFA, το 1990 το δεύτερο σκουντέτο. Πίσω από αυτές τις επιτυχίες υπήρχαν ομάδα, προπονητές και πολλή δουλειά. Η αφήγηση του ανθρώπου που κέρδισε εντελώς μόνος του αδικεί όσους έπαιξαν δίπλα του. Ο Μαραντόνα ήταν, όμως, το πρόσωπο στο οποίο συγκεντρώθηκε η συγκίνηση. Για έναν οπαδό, είναι ευκολότερο να θυμάται το αριστερό του Ντιέγκο παρά να περιγράφει ολόκληρο το αγωνιστικό πλάνο μιας εποχής.
Και κάπως έτσι, η χαρά ενός παίκτη έγινε υπόθεση μιας πόλης. Το να κερδίζεις είναι υπέροχο. Το να κερδίζεις με κάποιον που αισθάνεσαι δικό σου, απέναντι σε όσους σε θεωρούσαν μόνιμα δεύτερο, έχει άλλη γεύση. Δεν λύνει τα προβλήματα της καθημερινότητας. Δίνει, όμως, σε ανθρώπους που τα μοιράζονται έναν λόγο να βγουν στον δρόμο και να αγκαλιαστούν. Για όσους αντιμετωπίζουν το ποδόσφαιρο σαν ασήμαντη ασχολία, αυτό ίσως φαίνεται λίγο. Για τους υπόλοιπους, είναι ένα γνώριμο συναίσθημα.
Δεν χρειάζεται να σβήσουμε τις σκοτεινές πλευρές του για να κρατήσουμε αυτή την εικόνα. Η εξάρτηση από την κοκαΐνη και η τιμωρία του το 1991 σημάδεψαν την αποχώρησή του από τη Νάπολι. Η αυτοκαταστροφή δεν ήταν απόδειξη αυθεντικότητας ούτε προϋπόθεση για να παίξει τόσο όμορφα. Μπορούμε να αγαπάμε όσα προσέφερε χωρίς να μετατρέπουμε κάθε πληγή του σε κομμάτι ενός ελκυστικού θρύλου.
Ο Μαραντόνα πέθανε στις 25 Νοεμβρίου 2020 και λίγο αργότερα, το Σαν Πάολο πήρε το όνομά του. Στο Μόναχο του 1989, όμως, παραμένει για πάντα λίγο πριν από τη σέντρα. Η μουσική παίζει, η μπάλα αναπηδά, τα κορδόνια είναι λυμένα. Κανείς δεν έχει σκοράρει ακόμη. Κι εσύ χαμογελάς ήδη.
Σήμερα, η προθέρμανση του Μονάχου κυκλοφορεί στα ίδια social media που γεμίζουν καθημερινά με γκολ, μεταγραφές και πανηγυρισμούς. Έγινε κι αυτή "περιεχόμενο", θα πει κάποιος. Σωστά. Μόνο που εξακολουθεί να μας κρατά μπροστά στην οθόνη χωρίς να διακυβεύεται τίποτε. Δεν μπαίνει γκολ, δεν κρίνεται τίτλος, δεν καταρρίπτεται κάποιο ρεκόρ. Ένας ποδοσφαιριστής παίζει με την μπάλα και περνάει υπέροχα. Κι αυτό φτάνει.
Το σημερινό ποδόσφαιρο έχει ακόμη τέτοιες στιγμές. Απλώς, ανάμεσα στις αναλύσεις, στα ποσά των μεταγραφών και στην απαίτηση να βγάζουμε συμπέρασμα για τα πάντα, συχνά τις προσπερνάμε. Ο Μαραντόνα στο Μόναχο μάς δίνει έναν καλό λόγο να σταθούμε λίγο περισσότερο. Να χαρούμε μια κίνηση χωρίς να ψάξουμε αμέσως ποιός άλλος θα μπορούσε να την κάνει ή πόσες προβολές συγκέντρωσε.
Στα γενέθλιά του, λοιπόν, αξίζει να ξαναβάλουμε εκείνο το βίντεο. Να αφήσουμε το "Live Is Life" να παίξει και να δούμε τον Ντιέγκο να σηκώνει πάλι την μπάλα στον αέρα. Σε λίγο θα αρχίσει ένας ευρωπαϊκός ημιτελικός και η Νάπολη θα περιμένει από εκείνον να την οδηγήσει στον τελικό. Προς το παρόν, όμως, ο άνθρωπος που κουβαλά τόσες προσδοκίες στους ώμους του βρίσκει χώρο πάνω τους και για μια μπάλα. Και μας θυμίζει γιατί καθίσαμε εξαρχής να δούμε ποδόσφαιρο.
