Πέντε λεπτά μπορούν πολύ εύκολα να μετατραπούν σε μισή ώρα όταν μπαίνεις στον κόσμο των σύντομων online βίντεο. Το βασικό χαρακτηριστικό του TikTok, των Instagram Reels και των YouTube Shorts είναι ακριβώς η δυνατότητα να περνάς αμέσως από το ένα περιεχόμενο στο άλλο, χωρίς να χρειάζεται να αναζητήσεις κάτι καινούργιο.
Κάθε scroll προσφέρει ένα διαφορετικό ερέθισμα και διατηρεί ανοιχτή την πιθανότητα το επόμενο βίντεο να είναι ακόμη πιο ενδιαφέρον. Αυτή ακριβώς η συμπεριφορά βρέθηκε στο επίκεντρο νευροεπιστημονικής έρευνας που δημοσιεύθηκε στο NeuroImage και εξέτασε τις αντιδράσεις του εγκεφάλου την ώρα που οι συμμετέχοντες παρακολουθούσαν σύντομα βίντεο.
TikTok και Reels: Τι συμβαίνει στον εγκέφαλο
Στο πείραμα συμμετείχαν 56 νεαροί ενήλικες. Με τη χρήση λειτουργικής μαγνητικής τομογραφίας και μαγνητικής φασματοσκοπίας, οι ερευνητές παρακολουθούσαν ταυτόχρονα την εγκεφαλική δραστηριότητα και ορισμένους νευροχημικούς δείκτες.
Στους συμμετέχοντες προβλήθηκαν διαφορετικά βίντεο, ενώ είχαν τη δυνατότητα να διακόπτουν την παρακολούθησή τους όποτε ήθελαν.
Τα βίντεο που κατάφερναν να τους κρατήσουν περισσότερο το ενδιαφέρον φαίνεται ότι συνοδεύονταν από διαφορετική απόκριση σε ορισμένες περιοχές του εγκεφάλου.
Συγκεκριμένα, κατά την παρακολούθηση των πιο ενδιαφερόντων βίντεο καταγράφηκε προσωρινή μείωση της δραστηριότητας στον ραχιαίο πρόσθιο φλοιό του προσαγωγίου και στον ραχιοπλάγιο προμετωπιαίο φλοιό.
Πρόκειται για περιοχές του εγκεφάλου που εμπλέκονται, μεταξύ άλλων, στους μηχανισμούς που ρυθμίζουν την προσοχή, τον έλεγχο και τη λήψη αποφάσεων.
Διαβάστε Επίσης
"Σβήνει" ο εγκέφαλος όταν βλέπουμε σύντομα βίντεο;
Το σημαντικότερο συμπέρασμα της μελέτης είναι ότι ο εγκέφαλος δεν "σβήνει" όταν κάνουμε scroll σε online βίντεο.
Τα αποτελέσματα δεν δείχνουν ότι τα Reels, το TikTok ή τα Shorts προκαλούν βλάβες στον εγκέφαλο, ούτε ότι η χρήση αυτών των πλατφορμών έχει μόνιμες συνέπειες.
Πρέπει, ωστόσο, να επισημανθεί ότι ο αριθμός των συμμετεχόντων ήταν μικρός, κάτι που σημαίνει ότι τα αποτελέσματα δεν μπορούν αυτομάτως να γενικευτούν σε όλες τις ηλικιακές ομάδες.
Το εύρημα γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρον αν συγκριθεί με άλλες επιστημονικές ενδείξεις.
Προηγούμενη ανάλυση 71 μελετών, με συνολικά περίπου 98.000 συμμετέχοντες, είχε εντοπίσει συσχέτιση ανάμεσα στη μεγαλύτερη έκθεση σε σύντομα βίντεο και σε λιγότερο θετικές επιδόσεις σε ορισμένες γνωστικές λειτουργίες, κυρίως στην προσοχή και στον έλεγχο των παρορμήσεων.
Πρόκειται όμως για συσχετίσεις.
Τα δεδομένα αυτά δεν επιτρέπουν να συμπεράνουμε ότι τα σύντομα βίντεο από μόνα τους προκαλούν επιδείνωση των γνωστικών λειτουργιών.
Πώς μπορείς να σταματήσεις το scrolling
Η νέα έρευνα προσφέρει πάντως ένα ακόμη κομμάτι για να κατανοήσουμε γιατί ο συγκεκριμένος μηχανισμός είναι τόσο ισχυρός.
Ένα βίντεο τελειώνει και αμέσως εμφανίζεται το επόμενο, σχεδόν εξαφανίζοντας τη στιγμή κατά την οποία θα μπορούσες να αποφασίσεις αν θέλεις πραγματικά να συνεχίσεις.
Αυτό είναι το scrolling: μια εμπειρία σχεδιασμένη γύρω από την ταχύτητα και τη συνεχή καινοτομία.
Το πρόβλημα, επομένως, μπορεί να μην είναι μόνο το πόσο χρόνο περνάμε μπροστά στην οθόνη του smartphone, αλλά και το πόσο εύκολα η υπόσχεση μιας νέας πιθανής ανταμοιβής μπορεί να μεταθέτει συνεχώς για λίγο αργότερα την απόφαση να σταματήσουμε.
